Chương 12 — Vết Mực Trên Bản Đồ Cũ

Thang máy VIP bằng kính trong suốt đưa Lê An lướt qua ba tầng hầm và tám tầng lầu, dừng lại ở tầng thượng của Trung tâm Lưu trữ Quốc gia. Nơi đây không có những dãy kệ hồ sơ bụi bặm hay mùi giấy mốc, mà được trải thảm nhung đỏ sậm, thơm mùi tinh dầu trầm hương hạng nhất và tĩnh lặng như một thánh đường.

An hít một hơi thật sâu, đẩy cánh cửa gỗ sồi chạm trổ cầu kỳ bước vào phòng làm việc của Giám đốc Trần Văn Bình.

Căn phòng rộng thênh thang, được bài trí như một bảo tàng thu nhỏ với những món đồ cổ quý giá. Tường ốp gỗ óc chó, kệ sách xếp đầy những cuốn từ điển bách khoa toàn thư viền vàng. Nhưng thứ đập vào mắt người bước vào đầu tiên là bức chân dung sơn dầu khổ lớn của cố Chính ủy Trần Văn Định trong bộ quân phục chỉnh tề, treo ngay phía sau chiếc bàn làm việc bằng gỗ gõ đỏ nguyên khối.

An đưa mắt lướt qua từng món đồ cổ được bài trí tỉ mỉ trong căn phòng: chiếc bình gốm men lam đặt trên bệ gỗ trắc, bộ ấm chén sứ phủ một lớp bụi thời gian mỏng như sương, và tấm thảm dày đến mức nuốt trọn tiếng bước chân. Sự xa hoa lặng lẽ ấy khiến cô bất giác nhớ đến chiếc tẩu đồng chạm hình đầu rồng đã bị bóp méo bởi sức ép bom mìn, đến chiếc lược sừng gãy răng của một người phụ nữ vô danh dưới đáy hố bùn Hòn Sương. Cùng một khoảng thời gian nửa thế kỷ, một gia tộc tích lũy được cơ ngơi quyền quý này, còn một ngôi làng khác thì bị nghiền nát đến mức không còn lại nổi một bộ hài cốt nguyên vẹn.

Giám đốc Bình, một người đàn ông trạc ngũ tuần với mái tóc chải chuốt gọn gàng và bộ vest đặt may thủ công đắt tiền, đang đứng quay lưng lại cửa, nhìn ra khung cảnh thành phố qua cửa sổ kính sát trần. Nghe tiếng bước chân của An, ông ta từ từ quay lại. Không giống như vẻ ngoài đạo mạo trên các bài phát biểu trên truyền hình, đôi mắt ông Bình mang một màu xám tro lạnh lẽo, sâu thẳm và đầy toan tính.

"Mời ngồi, cô Lê An," Giám đốc Bình chỉ tay về phía chiếc ghế bọc da thật trước bàn làm việc, giọng nói trầm ấm, điềm đạm một cách giả tạo.

An cẩn trọng ngồi xuống, lưng giữ thẳng. "Giám đốc gọi tôi lên có việc gì ạ?"

Ông Bình chậm rãi đi vòng qua bàn, ngồi xuống chiếc ghế xoay. Ông đan hai bàn tay vào nhau, đặt lên mặt bàn, nhìn thẳng vào mắt An. "Cô An, cô là một trong những nhân viên trẻ xuất sắc nhất mà Trung tâm từng tuyển dụng. Tỉ mỉ, có trách nhiệm và có một niềm đam mê mãnh liệt với lịch sử. Đó là lý do tôi đã đích thân ký quyết định đặc cách cho cô phụ trách lô tài liệu QK5. Nhưng có vẻ như, sự tò mò của tuổi trẻ đôi khi đi quá giới hạn cho phép."

"Tôi không hiểu ý Giám đốc," An đáp, cố gắng giữ giọng bình tĩnh.

"Chuyến đi 'giải quyết việc gia đình' mười ngày qua ở thung lũng Hòn Sương, Tây Nguyên thế nào? Có tìm được điều gì thú vị không?" Ông Bình nhếch mép, một nụ cười không hề chạm đến đuôi mắt. "Hệ thống an ninh mạng sáng nay báo cáo cô đã truy cập vào hồ sơ mật của thân phụ tôi và chiến dịch X-14. Một sự trùng hợp ngẫu nhiên sao?"

An biết không thể tiếp tục vòng vo. Bọn họ nắm rõ từng đường đi nước bước của cô. "Đó không phải là sự trùng hợp, thưa Giám đốc. Tôi truy cập hồ sơ vì tôi đã tận mắt nhìn thấy những gì còn lại của chiến dịch X-14. Tôi đã đứng dưới đáy thung lũng đó, và tôi biết sự thật về Đan Trầm."

