Chương 17

Sau khi nhậm chức. Chủ nhiệm Trần hành động vô cùng quyết liệt. Ông lấy chính bản thân mình làm ví dụ tiêu cực. Đích thân thúc đẩy toàn bộ kế hoạch cải cách mà tôi đề xuất. Từng quy trình. Từng điều khoản. Từng tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp. Đều được thực hiện nghiêm ngặt. Ông xây dựng hàng loạt quy chế trách nhiệm mới. Thề sẽ xóa bỏ tận gốc thứ văn hóa nhìn người mà đối xử. Cùng căn bệnh quan liêu đã ăn sâu trong bệnh viện suốt nhiều năm. Cuối cùng cũng trở lại nơi thuộc về mình nhất. Chiến trường mà tôi yêu nhất. Phòng phẫu thuật. Phòng hội chẩn. Những ca bệnh hiểm nghèo. Những cuộc chiến sinh tử với tử thần. Cái tên Lâm Sơ Hạ. Một lần nữa trở thành biểu tượng của hy vọng. Ngày càng nhiều bệnh nhân mắc bệnh hiếm. Ngày càng nhiều ca bệnh từng bị kết luận vô phương cứu chữa. Từ khắp nơi trong cả nước tìm đến. Đội ngũ hội chẩn của tôi. Cũng trở thành tập thể tinh nhuệ nhất bệnh viện. Đoàn kết nhất. Và có sức chiến đấu mạnh nhất. Ngoài công việc phẫu thuật. Tôi còn bắt đầu định kỳ tổ chức các buổi đào tạo đạo đức y khoa cho toàn viện. Hết lần này đến lần khác. Tôi kể lại câu chuyện của chính mình cho những bác sĩ trẻ. Tôi nói với họ. Trong môi trường đầy cám dỗ và áp lực này. Điều quý giá nhất không phải chức vụ. Cũng không phải tiền bạc. Mà là lương tâm. Là giới hạn cuối cùng của một người thầy thuốc. Là khả năng giữ vững nguyên tắc ngay cả khi phải trả giá. Câu chuyện của tôi được nhiều trường đại học y đưa vào giáo trình đạo đức nghề nghiệp. Trong một buổi diễn thuyết dành cho sinh viên y khoa trên toàn quốc. Tôi đã nói một đoạn như thế này.
“Tôi chưa từng hối hận vì lựa chọn của mình.”
“Bởi vì giữ vững nguyên tắc chính là linh hồn của người bác sĩ.”
“Nhưng tôi cũng chân thành hy vọng.”
“Trong tương lai.”
“Sẽ không còn bất kỳ bác sĩ nào phải trả cái giá đắt như tôi chỉ vì bảo vệ điều đúng đắn.”
“Tôi hy vọng hệ thống mà tất cả chúng ta cùng xây dựng hôm nay.”
“Sẽ trở thành điểm tựa vững chắc cho mọi bác sĩ lương thiện.”
“Chứ không phải một tảng đá lạnh lẽo ngáng đường họ.”
Dưới khán phòng. Tiếng vỗ tay kéo dài không dứt. Khoản tiền thưởng năm mươi nghìn tệ được hoàn trả. Tôi không giữ lại một đồng nào. Toàn bộ được quyên góp ẩn danh cho quỹ hỗ trợ điều trị bệnh hiểm nghèo dành cho trẻ em nghèo. Kể từ giây phút ấy. Tâm hồn tôi đạt được sự bình yên chưa từng có. Dưới sự nỗ lực của tôi. Của chủ nhiệm Trần. Và của rất nhiều người khác. Bệnh viện từng bước thay đổi. Môi trường làm việc ngày càng trong sạch hơn. Công bằng hơn. Và cũng nhân văn hơn. Nó đang dần trở thành hình mẫu mà tôi luôn mong muốn. Một bệnh viện thật sự lấy bệnh nhân làm trung tâm. Lấy y đức làm nền tảng. Lấy chuyên môn làm thanh kiếm sắc bén nhất. Lại là một buổi sáng đầy nắng. Tôi khoác lên người chiếc áo blouse trắng quen thuộc. Bước vào phòng phẫu thuật. Đèn không bóng sáng lên. Ánh sáng trắng phủ kín căn phòng. Tôi đứng trước bàn mổ. Khóe môi khẽ cong thành một nụ cười bình tĩnh và dịu dàng. Con đường của mình. Mới chỉ vừa bắt đầu. Tôi đã không còn trẻ nữa. Thời gian để lại dấu vết nơi khóe mắt. Nhưng cũng mài giũa tôi trở nên điềm tĩnh và vững vàng hơn bao giờ hết. Cái tên Lâm Sơ Hạ. Trong giới y học trong và ngoài nước. Đã dần trở thành một huyền thoại. Mỗi khi nhắc đến tôi. Người ta không chỉ nhớ tới đôi tay từng vô số lần kéo bệnh nhân trở về từ cửa tử. Mà còn nhớ tới hai chữ: Nguyên tắc. Hai chữ ấy. Gần như đã gắn liền với cuộc đời tôi. Tôi nhiều lần được mời tham dự các hội nghị y khoa hàng đầu thế giới. Đứng trên những bục diễn thuyết lớn nhất. Đối diện với các chuyên gia danh tiếng từ khắp nơi. Nhưng chủ đề tôi chia sẻ nhiều nhất. Vẫn là câu chuyện năm ấy. Câu chuyện về lần tôi từ chối một yêu cầu vô lý. Câu chuyện về cái giá phải trả khi lựa chọn bảo vệ y đức. Tôi nói với những người đồng nghiệp trên khắp thế giới:
“Danh dự của người thầy thuốc không thể bị chà đạp.”
