Chương 2 — Vệt Nắng Trên Sổ Đỏ

Sáng hôm sau, Hạ Vy đến văn phòng địa chính xã từ rất sớm, mang theo tập hồ sơ cùng những ghi chú cô đã thức khuya soạn thảo đêm qua. Mai Anh đã có mặt, đang pha sẵn một bình trà nóng, thấy Hạ Vy bước vào với vẻ mặt đầy tâm tư liền hỏi ngay. "Sao rồi, hôm qua đi thực địa có phát hiện gì không em?"

"Em thấy có gì đó không ổn giữa bản đồ cũ với bản đồ hiện tại," Hạ Vy đáp, trải hai tấm bản đồ đã photo lại lên bàn làm việc. "Ranh giới phía tây của khu vườn nhà họ Lâm hình như đã bị điều chỉnh so với đo đạc gốc năm chín mươi chín."

Mai Anh cúi xuống nhìn kỹ hai tấm bản đồ, gương mặt cô dần trở nên nghiêm túc. "Ừa, nhìn kỹ thì đúng là có khác thật," cô nói, giọng cô có phần ngạc nhiên. "Nhưng chuyện này xảy ra lâu quá rồi, ai còn nhớ rõ được nữa. Với lại, hồ sơ điều chỉnh chắc cũng phải có lý do chính đáng nào đó chứ, đâu thể tự nhiên mà thay đổi được."

"Đó chính xác là điều em cần tìm hiểu," Hạ Vy đáp. "Nếu có quyết định điều chỉnh chính thức, chắc chắn phải có hồ sơ lưu kèm theo, có chữ ký, có lý do rõ ràng. Nhưng nếu không tìm thấy bất kỳ văn bản nào như vậy, thì đây sẽ là một dấu hỏi lớn."

Cả buổi sáng, hai người phụ nữ cặm cụi lục lại toàn bộ hồ sơ lưu trữ liên quan đến khu vực vườn nhà họ Lâm, từ những năm cuối thập niên chín mươi cho đến nay. Sau nhiều giờ tìm kiếm, họ chỉ tìm thấy duy nhất tờ bản đồ vẽ tay gốc năm một nghìn chín trăm chín mươi chín, cùng với sổ mục kê đất đai được cập nhật vào năm hai nghìn lẻ ba, thể hiện ranh giới đã thay đổi — nhưng hoàn toàn không có bất kỳ văn bản, quyết định điều chỉnh chính thức nào giải thích cho sự thay đổi ấy.

"Kỳ lạ thật," Mai Anh lẩm bẩm, xoa xoa thái dương. "Nếu không có quyết định điều chỉnh, vậy làm sao sổ mục kê lại được cập nhật với ranh giới mới được?"

"Có lẽ, người thực hiện việc cập nhật khi đó đã tự ý điều chỉnh, mà không thông qua đúng quy trình," Hạ Vy nói, giọng cô trầm ngâm. "Chị có biết, ai là người phụ trách đo đạc, cập nhật hồ sơ địa chính của xã vào thời điểm đó không?"

Mai Anh suy nghĩ một lúc, rồi ánh mắt cô sáng lên. "Chị nhớ hồi đó, người phụ trách địa chính xã lâu năm nhất là ông Ba Đạt. Ông ấy về hưu cũng đã lâu rồi, nhưng vẫn còn sống, ở gần chợ xã đó. Ông ấy chắc là người rành rẽ nhất về mọi chuyện đất đai trong xã suốt mấy chục năm qua."

Ý nghĩ đến gặp trực tiếp người từng phụ trách đo đạc năm xưa khiến Hạ Vy không khỏi phấn khích. Nhưng trước khi làm điều đó, cô hiểu mình cần phải hoàn tất thêm một bước quan trọng — đo đạc thực địa chính xác, để xác định rõ ràng ranh giới hiện tại đang được sử dụng trên thực tế có khớp với ranh giới ghi trong sổ đỏ hiện hành hay không.

