Chương 9: Tờ Vé Số Không Có Tên

Bà Sáu không phủ nhận chữ ký. Bà nói mình đã rút tiền để trả viện phí cho một công nhân bị thương, trước khi có quy chế chính thức.

Quân tức giận vì sợ quỹ mới lại thành nơi ai cũng tự quyết. Bà Sáu trả lời nếu chờ đủ giấy, người bệnh có thể chết.

Nhi kiểm tra hóa đơn bệnh viện. Tiền được dùng đúng, nhưng cần ghi thành khoản hỗ trợ, không giấu.

Nhóm tranh cãi cả đêm. Họ thống nhất hoàn trả vào quỹ theo tháng, không phạt bà Sáu, nhưng bổ sung quy trình khẩn cấp có người giám sát.

Thành được đưa ra xét xử về bắt giữ người, nhưng lời khai của hắn giúp làm rõ đường tiền. Khánh nhận án về biển thủ và làm giả hồ sơ tử vong. Quản đốc bị truy tố vì che giấu tai nạn.

Lâm từ chối nhận tiền bảo hiểm giả, yêu cầu công ty bồi thường đúng cho những người bị thương.

Quân dùng phần tiền nhỏ của mình để mở xưởng sửa máy chung, không vay từ Thành. Nhi giữ quyền kiểm tra sổ.

Một nhà đầu tư đề nghị mua câu chuyện của họ để làm phim. Lâm từ chối vì người công nhân bị thương không muốn xuất hiện.

Quân nói câu chuyện không phải món hàng nếu người trong đó chưa đồng ý.

Tờ vé được đưa ra nhận giải dưới tên đại diện nhóm, không có tên cá nhân. Tiền chuyển vào tài khoản khóa.

Khi nhận giấy xác nhận, Quân thấy mặt sau tờ vé in một vệt mực xanh hình ngón tay. Dấu tay là của Lâm, không phải của anh.

Lâm cười: "Ít nhất lần này giấy nói đúng."

Nhưng Quân nhìn danh sách rút tiền. Một giao dịch mới xuất hiện từ tài khoản quỹ, người nhận là một công ty chưa từng được nhắc.

Công ty đó là “Tân Cơ Khí”, đăng ký cùng địa chỉ với xưởng cũ của quản đốc. Người đại diện pháp luật là em trai Khánh, một người chưa từng xuất hiện trong hồ sơ công đoàn.

Nhi xin ngân hàng giữ nguyên giao dịch và mời kiểm toán viên độc lập. Bà Sáu muốn tự đến gặp người đại diện, nhưng Quân cản lại. Họ đã quá nhiều lần để lòng tốt đi trước bằng chứng.

Hạnh kiểm tra máy chủ quỹ, phát hiện lệnh rút được tạo từ một máy tính ở căng-tin vào lúc bà Sáu đang ở bệnh viện. Camera cho thấy một người đội mũ bảo hộ ngồi trước máy, nhưng mặt bị che. Dấu vân tay trên bàn phím thuộc về Khánh, dù anh ta khai hôm đó không vào nhà máy.

Khánh phủ nhận, nói máy tính có thể bị người khác dùng. Nhi đưa ra lịch đăng nhập và mã xác thực gửi vào điện thoại của ông ta. Khánh không còn lý do nào ngoài việc bảo mật tài khoản kém.

Người đại diện công ty Tân Cơ Khí không tới buổi làm việc. Địa chỉ đăng ký chỉ là một kho trống. Trong kho, công an tìm thấy hàng chục bộ hồ sơ nợ, trong đó có bản sao căn cước của những người góp vé và hợp đồng mua bán nợ có chữ ký giả.

Quân nhận ra trên một hợp đồng có chữ ký của mình. Chữ ký giống mẫu trong giấy “người nhận vé”, nhưng ngày ký là ngày anh đang sửa mô-tơ ở xưởng. Anh cầm tờ giấy, không xé.

“Họ đã làm việc này lâu hơn chúng ta tưởng,” anh nói.

Lâm nhìn tờ giấy. “Vậy tờ vé chỉ làm họ sợ vì lần này con số quá lớn.”

Bà Sáu thú nhận trước kia cô từng giữ hộ hồ sơ cho công nhân vay tiền. Cô nghĩ giúp họ là việc đúng, nhưng không nhận ra mỗi bản sao căn cước đều có thể thành sợi dây buộc cổ. Cô đồng ý giao toàn bộ sổ cũ cho kiểm toán.

