Chương 17 — Người Vẽ Bản Đồ Của Những Con Đường Đã Mất

Suốt cả tuần chờ đợi, ông Tuyền gần như không ngủ được trọn giấc đêm nào. Bà Bích Nguyên kể lại với Vân Khuê rằng bà thường nghe tiếng ông trở mình liên tục trong đêm, có hôm còn dậy sớm từ bốn giờ sáng, ngồi lặng lẽ ngoài hiên nhìn trời dần sáng, tay ông cầm chặt tấm ảnh cũ mà Vân Khuê đã mang về trả lại cho ông sau chuyến đi.

Ngày bà Nhài lên Kim Xuyên, cả nhà dậy từ sớm, dọn dẹp nhà cửa tươm tất hơn thường lệ, dù chẳng ai bảo ai, như thể đang chuẩn bị đón một vị khách quý nhất trong đời. Bà Bích Nguyên nấu một mâm cơm thịnh soạn, còn ông Lâm thì cứ đi ra đi vào không yên, liên tục nhìn đồng hồ, đếm ngược thời gian đến khi chuyến xe khách chở Duy Khánh, chị Thoa và bà Nhài đến nơi.

Ông Tuyền ngồi trên chiếc ghế mây quen thuộc ngoài hiên từ sớm, nhưng lần này, thay vì dáng vẻ trầm lặng thường ngày, ông có một sự bồn chồn hiếm thấy, hai bàn tay ông cứ đan vào nhau rồi lại buông ra, ánh mắt ông không ngừng nhìn về phía đầu ngõ.

Gần mười giờ sáng, tiếng xe taxi dừng lại trước cổng nhà vang lên, cả nhà đồng loạt đứng bật dậy. Vân Khuê chạy ra mở cổng, thấy Duy Khánh đang dìu một bà cụ nhỏ nhắn bước xuống xe, dáng người run rẩy không chỉ vì tuổi tác mà còn vì sự xúc động đang dâng trào trong lòng.

Bà Nhài bước vào sân, đôi mắt bà tìm kiếm khắp nơi, rồi dừng lại nơi ông Tuyền đang đứng lặng người ở bậc thềm, hai chân ông như không còn vững, phải bám vào cột hiên để đứng thẳng.

"Anh Tuyền," bà Nhài gọi, giọng bà nghẹn lại, chỉ vừa đủ nghe.

"Nhài," ông Tuyền đáp lại, cũng chỉ là một tiếng gọi khẽ khàng, nhưng chứa đựng trong đó cả ba mươi năm nhớ nhung, ân hận, và khát khao được nói ra mà chưa từng có cơ hội.

Cả sân nhà lặng đi trong một khoảnh khắc dài, không ai dám cử động, như sợ chỉ một tiếng động nhỏ cũng đủ làm tan vỡ khoảnh khắc thiêng liêng ấy. Rồi bà Nhài bước những bước chân run rẩy về phía ông, và ông Tuyền cũng bước xuống bậc thềm, hai anh em, giờ đã là hai cụ già tóc bạc, ôm chầm lấy nhau giữa sân nhà, tiếng khóc bật ra không kìm nén được.

"Em xin lỗi, em xin lỗi vì đã nghĩ oan cho anh," bà Nhài nức nở trong vòng tay anh trai mình. "Em cứ nghĩ anh đã quên em, đã bỏ mặc em, không ngờ anh vẫn giữ tấm ảnh này suốt bằng ấy năm."

"Không, chính anh mới là người phải xin lỗi em," ông Tuyền nói, giọng ông vỡ vụn vì xúc động. "Anh đã hèn nhát, đã sợ hãi, không dám đi tìm em, để em phải một mình chịu đựng suốt bao nhiêu năm qua. Anh xin lỗi em, xin lỗi cả xóm mình, vì đã không đủ can đảm để bảo vệ những gì đáng lẽ anh phải bảo vệ."

Hai anh em ôm nhau khóc giữa sân nhà, không còn ai để ý đến những người xung quanh đang đứng lặng chứng kiến, mắt ai cũng đỏ hoe. Vân Khuê đứng bên cạnh Duy Khánh, nắm chặt lấy tay anh, cả hai cùng lặng lẽ nhìn khoảnh khắc đoàn tụ mà chính họ đã góp phần làm nên, lòng tràn ngập một niềm hạnh phúc khó tả.

