Chương 17 — Chuyến Tàu Cuối Ngày

Ý tưởng về đêm "chuyến tàu ký ức" nảy sinh từ chính Bội Linh, trong một buổi họp nhóm khi cô bé đề xuất tổ chức một chuyến đi đặc biệt, nơi hành khách được mời mang theo những kỷ vật, hình ảnh cũ gắn liền với tuyến đường sắt, cùng chia sẻ câu chuyện của mình trong suốt hành trình.

"Con nghĩ, thay vì chỉ đưa số liệu khô khan, mình nên cho mọi người thấy con tàu này thực sự đã sống trong lòng bao nhiêu người như thế nào," Bội Linh trình bày, mắt sáng lên đầy nhiệt huyết. "Mời cả nhà báo, cả đại diện Sở Giao thông đến tham dự luôn, để họ tận mắt chứng kiến."

Ý tưởng được cả nhóm nhiệt liệt ủng hộ ngay từ khi vừa được nêu ra. Khánh Chi xin phép cấp trên tổ chức sự kiện vào một tối thứ Bảy, khi lượng khách thường lệ ít hơn, dễ sắp xếp không gian cho các hoạt động đặc biệt. Cả nhóm dành cả tuần chuẩn bị — Y Vân phụ trách việc bày biện trang trí đơn giản trên toa tàu bằng đèn lồng giấy nhỏ và hoa tươi, Bội Linh cùng nhóm bạn chuẩn bị một góc trưng bày ảnh tư liệu được sưu tầm từ khắp nơi, còn Thiên Ân dồn hết tâm huyết hoàn thiện bộ hồ sơ phương án "tuyến tàu di sản" để chuẩn bị trình bày ngay trên chính chuyến tàu tối hôm đó.

Tối thứ Bảy, khi Khánh Chi đến ga Thanh Châu chuẩn bị cho ca làm đặc biệt này, cô không khỏi xúc động trước khung cảnh trước mắt. Sân ga vốn thường vắng vẻ giờ đây rộn ràng người qua lại, nhiều gương mặt quen thuộc mang theo túi xách đựng những kỷ vật cũ, có người còn diện lại bộ đồng phục đường sắt đã cất kỹ trong tủ suốt nhiều năm.

"Cô Chi ơi, con mang theo cái này nè," một cậu bé chạy đến, tay cầm một tấm ảnh đen trắng đã ố vàng, chụp cảnh một đám cưới được tổ chức ngay trên sân ga Vạn Phong từ mấy chục năm trước. "Đây là ảnh cưới của ông bà nội con đó, nghe kể lại là ông nội con làm ở ga, hai ông bà quen nhau nhờ chuyến tàu này."

Khánh Chi mỉm cười, nhận lấy tấm ảnh, cẩn thận đặt vào góc trưng bày mà Bội Linh đã chuẩn bị sẵn. Câu chuyện ấy chỉ là một trong hàng chục câu chuyện tương tự mà cô được nghe kể lại tối hôm đó — những mối tình nảy nở trên toa tàu, những cuộc hội ngộ bất ngờ sau nhiều năm xa cách, những kỷ niệm tuổi thơ gắn liền với tiếng còi tàu vang lên mỗi tối.

Một cụ bà tóc bạc trắng, chống gậy run rẩy bước đến góc trưng bày, mang theo một chiếc vé tàu đã ố vàng, mép giấy sờn rách vì thời gian. "Đây là vé tàu chuyến đầu tiên bà đi hồi còn con gái, năm bà mười tám tuổi, đi thăm người yêu đang đóng quân gần đây," bà kể, giọng run run đầy hoài niệm. "Ổng giờ mất rồi, nhưng bà vẫn giữ tấm vé này suốt sáu mươi mấy năm qua, coi như một kỷ vật không thể nào vứt bỏ được." Câu chuyện của bà khiến nhiều người đứng xung quanh lặng người, có người kín đáo lau nước mắt.

