Chương 3

Tôi cầm cuốn sổ tiết kiệm trên cùng. Giấy bên trong đã ngả vàng, giòn theo năm tháng. Những dòng ghi chép đều viết tay. Nét chữ ngay ngắn, mềm mại. Là chữ của mẹ khi còn trẻ. Khoản gửi đầu tiên, cách đây hơn ba mươi năm. Số tiền rất nhỏ. Chỉ hơn mười tệ. Ghi chú hai chữ: thêu thuê. Tôi lật từng trang. Mỗi khoản gửi đều không nhiều. Vài chục. Một trăm. Nhiều nhất cũng chưa từng vượt quá ba trăm. Nguồn tiền đủ kiểu. Đan áo len thuê. Khâu đế giày. Làm việc lặt vặt. Thậm chí tiền chợ tiết kiệm dịp Tết. Từng khoản một. Ghi lại cách một người phụ nữ rút từng đồng từ kẽ răng. Thời gian kéo dài rất lâu. Từ trước khi tôi ra đời, cho đến khi tôi vào đại học. Tôi chưa từng nghĩ. Người mẹ trong ký ức tôi — lúc nào cũng than thở thiếu tiền — lại có một cuốn sổ bí mật như thế này. Tôi lật nhanh đến trang cuối. Mọi khoản gửi dừng lại ở một ngày. Mười tám năm trước. Ba tháng trước khi tôi ra nước ngoài. Trang cuối chỉ có một dòng. Không phải gửi tiền. Là rút tiền. Một khoản rút cực lớn. Rút sạch toàn bộ số tích cóp mấy chục năm. Tôi nhìn con số đó. Rồi cầm cuốn sổ thứ hai. Vẫn nét chữ ấy. Vẫn câu chuyện ấy. Chỉ khác nguồn tiền. Lần này là tiền thưởng của bố. Tiền làm thêm. Và cũng trong cùng một ngày, bị rút sạch. Cuốn thứ ba. Cuốn thứ tư. Mỗi cuốn đều ghi lại phần tài sản kín đáo nhất của gia đình này. Và tất cả… đều bị xóa trắng vào cùng một ngày. Tôi cộng tất cả số tiền đã rút. Đầu ngón tay lạnh dần. Một con số quen đến mức khắc sâu trong xương tủy hiện lên. Sáu trăm năm mươi nghìn tệ. Tôi tính lại. Là sáu mươi lăm vạn. Tròn sáu mươi lăm vạn. Con số ấy vừa giống một sự trùng hợp kỳ quái. Vừa giống một bản diễn tập được chuẩn bị kỹ lưỡng. Mười tám năm trước, bà đã rút sạch gia đình một lần theo cách này. Vì điều gì? Ánh mắt tôi rơi xuống tấm ảnh đen trắng. Người đàn ông trẻ với nụ cười rạng rỡ ấy. Ông ta là ai? Và liên quan gì đến sáu mươi lăm vạn kia? Tôi lật mặt sau bức ảnh. Có một dòng chữ mờ đến mức gần như biến mất.
“Tặng người tôi yêu — Ngọc Phân.”
Ký tên: Lâm Phong. Bên dưới là một ngày tháng. Sớm hơn năm tôi sinh ra… năm năm. Tôi đặt các cuốn sổ và tấm ảnh trở lại hộp. Như thể khóa lại một đoạn quá khứ. Nhưng tôi biết. Chiếc hộp Pandora đã mở rồi. Tôi đứng dậy. Cầm chiếc hộp gỗ nặng trĩu, bước ra phòng khách. Giang Minh và vợ cậu ta đang ngồi trên sofa, thì thầm điều gì đó. Thấy tôi ra, lập tức im bặt. Bố đứng giữa phòng, tay vò vào nhau, lúng túng. Ba ánh mắt cùng dồn vào chiếc hộp trong tay tôi. Tôi bước đến bàn trà. Đặt mạnh chiếc hộp xuống. Giang Minh giật mình.
“Chị làm gì thế!”
Cậu ta gắt lên, giọng to nhưng thiếu tự tin. Tôi không thèm đáp. Lấy tấm ảnh đen trắng. Đặt xuống bàn. Ánh mắt tôi khóa chặt bố. Giang Chấn Quốc.
