Chương 3 — Giữa Hai Thế Giới: Một Cô Dâu Đổi Lấy Chiếc Bánh Bao

Những ngày đầu làm vợ chồng của Thừa Ân và Tiểu Miên trôi qua trong một sự dè dặt lặng lẽ, như hai người xa lạ cùng chia sẻ một mái nhà chứ chưa hẳn đã chia sẻ một cuộc đời. Tiểu Miên vẫn còn yếu, mỗi bước đi đều run rẩy, nhưng cô cố gắng dậy sớm mỗi ngày, quét dọn góc chái bếp đổ nát, xếp lại những tấm phên tre mục để che bớt gió lùa qua vách nứt. Cô không nói nhiều, phần vì sức lực chưa hồi phục, phần vì trong lòng cô vẫn còn nguyên vẹn nỗi cảnh giác của một người đã quá quen với việc bị lợi dụng, bị coi rẻ giữa những ngày tháng khốn cùng này.

Cô từng nghe không ít câu chuyện về những cô gái nghèo được "cưới" về chỉ để làm việc quần quật không công, hoặc tệ hơn. Cô đã chuẩn bị tinh thần cho điều tồi tệ nhất, tự nhủ rằng dù thế nào, có một mái nhà che mưa che nắng và một bữa ăn dù ít ỏi vẫn còn hơn chết đói bên vệ đường. Nhưng những ngày trôi qua, Thừa Ân không hề tỏ ra như những gì cô lo sợ.

Buổi sáng đầu tiên sau đêm bái đường vội vã ấy, cô tỉnh dậy trong cơn đau mỏi khắp người, chỉ để thấy Thừa Ân đã dậy từ sớm, không phải để sai bảo cô làm việc, mà đang lúi húi nhóm lửa nấu một nồi cháo loãng từ chút gạo mốc anh xin được từ một gia đình quen biết. Khi cô định gượng dậy để phụ giúp, anh chỉ khoát tay, giọng điềm đạm.

"Cô cứ nằm nghỉ thêm một lát. Cơ thể cô còn yếu, gắng sức bây giờ chỉ khiến bệnh thêm nặng thôi."

Tiểu Miên sững lại, không biết phải phản ứng thế nào trước một câu nói giản dị nhưng chứa đựng sự quan tâm mà cô chưa từng được ai dành cho kể từ ngày cha mẹ qua đời. Cô nhìn anh múc cháo ra bát, thổi nguội bớt rồi đưa đến tận tay cô, không một lời phàn nàn, không một ánh mắt đòi hỏi đáp lại.

"Tại sao công tử lại tốt với tôi như vậy?" cuối cùng cô cũng hỏi, giọng còn chút ngập ngừng. "Công tử cưới tôi về, nhưng từ hôm qua đến giờ, công tử chưa từng... chưa từng đòi hỏi gì ở tôi cả."

Thừa Ân ngồi xuống đối diện cô, ánh mắt trầm ngâm nhìn ra khoảng sân đất nứt nẻ bên ngoài. "Tôi cưới cô không phải để có một người hầu hạ mình," anh nói chậm rãi. "Tôi cần một người bạn đời thật sự, một người tôi có thể tin tưởng, chia sẻ. Nếu ngay từ đầu tôi đã đối xử tệ bạc với cô, thì cuộc hôn nhân này còn có ý nghĩa gì nữa? Cô cũng là một con người, cũng xứng đáng được đối xử tử tế, huống hồ cô đã đồng ý gắn bó đời mình với tôi trong hoàn cảnh ngặt nghèo thế này. Tôi nợ cô ít nhất là sự tôn trọng."

Câu trả lời ấy, giản dị nhưng chân thành, khiến Tiểu Miên cúi đầu, giấu đi ánh mắt bất chợt rưng rưng. Cô đã quen với việc phải tự lo cho bản thân, quen với việc không ai để tâm đến cảm xúc của một cô gái nghèo giữa cơn đói kém, đến mức một câu nói tử tế cũng đủ khiến cô xúc động đến nghẹn lòng.