Cô Nhàn cũng góp một câu chuyện của riêng mình, kể lại quãng thời gian khó khăn nhất khi chồng bỏ đi, một mình cô phải xoay xở nuôi hai con nhỏ, và chính chuyến tàu cuối ngày này, với những gương mặt quen thuộc luôn sẵn lòng giúp đỡ, san sẻ, đã trở thành nguồn an ủi lớn lao giúp cô vượt qua giai đoạn tăm tối nhất trong đời. "Nhiều người không có gia đình ruột thịt ở gần, nhưng có gia đình trên chuyến tàu này," cô nói, giọng nghẹn ngào nhưng ánh mắt đầy kiên định.

Đúng mười tám giờ bốn mươi, chuyến tàu cuối ngày đặc biệt tối nay khởi hành, đông khách hơn hẳn thường lệ, tiếng cười nói rộn ràng khắp hai toa tàu được trang trí nhẹ nhàng bằng những dải đèn lồng giấy nhỏ lung linh. Doãn Bích Hà, nữ phóng viên trẻ, cùng một quay phim, di chuyển khắp toa, ghi lại từng khoảnh khắc, phỏng vấn nhanh vài hành khách về câu chuyện của họ với tuyến đường.

"Chị nghĩ điều gì khiến chuyến tàu này đặc biệt đến vậy?" Bích Hà hỏi Khánh Chi khi có dịp trò chuyện ngắn giữa lúc tàu chạy.

"Nó không chỉ là phương tiện di chuyển," Khánh Chi đáp, nhìn quanh toa tàu đầy ắp tiếng cười và những câu chuyện đang được kể lại. "Nó là nơi lưu giữ ký ức của cả một cộng đồng, nơi những con người bình thường tìm thấy một khoảnh khắc yên bình giữa cuộc sống bộn bề. Nếu mất đi nó, chúng tôi không chỉ mất một phương tiện đi lại, mà mất cả một phần bản sắc của mình."

Bích Hà gật đầu, ghi chép cẩn thận, ánh mắt cô lộ rõ sự xúc động chân thành, không phải chỉ vì nghiệp vụ báo chí. "Thú thật với chị, em lớn lên ở thành phố, chưa từng đi tuyến tàu chậm nào như thế này," Bích Hà nói, hạ giọng như đang tâm sự nhiều hơn là phỏng vấn. "Nhưng ngồi đây tối nay, nghe từng câu chuyện, em mới hiểu vì sao mọi người quyết tâm giữ nó đến vậy. Ở thành phố, mọi thứ vội vã quá, người ta ít khi có cơ hội ngồi lại, kể cho nhau nghe những chuyện như thế này."

Người quay phim đi cùng Bích Hà cũng tranh thủ ghi lại hình ảnh góc trưng bày ảnh tư liệu, nơi Bội Linh và nhóm bạn đang say sưa giải thích cho từng vị khách tò mò về ý nghĩa của mỗi tấm ảnh cũ được sưu tầm. Cô bé mười sáu tuổi, vốn nhút nhát trước ống kính, giờ đây lại nói chuyện lưu loát, tự tin đến bất ngờ khi nhắc đến điều mình tin tưởng, khiến Khánh Chi đứng nhìn từ xa không khỏi mỉm cười đầy tự hào.

Đến ga Cầu Đôi, ông Cảnh đứng lên, được mời phát biểu ngắn trước toàn thể hành khách trên chuyến tàu đặc biệt này. Ông kể lại những năm tháng làm trưởng ga, giọng ông run run vì xúc động khi nhắc đến những đồng nghiệp cũ, trong đó có cả cha của Khánh Chi, dù ông không nhắc đến chi tiết về vụ tai nạn, chỉ nói về tình yêu nghề, về sự tận tụy của những người đã cống hiến cả đời cho tuyến đường này.

