Chương 25 — Người Vẽ Bản Đồ Của Những Con Đường Đã Mất

Sau mười lăm phút tạm nghỉ, buổi tham vấn cộng đồng tiếp tục trong một bầu không khí hoàn toàn khác so với lúc bắt đầu. Vị đại diện Ủy ban Nhân dân thành phố, giọng ông giờ đây mang một sự thận trọng rõ rệt, thông báo trước toàn thể hội trường quyết định của hội đồng thẩm định.

"Trước những tình tiết mới phát sinh, đặc biệt là lời xác nhận công khai từ ông Diệp Khắc Bổn," ông nói, "Ủy ban Nhân dân thành phố quyết định tạm đình chỉ việc cấp phép xây dựng đối với dự án Kim Xuyên Riverside, đồng thời thành lập một tổ công tác liên ngành để tiến hành thanh tra toàn diện quá trình thu hồi đất, thu hồi hồ sơ liên quan đến khu vực Xóm Vạn Đăng trong giai đoạn 1993 đến 1996. Mọi hoạt động thi công tại khu vực dự án, bao gồm cả việc giải phóng các hạng mục cây xanh hiện hữu, phải được tạm dừng ngay lập tức cho đến khi có kết luận thanh tra chính thức."

Thông báo ấy được đón nhận bằng một tràng vỗ tay vang dội khắp hội trường, kéo dài đến gần một phút, xen lẫn những tiếng reo hò vui mừng không giấu giếm từ phía những người từng là cư dân Vạn Đăng và con cháu của họ. Vân Khuê ngồi giữa Duy Khánh và ông nội, nắm chặt tay cả hai người, nước mắt lại một lần nữa trào ra, nhưng lần này là những giọt nước mắt của niềm vui và sự nhẹ nhõm tột cùng.

"Cây đa được cứu rồi," cô thì thầm, giọng cô run lên vì xúc động, nghĩ đến hình ảnh cây đa cổ thụ vẫn đang đứng vững ở lối vào khu đất, giờ đây sẽ không còn phải đối mặt với lưỡi cưa trong ba ngày tới như kế hoạch ban đầu của công ty thi công.

Bảo Nghi, ngồi ở hàng ghế phía sau, giơ điện thoại lên quay lại toàn bộ khoảnh khắc công bố quyết định, tay cô run lên vì phấn khích đến mức hình quay bị rung liên tục. "Em phải đăng ngay cái này lên nhóm," cô lẩm bẩm, ngón tay thoăn thoắt gõ trên màn hình, chia sẻ tin vui đến hàng trăm thành viên của "Ký Ức Vạn Đăng" đang nóng lòng chờ đợi kết quả buổi tham vấn.

Kha Duy Thịnh, ngồi cạnh đó, cũng không giấu được niềm xúc động, hai tay anh siết chặt lấy nhau, mắt anh nhìn về phía ông Tuyền với một sự biết ơn sâu sắc. "Ông bà mình chắc đang mỉm cười ở đâu đó," anh nói khẽ, giọng anh nghẹn lại.

Sau buổi tham vấn, khi mọi người bắt đầu rời khỏi hội trường, một đám đông nhỏ vây quanh ông Tuyền, nhiều người là những gương mặt xa lạ nhưng lại xưng là con cháu của những gia đình từng sống ở Vạn Đăng, bắt tay ông, cảm ơn ông vì đã can đảm nói ra sự thật. Có một bà cụ, tuổi ngoài bảy mươi, nắm chặt lấy tay ông Tuyền, nước mắt lưng tròng. "Cảm ơn chú đã nói ra hết mọi chuyện," bà nói. "Bố tôi mất năm ngoái mà vẫn còn day dứt không biết vì sao nhà mình bị đuổi đi một cách vô lý như vậy. Giờ ông ấy có thể yên lòng nơi chín suối rồi."