"Sự thật?" Ông Bình bật cười thành tiếng, một tiếng cười khô khốc, mỉa mai. Ông ngả lưng ra ghế, nhìn An bằng ánh mắt bề trên. "Cô An ạ, lịch sử là một khái niệm rất phức tạp. Nó không trắng đen rõ ràng như những con chữ in trên trang giấy. Trong thời chiến, những quyết định khó khăn, khốc liệt phải được đưa ra vì đại cục. Những nhân viên lưu trữ trẻ tuổi như cô thường thiếu đi cái gọi là 'bối cảnh lịch sử' (historical context) để thấu hiểu những quyết định đó. Cô nhìn thấy một vệt mực đen, cô nghĩ đó là tội ác. Nhưng cô không biết rằng, vết mực đó được vẽ ra là có lý do chính đáng của nó. Nó bảo vệ danh dự của một quốc gia, bảo vệ sự ổn định của xã hội. Việc bới móc lại những anh hùng đã ngã xuống chỉ mang lại nỗi đau không cần thiết."

"Anh hùng?" An không thể kiềm chế được nữa, giọng cô đanh lại. "Đem hàng tấn thuốc nổ chôn sống hàng trăm người dân vô tội, phụ nữ, trẻ em để cướp trắng một kho trầm hương tự nhiên... đó gọi là quyết định vì đại cục sao? Xóa sổ cả một ngôi làng khỏi bản đồ để che đậy lòng tham đê hèn... đó gọi là bảo vệ danh dự quốc gia sao?"

Đôi mắt xám tro của Giám đốc Bình chợt lóe lên một tia sát khí sắc lạnh. Lớp vỏ bọc điềm đạm, thân thiện lập tức bị lột bỏ. Bầu không khí trong phòng làm việc sang trọng bỗng chốc trở nên đặc quánh, nghẹt thở.

Ông ta chồm người tới trước, đập mạnh tay xuống bàn. "Cô nghĩ mình đang nói chuyện với ai hả? Cô nghĩ vài mảnh gốm vỡ nhặt được dưới đống bùn và lời lảm nhảm của mấy kẻ điên trên núi có thể lật đổ được lịch sử sao? Cô có biết hệ thống này được xây dựng vững chắc như thế nào không? Ai sẽ tin cô? Một nhân viên quèn chống lại một gia tộc có bề dày cống hiến? Tôi nắm giữ giấy bút, tôi nắm giữ kho tàng ký ức của quốc gia này. Kẻ nào nắm giữ quá khứ, kẻ đó kiểm soát tương lai. Tôi mới là người viết sử!"

Trong khoảnh khắc ngắn ngủi đó, hình ảnh cụ Mây mù lòa run rẩy áp tay lên tấm bài vị đá, hình ảnh ông Bảy gào khóc bên những bức tượng gỗ tự tay đẽo cho vợ con đã khuất, lần lượt lướt qua tâm trí An nhanh như một cuốn phim câm. Cô hiểu, nếu lùi bước trước cơn giận dữ này, cô không chỉ phản bội chính mình, mà còn phản bội luôn những người đã tin tưởng trao gửi phần ký ức cuối cùng của họ cho một kẻ xa lạ. Nỗi sợ hãi trong cô co lại thành một hạt cứng nhỏ, nhường chỗ cho một sự bình tĩnh lạ thường.

An nhìn thẳng vào mắt kẻ thủ ác thế hệ thứ hai, không hề nao núng. "Ông có thể viết sử bằng quyền lực và dối trá. Nhưng ông không thể thay đổi sự thật vật lý. Tấm bài vị của gia tộc họ Lê không phải là lời lảm nhảm. Những bức thư cầu cứu của trưởng bản bị cha ông chặn lại không phải là ảo ảnh. Bằng chứng đã được phân tán. Nếu tôi có mệnh hệ gì, chúng sẽ được công bố cho toàn thế giới."

Đây là một ván cược sinh tử, một lời dọa dẫm bluff (đánh lừa) một phần của An. Dữ liệu đã được tải lên mạng, nhưng cô chưa cài đặt chế độ tự động công bố (dead man's switch). Tuy nhiên, thái độ kiên quyết của cô khiến Giám đốc Bình khựng lại trong vài giây. Ông ta nheo mắt đánh giá cô gái trẻ cứng đầu trước mặt.