Những ngày sau đó, Thừa Ân tiếp tục chứng minh lời nói của mình bằng hành động cụ thể. Anh dành phần lớn thời gian sửa sang lại chái bếp đổ nát, chằng lại mái tranh, be lại vách đất để ngăn gió lùa, dù bản thân anh cũng đói mệt không kém. Anh đi khắp làng tìm kiếm những công việc lặt vặt để đổi lấy chút lương thực — vác nước, chẻ củi, sửa lại hàng rào cho những gia đình còn chút của cải — luôn mang phần lớn thành quả về chia cho Tiểu Miên trước, chỉ giữ lại phần ít ỏi cho mình.

Có một buổi chiều, khi hai người đang ngồi bên bậc cửa, Tiểu Miên khẽ hỏi về gia đình anh, về nơi anh đã sống trước khi đến thôn Bãi Tro. Thừa Ân im lặng một lúc lâu, ánh mắt anh thoáng qua một nét gì đó mơ hồ, khó gọi tên.

"Tôi... không nhớ rõ lắm," anh thành thật đáp, không cố che giấu sự bối rối của chính mình. "Có những mảnh ký ức, nhưng chúng mờ nhạt như sương sớm, càng cố nhớ càng tan biến. Tôi chỉ biết mình đã lạc đến đây, giữa lúc khốn cùng này, không rõ vì lý do gì."

Tiểu Miên nhìn anh, không hỏi thêm, dù trong lòng không khỏi tò mò. Cô nhận ra trong giọng nói của anh có một nỗi cô đơn sâu kín, một sự lạc lõng mà có lẽ ngay cả bản thân anh cũng chưa từng thổ lộ với ai. Thay vì gặng hỏi, cô chỉ khẽ đặt tay lên vai anh, một cử chỉ an ủi giản đơn nhưng chân thành.

"Không sao cả," cô nói khẽ. "Dù công tử từ đâu đến, thì giờ đây chúng ta cũng đang cùng nhau ở đây, phải không? Tôi không cần biết quá khứ của công tử, chỉ cần biết công tử đối xử với tôi như thế nào từ bây giờ trở đi là đủ."

Lời nói giản dị ấy khiến Thừa Ân khẽ sững người. Anh đã chuẩn bị tinh thần cho sự nghi ngờ, cho những câu hỏi dồn dập mà anh không thể trả lời thỏa đáng, nhưng thay vào đó, anh nhận được sự bao dung không điều kiện từ một người phụ nữ mà chỉ vài ngày trước còn là một người xa lạ hoàn toàn. Trong khoảnh khắc ấy, một điều gì đó trong lòng anh dịu lại, như một cơn gió ấm áp thổi qua giữa cái lạnh lẽo triền miên của Năm Đói Lớn.

Không phải mọi thứ đều êm đẹp. Vài người trong làng, khi biết chuyện Thừa Ân — một kẻ ngoại lai không rõ gốc gác — cưới một cô gái mồ côi chỉ bằng một chiếc bánh bao, không ngại buông lời châm chọc. Có bà lão hàng xóm nói bóng gió rằng Tiểu Miên "rẻ mạt", chỉ đáng giá một miếng bánh; có gã trai làng cợt nhả rằng Thừa Ân hẳn phải có ý đồ gì khác mới rước một cô gái tay trắng về làm vợ giữa lúc đói kém thế này. Những lời ấy đến tai Tiểu Miên qua vài lần đi lấy nước ở giếng làng, khiến cô không khỏi tủi thân, co ro trong góc bếp cả buổi tối không nói câu nào.

Thừa Ân nhận ra ngay sự thay đổi trong cô. Anh không hỏi trực tiếp, nhưng khi biết chuyện qua một người quen kể lại, anh đã đến thẳng chỗ đám người đang bàn tán, không lớn tiếng, không đe dọa, chỉ nói vài câu điềm tĩnh nhưng đủ sức nặng.

"Tiểu Miên là vợ tôi, không phải món hàng để các vị mang ra đánh giá giá trị. Nếu ai còn muốn buông lời khiếm nhã về cô ấy, xin cứ nói thẳng trước mặt tôi, đừng nói sau lưng như những kẻ hèn nhát."

Câu nói ấy, dù không hề gay gắt, đủ khiến đám người bàn tán im bặt, dần dần tản đi trong sự ngượng ngùng. Khi Thừa Ân trở về, kể lại chuyện cho Tiểu Miên nghe với giọng nhẹ nhàng như thể đó chỉ là chuyện vặt vãnh, cô không kìm được nước mắt. Đây là lần đầu tiên trong đời, kể từ khi cha mẹ qua đời, có ai đó đứng ra bảo vệ danh dự của cô một cách kiên quyết đến vậy.

