Chương 11

Hàn Vệ Đông ngồi cạnh tôi. Ông khẽ nói:
"Đừng cúi đầu."
"Con đâu có."
"Đầu con sắp chui hẳn vào cuốn sổ rồi."
Tôi khép cuốn sổ ghi chép lại. Giám đốc An toàn bắt đầu trình bày các biện pháp cải tiến quy trình. Kể từ nay... Chỉ cần xe phục vụ mặt đất có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào khi tiếp cận máy bay, như tiến quá gần, trượt bánh, văng đuôi hay nghi ngờ va quệt... Đều phải kích hoạt ngay quy trình kiểm tra lại của bộ phận kỹ thuật. Nếu hệ thống GPS phát hiện xe phục vụ dừng bất thường trong khu vực tiếp cận máy bay... Thông tin sẽ được tự động gửi đến Trung tâm Điều hành Khai thác và MCC. Nếu camera tại vị trí đỗ bị che khuất quá ba mươi giây... Hệ thống sẽ tự động phát cảnh báo. Ảnh chụp hư hỏng bên ngoài bắt buộc phải có nhiều góc chụp, kèm thước đo và mốc tham chiếu vị trí. Những hư hỏng nằm gần khung cửa khoang hàng, khoang càng đáp, ăng-ten, cửa thoát nước, mối nối lớp vỏ hay hàng đinh tán... Tuyệt đối không được chỉ dựa vào kinh nghiệm tại hiện trường để ký cho máy bay cất cánh. Nhân viên điều hành trực ca không được phép yêu cầu nhân viên kỹ thuật tuyến đầu ký xác nhận bảo dưỡng khi việc kiểm tra lại vẫn chưa hoàn tất. Nếu phát sinh tranh cãi... Phải lập tức báo lên MCC và bộ phận An toàn Chất lượng trực ca. Từng quy định đều rất bình thường. Bình thường đến mức... Đáng lẽ chúng phải tồn tại từ rất lâu rồi. Trong thế giới của an toàn hàng không... Rất nhiều tiến bộ trông chẳng khác gì một miếng vá. Nhưng đủ để ngăn nước tràn vào. Triệu Minh Viễn được mời lên phát biểu. Anh đứng trước bục phát biểu. Trước đây, mỗi lần nói chuyện, anh luôn rất nhanh. Chỉ trong vài phút có thể đồng thời điều phối máy bay dự bị, tổ tiếp viên, bộ phận phục vụ hành khách và nhân viên mặt đất. Nhưng lần này... Anh im lặng rất lâu.
"Tối hôm đó..."
"Điều tôi nghĩ đến là một trăm tám mươi hành khách sẽ khiếu nại."
"Là năm chuyến bay phía sau."
"Là cơ hội khôi phục khai thác sau cơn mưa lớn."
"Và tổn thất của công ty."
Anh ngẩng đầu.
"Những áp lực ấy đều là thật."
"Tôi đã đặt áp lực ấy sai chỗ."
"Tôi không có chuyên môn để đánh giá hư hỏng bên ngoài của máy bay."
"Cũng không có quyền để một sự cố mặt đất chưa được báo cáo..."
"...trở thành canh bạc giao cho nhân viên kỹ thuật của ca trực hôm sau."
Bàn tay anh đặt lên mép bục phát biểu. Cũng không hề tìm cách biện minh.
"Tôi chấp nhận rời khỏi vị trí điều hành khai thác."
"Tham gia khóa đào tạo lại về quản lý an toàn."
"Và chấp nhận mọi hình thức xử lý tiếp theo."
Nói xong... Anh bước xuống. Không một ai vỗ tay. Như vậy rất tốt. Đây không phải lễ trao giải. Tiếp theo là Hàn Vệ Đông. Ông cầm micro.
"Tôi đã làm bảo dưỡng tuyến hơn hai mươi năm."
"Đã nhìn thấy quá nhiều vết trầy, va quệt và bong sơn."
"Nhìn nhiều rồi..."
"Con người rất dễ mặc định mọi thứ đều giống những lần trước."
Ông khẽ ho một tiếng.
"Lần này Lâm Hạ nhắc rằng tối hôm trước hoàn toàn không có vết trầy ấy."
"Thế nhưng phản ứng đầu tiên của tôi vẫn là muốn tiết kiệm thời gian."
"Đó là điều sai."
Ông đưa micro lại gần hơn.
"Kinh nghiệm..."
"Không phải để cắt bớt các bước trong sổ tay kỹ thuật."
Tôi nhìn ông. Khóe mắt hơi cay. Nước mắt không thể ghi vào biên bản. Trong biên bản... Chỉ có chữ. Đến phần đặt câu hỏi. Một người của Trung tâm Điều hành Khai thác đứng lên.
"Nếu sau này cứ hễ phát hiện một vết trầy mới là nâng cấp xử lý như lần này..."
"Có phải sẽ gây ra rất nhiều chuyến bay chậm không cần thiết không?"
Giám đốc An toàn chưa kịp trả lời. Cố Thừa Trạch ngồi ở hàng giữa giơ tay.
"Tôi có thể nói một câu được không?"
Người chủ trì gật đầu. Anh đứng dậy.
"Chậm chuyến..."
"Dĩ nhiên phải trả giá."
"Thời gian làm việc của tổ lái."
"Việc đổi chuyến cho hành khách."
"Tổn thất của công ty."
"Kế hoạch khai thác phía sau."
"Tất cả đều là cái giá phải trả."
Anh quay nhìn bức ảnh chụp dưới bụng máy bay trên màn hình.
"Không kiểm tra lại..."
"Cũng phải trả giá."
"Chỉ là..."
"Cái giá ấy, trước khi máy bay cất cánh, chúng ta không nhìn thấy."
Cả phòng họp lặng như tờ. Anh tiếp tục:
"Cơ trưởng cần một kết luận."
"Bộ phận khai thác cần thời gian."
"Bộ phận bảo dưỡng cần căn cứ."
"Chúng ta có thể thúc giục căn cứ."
"Không bao giờ được thúc giục một chữ ký."