Chương 3 — Vệt Nắng Trên Sổ Đỏ

Căn nhà nhỏ của ông Ba Đạt nằm khuất sau một hàng cau già, cách khu chợ xã không xa, mái ngói đã phai màu theo năm tháng nhưng vẫn toát lên vẻ gọn gàng, ngăn nắp của một người từng nhiều năm làm công tác nhà nước. Hạ Vy, cùng Mai Anh đi theo hỗ trợ, đứng trước cổng rào tre, khẽ gọi lớn.

"Dạ, ai đó?" Một giọng nói run run, đã nhuốm màu tuổi tác vang lên từ trong nhà, rồi một cụ ông dáng người nhỏ thó, tóc bạc trắng, chậm rãi bước ra mở cổng.

"Dạ chào ông, cháu là Hạ Vy, cán bộ địa chính xã mới về công tác," cô giới thiệu, giọng cô lễ phép. "Cháu muốn hỏi thăm ông vài điều liên quan đến công tác đo đạc địa chính hồi ông còn công tác, được không ạ?"

Ánh mắt ông Ba Đạt thoáng một chút gì đó khó diễn tả — không hẳn là ngạc nhiên, mà giống như một sự cảnh giác đã ăn sâu từ lâu — trước khi ông gật đầu, mời hai người vào nhà. "Được, được, vào nhà uống miếng nước đã," ông nói, giọng ông cố giữ vẻ niềm nở nhưng đôi tay cầm chiếc ấm trà lại hơi run.

Trong căn nhà đơn sơ, bày biện gọn gàng với vài tấm ảnh cũ treo trên tường, Hạ Vy nhẹ nhàng đặt vấn đề. "Dạ, cháu đang xử lý hồ sơ tranh chấp đất của gia đình ông Lâm Văn Đức, khu vườn dừa vườn nhãn giáp ranh với đất nhà ông Sáu Tâm. Cháu có tìm thấy tấm bản đồ vẽ tay từ đợt đo đạc năm chín mươi chín, nhưng ranh giới trên đó lại không khớp với sổ mục kê được cập nhật vào năm hai nghìn lẻ ba. Không biết ông có còn nhớ, thời điểm đó có sự điều chỉnh nào về ranh giới khu đất ấy không ạ?"

Bàn tay ông Ba Đạt khẽ run lên, chiếc chén trà trên tay suýt rơi xuống bàn. "Chuyện đó... đã lâu lắm rồi," ông nói, giọng ông lạc đi, tránh ánh mắt của Hạ Vy. "Ông già rồi, trí nhớ cũng không còn minh mẫn như xưa nữa, làm sao nhớ hết được từng chi tiết nhỏ."

"Cháu hiểu, thời gian đã lâu rồi," Hạ Vy đáp, giọng cô kiên nhẫn nhưng không kém phần chân thành. "Nhưng nếu ông còn nhớ được bất kỳ điều gì, dù chỉ là một chi tiết nhỏ, cũng sẽ giúp ích rất nhiều cho việc giải quyết công bằng vụ tranh chấp này, thưa ông."

Ông Ba Đạt im lặng hồi lâu, ánh mắt ông nhìn xa xăm ra khoảng sân nhỏ trước nhà, nơi vài con gà đang bới đất tìm mồi dưới bóng cây cau già. "Hồi đó... công tác đo đạc còn thô sơ lắm, dụng cụ thiếu thốn, nhân lực cũng ít," ông nói, giọng ông chậm rãi như đang cố lục lại một ký ức đã bị chôn giấu từ rất lâu. "Đôi khi, việc đo đạc không thể chính xác tuyệt đối như bây giờ, có sai lệch cũng là chuyện khó tránh khỏi."

"Cháu hiểu điều đó, thưa ông," Hạ Vy đáp, giọng cô nhẹ nhàng nhưng vẫn kiên định. "Nhưng sự chênh lệch mà cháu phát hiện không phải là một sai số nhỏ do kỹ thuật đo đạc thô sơ, mà là một dải đất khá rộng, chạy dọc theo toàn bộ ranh giới phía tây. Cháu nghĩ, đây khó có thể chỉ là một sự nhầm lẫn ngẫu nhiên."