Nhóm quyết định không rút tiền thưởng ngay. Họ lập quỹ ký quỹ, trong đó tiền chỉ được chuyển theo bốn mục: hoàn trả góp, hỗ trợ tai nạn, bảo vệ pháp lý và đào tạo nghề. Mọi khoản trên mười triệu cần công khai hóa đơn.

Quân đề nghị bỏ tên mình khỏi nhóm đại diện. Mọi người phản đối, nhưng anh nói: “Tôi mua vé, không có nghĩa tôi biết quản lý tiền. Nếu chúng ta muốn khác Khánh, đừng chọn người giỏi cầm giấy. Hãy chọn cơ chế không ai cầm một mình.”

Nhi được bầu làm người điều phối pháp lý, Hạnh phụ trách dữ liệu, Lâm phụ trách an toàn, bà Sáu giữ quy trình khẩn cấp. Quân chỉ giữ một chìa khóa của két, cùng với mười một người khác.

Ngày nhận giải, cơ quan xổ số yêu cầu Quân và Lâm cùng xuất trình giấy tờ. Lâm không có tên trên vé, Quân cũng không. Họ đưa bản thỏa thuận nhóm, biên bản xác minh và danh sách góp tiền.

Nhân viên hỏi ai là người sở hữu.

Quân nhìn mười hai người sau lưng. “Chúng tôi cùng sở hữu trách nhiệm. Tiền chỉ được nhận dưới tên đại diện đã được tất cả ký.”

Tờ vé được quét lần cuối. Mã seri hợp lệ. Số tiền chuyển vào tài khoản khóa, không ai được chạm vào trong ba mươi ngày.

Ngay khi bước ra, điện thoại Nhi báo một email nặc danh: “Nếu các người chia tiền, hãy nhớ còn một người thứ mười ba đã góp.”

Kèm theo email là ảnh một người công nhân mất tích từ ba năm trước, cùng một phiếu góp vé có chữ ký của anh ta.

Người trong ảnh là Sơn, thợ hàn từng làm cùng ca với Lâm. Hồ sơ ghi anh đã về quê sau khi nhà máy giảm biên chế, nhưng gia đình nói Sơn không trở lại và khoản lương cuối cùng chưa bao giờ được thanh toán.

Quân nhớ Sơn từng đứng cạnh máy bán nước ngày mua vé. Anh đã góp tiền rồi nhờ Lâm giữ hộ, vì không có tài khoản ngân hàng. Nếu Sơn còn sống, danh sách mười hai người có thể trở thành mười ba.

Nhi tra hồ sơ xuất cảnh và thấy Sơn dùng căn cước cũ để làm việc ở một xưởng ven biển. Họ đi tìm cùng một kiểm toán viên, không công khai lý do để tránh người mua nợ biết trước.

Sơn ban đầu từ chối gặp. Anh nghĩ Quân đến đòi phần tiền hoặc muốn dùng tên anh làm bằng chứng. Khi Lâm gọi video, Sơn mới mở cửa. Hai người im lặng rất lâu trước khi Sơn hỏi: “Cậu đã thật sự trở về chưa?”

Lâm đáp: “Về rồi, nhưng vẫn phải học cách tin người.”

Sơn đưa ra một cuống phiếu ăn cũ, chứng minh anh đã góp một trăm nghìn. Anh không đòi chia ngang; anh chỉ muốn phần hoàn trả đủ để đưa mẹ đi khám.

Kiểm toán viên ghi nhận lời khai, rồi hỏi Sơn vì sao mất tích. Sơn kể sau khi tố quản đốc trừ lương, anh bị đẩy sang công ty môi giới, bị giữ căn cước và phải làm chui. Tên anh được dùng để ký nhận bảo hiểm dù anh chưa từng biết.

Quân nghe xong, hiểu nhà máy không chỉ làm một người “chết” trên giấy. Họ xóa cả đời sống của những người không có thời gian tự bảo vệ mình.

Nhóm thống nhất tạm dừng giải ngân thêm ba ngày để rà lại toàn bộ danh sách. Có người lo tiền chậm sẽ mất lãi, nhưng Lâm nói một khoản lợi nhuận không đáng để đổi lấy việc bỏ quên một người đã góp cùng mình.

Khi hồ sơ Sơn được xác nhận, tài khoản nhóm nhận thêm một thông báo: một người thứ mười bốn đang nộp yêu cầu, nhưng không có phiếu góp, chỉ có bản ghi âm giọng Lâm gọi tên họ.

Quân hỏi Lâm có nhớ người đó không. Lâm nhìn ra cửa sổ, khuôn mặt lần đầu hiện vẻ sợ hãi thật sự.

“Người đó không góp tiền,” anh nói. “Người đó đã giữ tôi sống sót.”