“Ông ta là ai?”
Giọng tôi không lớn. Nhưng trong phòng khách im phăng phắc, nó vang lên như một tiếng sét. Bố run bắn. Ánh mắt ông rơi xuống tấm ảnh, đồng tử co lại. Chỉ trong vài giây, gương mặt từng trải kia mất sạch sắc máu. Môi ông run run, nhưng không thốt ra nổi lời nào. Dĩ nhiên ông biết. Phản ứng ấy đã là câu trả lời. Giang Minh và vợ cậu ta cũng tò mò cúi xuống nhìn.
“Ai vậy?” Giang Minh lẩm bẩm. “Trông hơi quen…”
Vợ cậu ta nhếch môi khinh khỉnh.
“Một tấm ảnh cũ rích mà làm như báu vật.”
Tôi không để ý tiếng ồn ấy. Lúc này trong thế giới của tôi chỉ còn tôi và bố. Một cuộc đối đầu không lời. Tôi gọi lại. Lần này giọng trầm hơn, lạnh hơn.
“Tôi hỏi lại.”
“Ông ta là ai?”
Yết hầu bố lên xuống nặng nề. Ông như bị ai đó bóp nghẹt cổ. Cuối cùng ông cũng bật ra được hai chữ, khàn đặc như giấy nhám cọ vào nhau.
“Chuyện… qua rồi…”
“Con đừng hỏi nữa.”
Đừng hỏi nữa? Ba chữ buồn cười đến mức khiến tôi muốn bật cười. Mười tám năm khúc mắc. Một người đàn ông xa lạ. Một khoản tiền lớn biến mất không dấu vết. Mỗi thứ đều như gai độc ghim trong tim tôi. Mà ông bảo tôi đừng hỏi. Tôi gật đầu. Gương mặt bình thản.
“Vậy ta đổi câu hỏi.”
Tôi lấy những cuốn sổ tiết kiệm trong hộp ra. Đặt từng cuốn ngay ngắn bên cạnh tấm ảnh.
“Những thứ này… ông không thể không biết.”
Ánh mắt bố chuyển từ tấm ảnh sang những cuốn sổ. Cơ thể ông lảo đảo. Gần như không đứng vững.
“Sáu mươi lăm vạn.”
Tôi nói con số ấy rõ ràng, chậm rãi.
“Mười tám năm trước, các người rút sạch khoản tiền này.”
“Tiền đi đâu?”
Giang Minh nghe đến đây thì mất kiên nhẫn.
“Chị rốt cuộc muốn nói cái gì?”
“Sáu mươi lăm vạn gì chứ, chuyện cũ rích mấy chục năm rồi, lôi ra làm gì?”
“Có ý nghĩa không?”
Tôi quay sang nhìn cậu ta. Chỉ một ánh nhìn. Giọng tôi rất nhẹ. Nhưng đủ để tiếng ồn của cậu ta tắt ngấm. Ánh mắt tôi nói rõ ràng: Hiện tại không có chỗ cho cậu lên tiếng. Tôi quay lại nhìn bố.
“Tiền cho ai?”
“Có phải cho ông ta không?”
Ngón tay tôi chỉ thẳng vào gương mặt tươi cười trong bức ảnh đen trắng — Lâm Phong. Phòng tuyến cuối cùng của bố dường như sụp đổ. Ông lùi mạnh hai bước, lưng đập vào tường. Tiếng va chạm nặng nề vang lên.
“Không phải…”
Ông lẩm bẩm, ánh mắt rời rạc.
“Không phải như con nghĩ…”
“Vi Vi… đó là một món nợ…”
“Là nhà họ Giang chúng ta… nợ nhà họ Lâm…”
Nhà họ Giang nợ nhà họ Lâm. Một câu nói, quá nhiều ẩn ý. Một cái họ tôi chưa từng nghe đến. Một khoản tiền mang danh “nợ”.
“Nợ gì?” tôi ép tiếp.
“Phải dùng cả đời tích góp để trả?”
Bố nhắm chặt mắt. Nếp nhăn hằn sâu như bị khắc bằng dao.
“Là… một mạng người.”
Ba chữ gần như thoát ra bằng hơi thở.
“Nhà ta… nợ Lâm Phong một mạng.”