Gương mặt ông Ba Đạt tái đi trông thấy, đôi tay ông siết chặt lấy vạt áo, như đang cố kìm nén một cảm xúc mãnh liệt nào đó đang trào dâng trong lòng. "Cô... cô còn trẻ, chưa hiểu hết mọi chuyện phức tạp của thời đó đâu," ông nói, giọng ông run rẩy rõ rệt. "Có những chuyện, tốt nhất nên để yên trong quá khứ, đừng khơi lại làm gì."

Câu nói ấy, dù mơ hồ, nhưng lại càng củng cố thêm sự nghi ngờ trong lòng Hạ Vy. Cô nhận ra, ông Ba Đạt đang cố tình né tránh, và đằng sau sự né tránh ấy, chắc chắn ẩn giấu một điều gì đó mà ông không muốn, hoặc không dám, nói ra.

"Thưa ông," Hạ Vy nói, giọng cô nhẹ nhàng nhưng đầy sự chân thành, "cháu không đến đây để quy trách nhiệm hay làm khó ông. Cháu chỉ muốn tìm ra sự thật, để đảm bảo công bằng cho tất cả mọi người, bao gồm cả những người có thể đã âm thầm chịu thiệt thòi suốt nhiều năm qua mà không hề hay biết. Nếu ông biết điều gì, cháu mong ông có thể chia sẻ, dù chỉ là một phần nhỏ."

Ông Ba Đạt cúi đầu, đôi vai gầy guộc của ông khẽ run lên. "Cho ông thêm thời gian," ông nói, giọng ông nghẹn lại. "Ông cần phải suy nghĩ thật kỹ. Chuyện này... không đơn giản như cô nghĩ đâu."

Nhận thấy sự dằn vặt hiện rõ trên gương mặt cụ ông, Hạ Vy quyết định không gây thêm áp lực. "Cháu hiểu, thưa ông," cô nói, giọng cô dịu dàng. "Cháu sẽ không vội vàng. Nhưng cháu mong, khi ông đã sẵn sàng, xin hãy liên hệ với cháu. Sự thật, dù khó khăn đến đâu, cuối cùng cũng cần được nói ra, để mọi người có thể thực sự sống thanh thản."

Trên đường trở về, Mai Anh không giấu được sự tò mò lẫn lo lắng. "Em nghĩ ông Ba Đạt đang giấu chuyện gì đó thật à?" cô hỏi.

"Em chắc chắn về điều đó," Hạ Vy đáp, giọng cô trầm ngâm. "Phản ứng của ông ấy không giống một người chỉ đơn thuần không nhớ rõ chuyện cũ. Đó là phản ứng của một người đang mang theo một gánh nặng tâm lý rất lớn, suốt nhiều năm qua."

Mai Anh thở dài, ánh mắt cô đầy vẻ lo lắng. "Nếu đúng là có sai phạm trong đo đạc địa chính từ hồi đó, vụ này sẽ phức tạp hơn nhiều so với một vụ tranh chấp gia đình thông thường đó em. Có khi còn liên quan đến trách nhiệm của cả cơ quan nhà nước nữa."

"Em biết," Hạ Vy đáp, giọng cô kiên định. "Nhưng dù phức tạp đến đâu, em vẫn tin, sự thật cần phải được làm sáng tỏ. Đó mới là điều quan trọng nhất, dù nó có thể khiến nhiều người không thoải mái."

Về đến văn phòng, Hạ Vy báo cáo sơ bộ tình hình cho ông Trần Quốc Hùng qua điện thoại, không đi sâu vào chi tiết vì chưa có bằng chứng xác thực, chỉ nêu lên những nghi vấn ban đầu về sự bất thường trong hồ sơ địa chính cũ. Ông Hùng, sau khi nghe qua, im lặng một lúc lâu trước khi lên tiếng.