Sau một lúc im lặng căng thẳng, ông Bình từ từ ngồi lại xuống ghế, kéo ngăn kéo bàn làm việc, lấy ra một tập tài liệu mỏng đưa về phía An.

"Tôi đánh giá cao sự dũng cảm của cô, Lê An. Nhưng trong ván cờ chính trị này, dũng cảm không bằng khôn ngoan. Đừng cố làm một con thiêu thân lao vào lửa."

An nhận lấy tập tài liệu, mở ra xem. Đó là một Quyết định Điều động Nhân sự. Nó có chữ ký tươi của Giám đốc Bình và dấu đỏ của Trung tâm.

Nội dung ghi rõ: Kể từ 8h sáng ngày mai, chuyên viên Lê An bị điều chuyển công tác đến Phân viện Lưu trữ khu vực miền núi phía Bắc, nằm cách Hà Nội hơn ba trăm kilomet. Vị trí công tác mới: Nhân viên kho kiểm kê vật tư (không được phép tiếp xúc với tài liệu lịch sử). Điều khoản bổ sung: Cấm mang theo bất kỳ tài liệu, thiết bị nghiên cứu cá nhân nào rời khỏi cơ quan hiện tại.

"Đó là một vị trí rất nhàn hạ," ông Bình mỉm cười lạnh lẽo, dựa lưng vào ghế. "Không khí miền núi rất tốt cho sức khỏe. Cô sẽ có nhiều thời gian để suy ngẫm về những giới hạn của bản thân. Tòa nhà này, và mọi bí mật của nó, kể từ ngày mai, không còn liên quan gì đến cô nữa."

An siết chặt tờ quyết định điều chuyển trong tay đến nhàu nát. Việc đày ải cô lên một phân viện hẻo lánh, cắt đứt quyền truy cập tài liệu và cô lập cô khỏi mọi nguồn lực ở thủ đô là cách ông Bình bẻ gãy ý chí của cô mà không cần dùng đến bạo lực. Ở một nơi khỉ ho cò gáy như thế, tiếng nói của cô sẽ hoàn toàn chìm vào hư vô.

Ông Bình đứng dậy, quay lưng lại nhìn lên bức chân dung của cha mình, coi như cuộc nói chuyện đã kết thúc. "Một số vết mực trên bản đồ, tốt nhất là đừng bao giờ chạm tay vào, cô An ạ. Ra ngoài đi, và chuẩn bị hành lý cho ngày mai."

An đứng dậy, nhét tờ quyết định vào túi áo. Cô không khóc, cũng không tranh cãi thêm. Mọi lời nói lúc này đều vô nghĩa trước quyền lực tuyệt đối của kẻ viết sử.

"Ông có thể đày tôi đi tận cùng thế giới," An bình thản nói, giọng nói sắc bén như một lưỡi dao găm đâm vào khoảng không tĩnh lặng của căn phòng. "Nhưng ông Bảy, cụ Mây, và hàng trăm linh hồn dưới hầm trầm hương đó vẫn sẽ bám theo ông. Vết mực ông vẽ ra có thể che mắt người đời, nhưng không che được luật nhân quả. Cứ chờ xem, Giám đốc Bình."

Cô quay lưng bước thẳng ra khỏi phòng, để lại kẻ quyền lực đứng chôn chân giữa những món đồ cổ đắt tiền. Ông Bình nghĩ rằng ông ta đã thắng một ván bài bằng cách loại bỏ con chốt thí. Nhưng ông ta không biết rằng, khi An cầm tờ quyết định bất công đó trên tay, cuộc chiến thực sự mới chỉ vừa bắt đầu. Sự cô lập sẽ không bẻ gãy được cô, nó chỉ rèn giũa quyết tâm của cô trở nên sắc bén hơn bao giờ hết. Lịch sử không thuộc về những kẻ có quyền, nó thuộc về những người dám hi sinh để bảo vệ sự thật. Mực đen dẫu đậm đến mấy, cuối cùng cũng sẽ phai màu trước ánh sáng.

Bước chân cô vang lên đều đặn trên nền đá hoa cương lạnh ngắt của hành lang, mỗi tiếng gõ nhịp như một lời tự nhắc nhở: bằng chứng vật lý có thể bị tịch thu, chức vụ có thể bị tước đoạt, nhưng trí nhớ của một nhà lưu trữ đã được huấn luyện để không bao giờ đánh rơi một chi tiết thì không quyền lực nào có thể xóa sổ. An biết, kể từ giây phút bước ra khỏi cánh cửa gỗ sồi ấy, cô không còn là một nhân viên bị kỷ luật nữa. Cô đã chính thức trở thành kẻ thù không đội trời chung của cả một dòng họ.