Một người đàn ông trung niên khác, tự giới thiệu là cháu nội của một gia đình từng làm nghề đan lồng đèn đánh cá ở Vạn Đăng, cũng chen đến bắt tay ông Tuyền, giọng anh xúc động không kém. "Ông nội tôi mất đi vẫn còn giữ nguyên bộ dụng cụ đan lồng đèn, không nỡ bán, dù không còn ai làm nghề đó nữa. Ông cụ luôn dặn chúng tôi phải giữ lấy, phòng khi có ngày cần đến. Nghe chuyện hôm nay, tôi nghĩ, có lẽ đã đến lúc mang bộ dụng cụ ấy ra, biết đâu sẽ có ích cho một khu trưng bày nào đó sau này."

Ông Tuyền nắm lấy tay từng người, cúi đầu cảm ơn, đôi mắt ông đỏ hoe không ngừng trước những câu chuyện dồn dập ập đến. Vân Khuê đứng bên cạnh, quan sát cảnh tượng ấy, lòng cô dâng trào một cảm xúc khó tả — cô nhận ra, câu chuyện của gia đình mình, dù đau đớn, dù riêng tư, giờ đây đã trở thành một phần của một câu chuyện lớn hơn nhiều, câu chuyện chung của biết bao gia đình đã âm thầm mang theo nỗi đau mất mát suốt ba mươi năm, không có nơi nào để giãi bày.

Ông Tuyền nắm lấy tay bà cụ, cúi đầu, giọng ông nghẹn ngào. "Tôi xin lỗi vì đã để mọi chuyện phải chờ đợi lâu đến vậy."

Giữa đám đông, Vân Khuê nhìn thấy ông Khải, trưởng phòng của cô, đang đứng lặng lẽ ở một góc hội trường, ánh mắt ông dõi theo cảnh tượng ấy với một vẻ xúc động khó che giấu. Cô bước đến bên ông.

"Cảm ơn anh đã đến," cô nói.

"Anh chỉ tiếc là mình đã không đủ can đảm để lên tiếng sớm hơn," ông Khải đáp, giọng ông trầm xuống. "Nhưng nhìn thấy hôm nay, anh nghĩ, muộn còn hơn không. Anh đã nộp đơn xin gặp riêng đoàn thanh tra vào tuần sau, để cung cấp thêm những gì anh biết về danh sách hồ sơ 'nhạy cảm' mà anh từng thấy."

Trong lúc đó, ở phía bên kia hội trường, Vân Khuê thoáng thấy ông Diệp Nhật Bình đang đẩy xe lăn của cha mình ra khỏi hội trường qua một lối đi riêng, tránh né các phóng viên đang cố gắng chặn lại để phỏng vấn. Gương mặt ông không còn vẻ tự tin, điềm tĩnh như lúc đầu buổi tham vấn nữa, mà mang một sự mệt mỏi, có lẽ còn cả một chút bối rối trước việc phải định hình lại toàn bộ chiến lược của mình sau những gì vừa xảy ra.

Trước khi rời khỏi hội trường, ông Bổn ra hiệu cho người y tá dừng xe lăn lại một chút, ánh mắt ông tìm kiếm trong đám đông cho đến khi bắt gặp Vân Khuê. Ông khẽ gật đầu về phía cô, một cử chỉ ngắn ngủi nhưng đầy hàm ý, như một lời thừa nhận thầm lặng dành cho người con gái trẻ đã kiên trì đến cùng để đưa sự thật ra ánh sáng. Vân Khuê không biết nên đáp lại thế nào, chỉ khẽ cúi đầu, rồi nhìn theo bóng chiếc xe lăn khuất dần sau cánh cửa hội trường.

Nhà báo Quản Nhã Thanh tìm đến Vân Khuê ngay sau đó, xin phép được phỏng vấn nhanh cho bài viết cập nhật sẽ đăng ngay trong tối hôm đó. "Cảm giác của chị bây giờ thế nào?" chị hỏi, giọng chị vẫn giữ được sự chuyên nghiệp dù ánh mắt không giấu được sự xúc động.

Vân Khuê suy nghĩ một lúc trước khi trả lời, cố gắng chọn từ ngữ cẩn thận. "Tôi nghĩ, hôm nay không phải là chiến thắng của riêng tôi, hay riêng gia đình tôi. Đây là chiến thắng của tất cả những người đã kiên trì giữ lấy ký ức về Vạn Đăng suốt ba mươi năm qua, dù không ai tin rằng ngày này sẽ đến. Tôi chỉ may mắn là người tình cờ chạm vào một tấm bản đồ cũ, và đủ tò mò để không dừng lại."