Khi ông Cảnh phát biểu xong, cả toa tàu vỗ tay vang dội, nhiều người không giấu được nước mắt. Thiên Ân, đứng ở góc toa quan sát, tranh thủ khoảnh khắc ấy để trình bày phương án "tuyến tàu di sản" mà anh đã dày công chuẩn bị suốt nhiều tuần qua, sử dụng một tấm bảng trình chiếu nhỏ gọn mang theo, phác họa viễn cảnh tuyến đường này trong tương lai — vừa phục vụ nhu cầu đi lại thiết yếu của người dân, vừa phát triển thành điểm đến du lịch chậm, thu hút du khách yêu thích trải nghiệm hoài cổ.

Đại diện từ phía Sở Giao thông cũng có mặt tối hôm đó — không phải ông Bằng đích thân, mà là một trợ lý được cử đến quan sát tình hình theo yêu cầu của cấp trên sau khi biết tin về sự kiện truyền thông này. Người trợ lý trẻ tuổi ngồi lặng lẽ ở góc toa suốt cả hành trình, ghi chép liên tục, gương mặt dần lộ rõ sự ngạc nhiên trước không khí ấm áp, chân thành của sự kiện, khác hẳn những gì anh ta có lẽ đã hình dung trước đó về một "buổi biểu tình phản đối".

Khi tàu về gần đến ga Vạn Phong, bầu trời đêm trong vắt, ánh trăng tròn vành vạnh chiếu sáng cả cánh đồng hai bên đường ray. Khánh Chi đứng ở cửa toa, nhìn lại cả chặng đường vừa qua, lòng tràn ngập một cảm xúc khó tả — vừa tự hào, vừa xúc động, vừa mang theo một tia hy vọng mãnh liệt hơn bao giờ hết rằng có lẽ, chỉ có lẽ thôi, họ thực sự có cơ hội cứu được điều quý giá này.

Bản tin về đêm "chuyến tàu ký ức" được Doãn Bích Hà phát sóng vào tối Chủ nhật, thu hút sự chú ý lớn hơn nhiều so với dự đoán ban đầu, được chia sẻ rộng rãi trên khắp các nền tảng mạng xã hội, kéo theo hàng loạt bài viết bình luận từ báo chí khác về giá trị của những tuyến đường sắt cũ trong đời sống cộng đồng. Đoạn phỏng vấn ông Cảnh, với những giọt nước mắt lăn dài khi ông kể về những đồng nghiệp cũ, được nhiều trang tin lớn trích dẫn lại, kèm theo bình luận rằng "đây mới là câu chuyện thật của một đất nước đang phát triển quá nhanh, đôi khi quên mất phải chậm lại để nhìn vào những giá trị nhỏ bé nhưng bền vững."

Sáng thứ Hai sau đó, Khánh Chi nhận được cuộc gọi từ chính ông Cung Việt Bằng, giọng ông có phần khác hẳn vẻ điềm tĩnh, xa cách trong buổi họp trước đó. "Tôi có xem bản tin tối qua," ông nói. "Phải thừa nhận, nó khiến tôi phải suy nghĩ lại nhiều điều. Nếu các bạn có một phương án cụ thể, khả thi, tôi sẵn sàng xem xét nghiêm túc và trình lên cấp trên."

Câu nói ấy, dù vẫn còn mang tính thận trọng của một cán bộ nhà nước, đã khiến trái tim Khánh Chi đập rộn lên vì hy vọng. Cô vội vàng gọi báo tin cho Thiên Ân, cho cả nhóm, và không khí phấn khởi lan tỏa khắp quán cà phê nhỏ của Y Vân ngay buổi tối hôm đó.

Với Khánh Chi, đêm "chuyến tàu ký ức" là một đêm cô sẽ không bao giờ quên — đêm mà cô nhận ra, cuộc chiến giữ lấy chuyến tàu cuối ngày không còn là cuộc chiến của riêng cô, của riêng gia đình cô, mà đã trở thành câu chuyện chung của cả một cộng đồng, được kể lại bằng chính những con người đã sống và lớn lên cùng nó.