Sau khi cơn xúc động ban đầu lắng xuống, cả nhà mời bà Nhài và chị Thoa vào nhà, ngồi quây quần bên mâm cơm mà bà Bích Nguyên đã chuẩn bị từ sớm. Bà Nhài ngồi cạnh anh trai mình, hai bàn tay già nua của hai anh em vẫn nắm chặt lấy nhau như sợ buông ra sẽ lại mất nhau lần nữa.

"Anh có nhớ hồi nhỏ, mỗi lần anh về thăm nhà, anh hay mang cho em mấy viên kẹo dừa mua trên tỉnh không?" bà Nhài hỏi, giọng bà đã bình tĩnh hơn, xen lẫn một nụ cười hoài niệm qua làn nước mắt chưa khô hẳn.

"Nhớ chứ," ông Tuyền đáp, một nụ cười hiếm hoi cũng nở trên môi ông, dù đôi mắt vẫn còn đỏ hoe. "Em lúc nào cũng giấu lại một viên, để dành ăn dần, không chịu ăn hết một lần như mấy đứa trẻ khác trong xóm."

"Giờ em vẫn vậy đấy, anh ạ," bà Nhài cười, giọng đã nhẹ nhõm hơn nhiều. "Có gì ngon cũng để dành, không nỡ ăn hết ngay."

Câu chuyện giữa hai anh em dần trở nên ấm áp hơn, xen lẫn giữa những giọt nước mắt còn sót lại là những tiếng cười nhẹ nhõm khi họ cùng nhau ôn lại những kỷ niệm tuổi thơ ở Vạn Đăng — những buổi trưa hè trốn ngủ đi bắt cá cùng đám trẻ trong xóm, những đêm rằm cả nhà quây quần bên mâm cỗ nhỏ dưới ánh trăng, tiếng đăng va vào nhau lách cách mỗi khi có ai đó ra sông kiểm tra lưới giữa đêm khuya.

"Anh còn nhớ con Vện không?" bà Nhài chợt hỏi, mắt sáng lên. "Con chó vàng nhà mình nuôi hồi đó, cứ mỗi lần anh về là nó mừng rối rít, chạy vòng quanh sân sủa ầm ĩ."

"Nhớ chứ, sao quên được," ông Tuyền cười, giọng ông chan chứa hoài niệm. "Nó khôn lắm, biết phân biệt tiếng bước chân của từng người trong nhà. Sau này anh đi học xa, mỗi lần về, chưa kịp vào cổng nó đã sủa mừng từ đầu ngõ rồi."

"Con Vện mất trước đợt giải tỏa mấy tháng, già rồi, ốm chết," bà Nhài kể tiếp, giọng bà chùng xuống. "Lúc đó em còn khóc mấy ngày liền, không ngờ chỉ ít lâu sau, cả cái xóm nuôi nó lớn cũng không còn nữa."

Câu chuyện về con chó nhỏ khiến cả bàn ăn chùng xuống trong giây lát, nhưng rồi bà Nhài lại chủ động khuấy động không khí, kể tiếp về những trò nghịch ngợm thời thơ ấu, về những lần hai anh em trốn cha mẹ đi tắm sông rồi bị phạt quỳ gối, về mùi bánh tráng nướng thơm lừng mỗi tối đông giá lạnh. Tiếng cười dần lấn át những giọt nước mắt, căn nhà nhỏ trên đường Nguyễn Trãi, lần đầu tiên sau nhiều tuần căng thẳng, tràn ngập một không khí ấm áp, đoàn viên thực sự.

Bà Bích Nguyên và chị Thoa, hai người phụ nữ vốn xa lạ chỉ mới gặp nhau lần đầu trong ngày, cũng nhanh chóng trở nên thân thiết, cùng nhau dọn dẹp bát đũa, trò chuyện rôm rả trong bếp như những người quen biết đã lâu. Ông Lâm, lần đầu tiên trong đời được gọi bà Nhài là "cô", cứ luống cuống mãi không quen, khiến cả nhà bật cười trêu chọc, không khí càng thêm rộn rã.

Ông Lâm ngồi lặng nghe câu chuyện của cha mình và người cô mà ông chưa từng biết mặt cho đến vài tuần trước, gương mặt ông xen lẫn nhiều cảm xúc — vừa xúc động, vừa có chút ngậm ngùi khi nghĩ đến việc mình đã bỏ lỡ cơ hội được biết đến người cô ruột này suốt cả một quãng đời dài. Nhưng nhìn cảnh cha mình, lần đầu tiên sau bao nhiêu năm, thực sự cười thoải mái, thực sự sống với chính con người thật của mình, ông cũng cảm thấy lòng mình nhẹ nhõm hơn rất nhiều.