“Giá trị của sinh mạng không thể đem ra trao đổi.”
“Y học không phải công cụ phục vụ quyền lực.”
“Cũng không phải món hàng có thể mua bán bằng tiền bạc.”
Dưới khán phòng. Tiếng vỗ tay luôn vang lên rất lâu. Chủ nhiệm Trần cũng đã nghỉ hưu. Nhưng trước khi nghỉ hưu. Ông đã hoàn thành một công việc vô cùng ý nghĩa. Trong suốt những năm đảm nhiệm vị trí tại Ủy ban Giám sát Đạo đức Y khoa và Xử lý Khiếu nại. Ông làm việc tận tâm đến mức khiến tất cả mọi người nể phục. Ông lấy chính sai lầm của bản thân làm bài học. Xây dựng nên một mô hình xử lý tranh chấp y tế công bằng và minh bạch. Mô hình ấy sau này được rất nhiều bệnh viện trên cả nước học tập và áp dụng. Nó giúp vô số bác sĩ được bảo vệ. Cũng giúp vô số bệnh nhân được đối xử công bằng hơn. Bệnh viện Nhân dân số Một nơi chúng tôi làm việc. Cũng thay đổi hoàn toàn. Nhờ những cải cách về đạo đức nghề nghiệp. Nhờ cơ chế giám sát minh bạch. Nhờ sự kiên trì của biết bao thế hệ nhân viên y tế. Nơi ấy dần trở thành hình mẫu của cả nước. Rất nhiều bác sĩ xuất sắc từ khắp nơi chủ động xin về công tác. Bởi họ tin rằng. Chuyên môn sẽ được tôn trọng. Và lương tâm sẽ được bảo vệ. Còn phu nhân Triệu. Sau cú sụp đổ kép từ gia đình và xã hội. Bà ta hoàn toàn biến mất khỏi tầm mắt công chúng. Không ai còn nhắc tới bà ta như một nhân vật quyền lực. Tên tuổi của bà chỉ còn xuất hiện trong những buổi đào tạo về đạo đức xã hội. Như một bài học cảnh tỉnh. Nhắc nhở mọi người rằng. Dù có địa vị hay tiền bạc đến đâu. Quyền lực cũng không thể đứng trên sự thật. Về phần Trần Vũ. Cậu bé năm nào đã trưởng thành. Và không phụ kỳ vọng của tôi. Với thành tích xuất sắc. Cậu thi đỗ vào trường đại học y khoa hàng đầu cả nước. Mục tiêu duy nhất của cậu. Là trở thành một bác sĩ. Một bác sĩ vừa có y thuật vững vàng. Vừa có y đức kiên định. Một buổi chiều yên bình. Ánh nắng dịu dàng phủ kín văn phòng. Tôi ngồi bên bàn làm việc. Sắp xếp lại những hồ sơ bệnh án vừa nhận. Bỗng nhiên. Máy tính phát ra âm báo có thư mới. Là Trần Vũ. Tôi mở thư ra. Trong phần tệp đính kèm. Là giấy báo trúng tuyển vào trường y. Còn phần nội dung. Chỉ có đúng một câu.
“Cảm ơn cô, cô Lâm.”
“Con sẽ mãi ghi nhớ những điều cô dạy và cố gắng trở thành một người mang ánh sáng giống như cô.”
Tôi nhìn dòng chữ ấy thật lâu. Rồi bật cười. Một nụ cười rất nhẹ. Tựa như gió xuân. Vào khoảnh khắc đó. Tôi chợt hiểu ra. Thứ tôi cứu không chỉ là một sinh mạng. Điều tôi giữ lại. Không chỉ là một trái tim đang ngừng đập. Mà còn là một hạt giống của hy vọng. Một ngọn đèn nhỏ được thắp sáng giữa bóng tối. Rồi từ ngọn đèn ấy. Sẽ có thêm nhiều ngọn đèn khác được thắp lên. Truyền từ người này sang người khác. Từ thế hệ này sang thế hệ khác. Tiếp tục soi sáng con đường của những người thầy thuốc. Trên mảnh đất rộng lớn này. Ánh sáng ấy sẽ không bao giờ tắt. Và trường tồn mãi mãi.