Buổi tối hôm đó, cả gia đình Vân Khuê, cùng với Duy Khánh, Bảo Nghi, Kha Duy Thịnh, và cả bà Nhài qua cuộc gọi video, tụ họp lại ăn một bữa cơm mừng tại nhà, dù ai nấy đều đã kiệt sức sau một ngày dài đầy cảm xúc. Ông Tuyền ngồi ở đầu bàn, gương mặt ông, lần đầu tiên sau rất nhiều năm, không còn mang vẻ nặng trĩu, u uất như trước, mà tràn ngập một sự bình yên thực sự.

"Con biết không," ông nói với Vân Khuê, khi bữa cơm đã gần tàn, "suốt ba mươi năm, ông cứ nghĩ mình sẽ phải mang bí mật này xuống mồ. Ông chưa bao giờ dám mơ đến một ngày như hôm nay."

"Vậy bây giờ ông cảm thấy thế nào ạ?" Vân Khuê hỏi, mỉm cười nhìn ông.

Ông Tuyền im lặng một lúc, nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi ánh trăng đêm nay tròn vành vạnh, chiếu sáng khắp khu vườn nhỏ sau nhà. "Ông cảm thấy," ông nói chậm rãi, "như thể mình vừa được sinh ra lần thứ hai."

Nhưng dù buổi tham vấn đã kết thúc với một kết quả đầy hy vọng, Vân Khuê hiểu rằng đây mới chỉ là một chiến thắng bước đầu. Quá trình thanh tra chính thức vẫn còn ở phía trước, kết luận cuối cùng về số phận của khu đất, về việc liệu dự án có được điều chỉnh, hủy bỏ, hay tiếp tục dưới một hình thức khác, vẫn còn là một câu hỏi ngỏ. Nhưng lần đầu tiên sau nhiều tuần căng thẳng, cô cho phép mình tin tưởng rằng, dù con đường phía trước còn dài, sự thật cuối cùng cũng đã được thắp sáng, không thể nào bị dập tắt một lần nữa.

Sau bữa cơm, khi mọi người đã lần lượt ra về, chỉ còn lại Vân Khuê và Duy Khánh ngồi lại ngoài hiên, nơi mọi chuyện đã bắt đầu từ nhiều tuần trước, khi cô lần đầu hỏi ông nội về Xóm Vạn Đăng dưới ánh đèn vàng nhạt này. Đêm nay, ánh trăng tròn vành vạnh treo lơ lửng trên bầu trời, chiếu sáng khắp khu vườn nhỏ, khác hẳn với bầu không khí căng thẳng, dò xét của buổi tối hôm ấy.

"Em vẫn không dám tin mọi chuyện đã đi đến đây," Vân Khuê nói, tựa đầu vào vai Duy Khánh, giọng cô vẫn còn phảng phất sự mệt mỏi lẫn niềm hạnh phúc của một ngày dài đầy biến động.

"Chặng đường vẫn còn dài," Duy Khánh nói, tay anh khẽ vuốt ve mái tóc cô. "Nhưng tôi tin, sau hôm nay, không có gì có thể khiến sự thật này chìm vào bóng tối thêm một lần nào nữa. Ông Bổn đã lên tiếng công khai, thành phố đã mở cuộc thanh tra, và quan trọng hơn cả, tất cả những người từng phải im lặng suốt ba mươi năm, giờ đây đã tìm lại được tiếng nói của mình."

Vân Khuê ngẩng lên nhìn anh, ánh trăng bạc chiếu lên gương mặt cả hai người, và trong khoảnh khắc yên bình hiếm hoi ấy, giữa bao nhiêu xáo trộn của một ngày dài, cô cảm nhận được rõ ràng hơn bao giờ hết, rằng dù phía trước còn nhiều việc phải làm — hoàn tất quá trình thanh tra, chờ đợi quyết định cuối cùng về khu đất, xây dựng một nơi tưởng niệm xứng đáng cho Vạn Đăng — cô sẽ không phải bước đi một mình trên chặng đường ấy nữa.