Buổi chiều, khi mọi người đã bớt xúc động, bà Nhài quay sang hỏi Vân Khuê, giọng bà trở nên nghiêm túc hơn. "Cháu nói cho bà biết thêm về chuyện dự án xây dựng trên đất Vạn Đăng cũ đi. Bà nghe chị Thoa kể sơ qua, nhưng bà muốn hiểu rõ hơn, vì đó cũng là quê hương của bà, là nơi chôn nhau cắt rốn của cả gia đình mình."

Vân Khuê và Duy Khánh dành cả buổi chiều còn lại để kể lại toàn bộ câu chuyện cho bà Nhài nghe — từ việc phát hiện tấm bản đồ bị xóa, đến cuộc gặp gỡ với bà Nết, ông Thịnh, và giờ đây là dự án Kim Xuyên Riverside đang chuẩn bị được xây dựng ngay trên chính nền đất cũ của xóm mình. Bà Nhài lắng nghe chăm chú, thỉnh thoảng lắc đầu, ánh mắt bà ánh lên một sự phẫn nộ âm thầm khi nghe đến việc con trai ông Diệp Khắc Bổn giờ đang là người hưởng lợi trực tiếp từ chính mảnh đất đã cướp đi tuổi thơ và quê hương của bà.

"Nếu cần bà làm chứng, bà sẵn lòng," bà Nhài nói, giọng bà đanh lại. "Bà đã im lặng đủ lâu rồi. Đến tuổi này, bà không còn gì để sợ nữa, chỉ mong trước khi nhắm mắt, được thấy công lý cho xóm mình, cho những người đã khuất, cho cả anh trai bà, người đã phải mang gánh nặng ấy suốt cả cuộc đời."

Đêm đó, khi bà Nhài đã yên vị trong phòng khách nhỏ được dọn dẹp gọn gàng để bà nghỉ lại vài ngày trước khi trở về, Vân Khuê đứng ngoài hiên cùng Duy Khánh, nhìn lên bầu trời đêm lấp lánh sao, lòng cô tràn ngập một cảm giác vừa mãn nguyện vừa quyết tâm mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

"Chúng ta đã làm được một điều lớn lao," Duy Khánh nói khẽ, đứng cạnh cô. "Nhưng tôi nghĩ, đây mới chỉ là khởi đầu. Phần khó khăn nhất, đối mặt với Tập đoàn Hải Nguyên, với ông Diệp Nhật Bình, vẫn còn ở phía trước."

Vân Khuê gật đầu, nhìn về phía xa, nơi ánh đèn thành phố Kim Xuyên lấp lánh trải dài đến tận bờ sông, nơi cô biết, đâu đó trong bóng tối, một cây đa cổ thụ vẫn đang đứng lặng lẽ chờ đợi, như một nhân chứng cuối cùng của một xóm chài đã mất, chờ đợi ngày sự thật được trả lại đúng vị trí của nó.

"Dù khó khăn thế nào, em cũng sẽ đi đến cùng," cô nói, giọng cô cương quyết. "Ông em, bà Nết, ông Thịnh, bà Nhài, họ đều đã đủ can đảm để nói ra sự thật. Em không thể là người duy nhất chùn bước lúc này."

Duy Khánh quay sang nhìn cô, ánh mắt anh tràn đầy sự ngưỡng mộ lẫn một tình cảm sâu sắc mà anh chưa từng nói thành lời. Anh khẽ nắm lấy tay cô, siết nhẹ, một cử chỉ giản dị nhưng chứa đựng biết bao điều muốn nói. "Tôi tin chị sẽ làm được. Và tôi sẽ luôn ở đây, đi cùng chị đến cùng, dù con đường phía trước có khó khăn đến đâu."

Hai người đứng lặng bên nhau dưới bầu trời đêm, không cần thêm lời nói nào nữa, chỉ có tiếng gió khuya lùa qua những tán cây trong sân, mang theo hơi ẩm quen thuộc của một thành phố ven sông đang chuẩn bị bước vào một chương mới, đầy thử thách nhưng cũng đầy hy vọng.