Buổi chiều, Hạ Vy cùng một đồng nghiệp kỹ thuật mang theo thiết bị đo đạc GPS chuyên dụng đến khu vườn nhà họ Lâm để tiến hành công việc. Đăng Khoa, khi biết tin, chủ động có mặt để hỗ trợ, dẫn đường qua từng ngóc ngách của khu vườn rộng lớn.

"Đây là ranh giới phía tây, giáp với đất nhà ông Sáu Tâm," Đăng Khoa chỉ tay về phía một hàng rào tre cũ kỹ, đã mọc rêu phong theo năm tháng. "Từ nhỏ tôi đã thấy hàng rào này ở đây rồi, nhưng nghe ba tôi kể, hồi xưa ranh giới thực tế còn lùi vào trong nữa, không sát như bây giờ."

Câu nói vô tình ấy của Đăng Khoa khiến Hạ Vy chú ý ngay lập tức. "Anh nói ranh giới hồi xưa lùi vào trong hơn?" cô hỏi lại, giọng cô đầy sự tò mò nghề nghiệp.

Đăng Khoa gật đầu, có phần ngạc nhiên trước sự quan tâm đột ngột của cô. "Ừ, hồi nhỏ tôi hay chơi trốn tìm với đám bạn trong xóm, trong đó có cả con ông Sáu Tâm. Lúc đó ranh đất hai nhà đâu có rõ ràng như bây giờ, cây cối mọc lẫn lộn qua lại. Nhưng sau này, không hiểu sao hàng rào lại được dựng lùi ra thêm một khoảng, mà tôi cũng không để ý nhiều vì lúc đó còn nhỏ."

Kết quả đo đạc thực địa, sau khi đối chiếu với tọa độ trên hồ sơ hiện hành, cho thấy ranh giới trên thực tế hoàn toàn khớp với sổ đỏ hiện tại — nhưng lại lệch đáng kể so với những gì thể hiện trên tấm bản đồ vẽ tay năm một nghìn chín trăm chín mươi chín mà Hạ Vy đã tìm thấy trong hồ sơ lưu trữ. Phần đất chênh lệch ấy, dù không quá lớn, nhưng đủ để tạo thành một dải đất dài chạy dọc theo toàn bộ ranh giới phía tây, ước tính có thể lên đến vài công đất.

"Nếu đúng như những gì em nghi ngờ," đồng nghiệp kỹ thuật đi cùng Hạ Vy nhận định sau khi hoàn tất đo đạc, "phần đất chênh lệch này đáng lẽ phải thuộc về phần đất giáp ranh, tức là đất nhà ông Sáu Tâm, chứ không phải đất nhà họ Lâm."

Hạ Vy đứng lặng người giữa khu vườn, ánh nắng chiều xuyên qua tán dừa cao vút chiếu xuống thành từng vệt sáng lung linh trên mặt đất, nhưng lòng cô lại trĩu nặng trước phát hiện vừa rồi. Nếu giả thuyết của cô đúng, nghĩa là suốt hơn hai mươi năm qua, một gia đình nghèo khó đã âm thầm mất đi một phần đất đáng lẽ thuộc về họ, mà không hề hay biết, hoặc không đủ khả năng để lên tiếng đòi lại công bằng.

"Cô ổn chứ?" Đăng Khoa hỏi, nhận thấy vẻ mặt trầm tư khác thường của Hạ Vy.

"Tôi ổn," cô đáp, giọng cô cố giữ vẻ bình tĩnh dù trong lòng đang dâng trào một quyết tâm mãnh liệt. "Chỉ là, tôi nghĩ vụ việc này phức tạp hơn nhiều so với một cuộc tranh chấp thừa kế thông thường giữa anh và anh Phong. Có thể còn liên quan đến quyền lợi của một gia đình khác nữa."

Đăng Khoa nhíu mày, ánh mắt anh thoáng chút bối rối trước thông tin bất ngờ ấy. "Ý cô là, đất nhà tôi có thể đã... lấn sang đất nhà khác sao?"

"Tôi chưa thể khẳng định chắc chắn," Hạ Vy đáp thận trọng. "Nhưng tôi nghĩ, chúng ta cần phải tìm ra sự thật, dù nó có thể không dễ chịu chút nào."