"Nếu đúng như cô nghi ngờ, đây sẽ là một vụ việc khá nhạy cảm," ông nói, giọng ông trầm ngâm. "Không chỉ vì liên quan đến quyền lợi của người dân, mà còn vì nó có thể động chạm đến uy tín của chính cơ quan quản lý đất đai qua nhiều thời kỳ. Cô cứ thận trọng thu thập đầy đủ chứng cứ trước, đừng vội kết luận hay công bố bất cứ điều gì khi chưa chắc chắn."

"Dạ, cháu hiểu, thưa chú," Hạ Vy đáp. "Cháu sẽ tiếp tục xác minh kỹ lưỡng trước khi báo cáo chính thức."

Tối hôm đó, khi đang ngồi một mình trong căn phòng trọ nhỏ, rà soát lại toàn bộ những ghi chép trong ngày, Hạ Vy nhận được một cuộc gọi bất ngờ từ số máy lạ. Nhấc máy lên, giọng nói quen thuộc của ông Ba Đạt vang lên, run rẩy hơn cả lúc chiều.

"Cô Vy phải không?" ông hỏi, giọng ông nhỏ nhẹ như đang sợ ai đó nghe thấy. "Ông... ông có chuyện muốn nói với cô, nhưng không phải bây giờ. Cô cho ông thêm vài bữa để suy nghĩ thấu đáo, được không?"

"Dạ được ạ, thưa ông," Hạ Vy đáp, cố giữ giọng bình tĩnh dù trong lòng không khỏi hồi hộp. "Cháu sẽ chờ ông. Chỉ mong ông đừng quá lo lắng, cháu chỉ muốn tìm ra sự thật một cách công tâm nhất thôi ạ, không phải để quy trách nhiệm hay làm khó bất kỳ ai."

"Ông biết," ông Ba Đạt đáp, giọng ông nghẹn lại. "Chỉ là... ông đã im lặng quá lâu rồi, giờ phải đối diện lại, không dễ dàng chút nào." Rồi ông cúp máy, để lại Hạ Vy ngồi lặng người trong căn phòng nhỏ, ánh đèn vàng dịu hắt bóng cô đơn độc lên bức tường.

Cô đặt điện thoại xuống bàn, đầu óc cô quay cuồng với vô vàn giả thuyết. Có lẽ ông Ba Đạt đã bị ép buộc phải điều chỉnh ranh giới, hoặc có lẽ ông đã tự nguyện làm điều đó vì một lý do nào đó mà cô chưa thể hình dung ra. Dù là trường hợp nào, cô cũng cảm nhận được, phía sau lời thú nhận sắp tới của ông cụ, chắc chắn còn ẩn chứa nhiều tầng lớp phức tạp hơn những gì cô từng dự đoán ban đầu, và cô cần phải chuẩn bị tâm thế thật vững vàng để đón nhận nó.

Cô nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi bầu trời đêm miền quê sông nước trải dài đầy sao, tự hỏi rốt cuộc điều gì đã khiến một người đàn ông từng tận tụy với công việc suốt bao năm phải mang theo một gánh nặng tâm lý nặng nề đến vậy. Cô không biết chắc, sự thật phía trước sẽ dẫn cô đến đâu, nhưng cô hiểu rõ một điều — mình đã bước chân vào một hành trình không thể quay đầu, một hành trình mà cô tin rằng, dù khó khăn đến mấy, cũng cần phải đi đến cùng.

Cô mở lại tập hồ sơ, nhìn chăm chú vào tấm bản đồ vẽ tay đã ố vàng, những nét mực mờ nhạt như đang thì thầm kể lại một câu chuyện bị chôn giấu suốt hơn hai mươi năm. Ngoài kia, tiếng ếch nhái kêu vang khắp cánh đồng, hòa cùng tiếng gió lùa qua những rặng dừa, tạo nên một bản nhạc đồng quê quen thuộc, nhưng đêm nay, với Hạ Vy, nó lại mang theo một cảm giác chờ đợi đầy khắc khoải trước những gì sắp sửa được hé mở, như thể chính mảnh đất này cũng đang nín thở chờ đợi ngày sự thật được gọi đúng tên.