"Cảm ơn công tử," cô nói, giọng run run. "Không ai... không ai từng làm điều này cho tôi cả."

"Đừng gọi tôi là công tử nữa," Thừa Ân khẽ mỉm cười, nụ cười hiếm hoi từ khi anh lạc đến vùng đất này. "Chúng ta là vợ chồng. Cô có thể gọi tôi bằng tên."

Tiểu Miên khẽ gật đầu, đôi mắt vẫn còn ngấn lệ nhưng ánh nhìn đã khác hẳn so với những ngày đầu — không còn là sự cảnh giác dè dặt, mà là một niềm tin đang dần lớn lên, âm thầm nhưng chắc chắn, giống như một hạt mầm bé nhỏ tìm được khe đất ẩm hiếm hoi giữa vùng đất khô cằn để bắt đầu nảy nở.

Từ hôm ấy trở đi, một nếp sinh hoạt nhỏ bé nhưng ấm áp bắt đầu hình thành giữa hai người. Mỗi buổi tối, sau khi xong việc, Thừa Ân và Tiểu Miên cùng ngồi bên bậc cửa chái bếp, chia nhau bát cháo loãng ít ỏi, kể cho nhau nghe những chuyện vụn vặt trong ngày — một con gà hoang lạc vào vườn nhà bên, một cây rau dại vừa nhú mầm ở khe đá, một câu nói ngộ nghĩnh của đứa trẻ hàng xóm. Những câu chuyện tầm thường ấy, giữa cảnh đói kém cùng cực, lại trở thành thứ quý giá hiếm hoi giúp cả hai tạm quên đi nỗi lo về ngày mai.

Tiểu Miên dần học được cách nhận ra những biểu cảm nhỏ trên gương mặt Thừa Ân — khi anh trầm ngâm nghĩ ngợi điều gì đó, khi anh cố giấu đi vẻ mệt mỏi để cô không phải lo lắng thêm. Cô cũng bắt đầu chủ động hơn, không còn thu mình như những ngày đầu, mà biết cách góp lời khuyên khi anh phân vân chuyện đổi công lấy gạo, biết cách vá lại tấm áo rách của anh mà không cần anh nhờ. Có những buổi chiều, khi ánh nắng yếu ớt xuyên qua khe vách đất, cô ngồi khâu áo bên cạnh anh đang mài lại lưỡi rìu, cả hai không nói gì nhiều, nhưng sự im lặng ấy không còn ngượng ngùng như thuở ban đầu, mà trở thành một thứ bình yên hiếm có giữa những ngày tháng khốn khó.

Đêm hôm đó, khi Tiểu Miên đã ngủ say, Thừa Ân lại lặng lẽ ra nhà kho, đặt tay lên cánh cửa tủ gỗ như thói quen anh đã lặp lại mỗi đêm kể từ ngày cưới. Lần này, dưới lòng bàn tay anh, hơi ấm quen thuộc không còn yếu ớt như trước nữa. Một quầng sáng xanh nhạt khẽ hiện lên nơi khe cửa, rõ ràng hơn đêm đầu tiên, dù vẫn còn mong manh, như một ngọn lửa nhỏ đang cố gắng bén lên từ những que củi còn ẩm ướt.

Thừa Ân đứng lặng trước cánh cửa, lòng dâng lên một cảm giác vừa hy vọng vừa thận trọng. Cánh cổng đang hồi sinh, chậm rãi nhưng chắc chắn, và anh hiểu rằng nó đang phản chiếu chính xác những gì đang lớn lên giữa anh và Tiểu Miên — một sự gắn kết còn non nớt, nhưng đang được vun đắp bằng những cử chỉ tử tế nhỏ bé mỗi ngày. Anh chưa dám hé lộ bí mật này với cô, sợ rằng nó quá kỳ lạ, quá khó tin để một người vừa trải qua bao đau khổ như cô có thể chấp nhận ngay lập tức. Nhưng anh tự nhủ, một ngày không xa, khi niềm tin giữa hai người đã đủ vững chắc, anh sẽ nói cho cô biết tất cả.