Trên đường trở về, băng qua con đường mòn nhỏ dọc theo bờ vườn, họ tình cờ gặp một cụ ông đang ngồi vá lưới trước hiên căn nhà lá đơn sơ, sát ngay bên cạnh ranh giới mà Hạ Vy vừa đo đạc. "Đó là ông Sáu Tâm," Đăng Khoa khẽ nói, giọng anh có phần trầm xuống. "Ông sống một mình từ khi bác gái mất, con trai ông thì đi làm ăn xa, thỉnh thoảng mới về thăm."

Hạ Vy nhìn cụ ông với ánh mắt đầy suy tư. Dáng người gầy gò, làn da sạm nắng nhăn nheo vì tuổi tác và sương gió, cụ vẫn cặm cụi với công việc vá lưới quen thuộc, hoàn toàn không hay biết về những nghi vấn vừa mới nhen nhóm liên quan trực tiếp đến mảnh đất mà gia đình cụ đang sinh sống bao đời nay.

"Chào ông Sáu," Đăng Khoa lên tiếng chào hỏi thân thiện, như một thói quen của người hàng xóm lâu năm.

Ông Sáu Tâm ngẩng lên, nở một nụ cười hiền hậu khi nhận ra Đăng Khoa. "Thằng Khoa đó hả, dạo này khỏe không con? Còn cô này là ai vậy?" ông hỏi, ánh mắt ông hướng về phía Hạ Vy với vẻ tò mò của người dân quê chất phác.

"Dạ, cô Vy là cán bộ địa chính mới về xã mình đó ông," Đăng Khoa giới thiệu. "Cô đang xử lý hồ sơ đất cho nhà con."

"À, vậy hả," ông Sáu Tâm gật gù, tiếp tục công việc vá lưới của mình. "Đất đai bây giờ rắc rối quá, chứ hồi xưa đâu có giấy tờ gì rườm rà như bây giờ. Cứ sống chung, chia sẻ với nhau là được rồi."

Hạ Vy nhân cơ hội ấy, nhẹ nhàng bắt chuyện. "Dạ thưa ông, ông sống ở đây lâu chưa ạ?"

"Từ đời cha ông tôi rồi con à," ông đáp, giọng ông đầy tự hào lẫn hoài niệm. "Mảnh đất này, hồi xưa rộng hơn bây giờ nhiều lắm. Nhưng thôi, chuyện xưa nhắc lại làm gì, giờ sống sao cho yên ổn là mừng rồi."

Câu nói bâng quơ ấy của ông Sáu Tâm khiến tim Hạ Vy khẽ thắt lại. Cô muốn hỏi thêm, nhưng lại kìm lòng, sợ rằng việc hỏi han quá sớm, khi chưa có bằng chứng rõ ràng, có thể khiến cụ ông hoang mang không cần thiết, hoặc vô tình làm lộ ra những nghi vấn chưa được xác thực đầy đủ.

Trên đường rời khỏi khu vườn, Hạ Vy quay sang nhìn Đăng Khoa. "Anh có biết, mảnh đất nhà ông Sáu hồi xưa rộng bao nhiêu không?"

Đăng Khoa lắc đầu, vẻ mặt anh cũng đầy trăn trở không kém. "Tôi cũng không rõ, chỉ nghe người lớn nhắc thoáng qua vài lần khi còn nhỏ. Nhưng nghe cách ông Sáu nói vừa rồi, tôi có cảm giác, đây không đơn giản chỉ là một sự nhầm lẫn kỹ thuật thông thường."

Hạ Vy gật đầu, ánh mắt cô nhìn xa xăm về phía dòng sông đang lấp lánh dưới ánh nắng chiều tà. "Tôi cũng có cảm giác tương tự," cô nói. "Và tôi nghĩ, chúng ta cần phải đến gặp ông Ba Đạt càng sớm càng tốt, để tìm hiểu rõ ràng mọi chuyện trước khi đưa ra bất kỳ kết luận chính thức nào, dù điều đó có thể khiến cả hai chúng ta phải đối mặt với những sự thật không hề dễ dàng."