Chương 3 — Người Giữ Đèn Ở Cửa Biển

Những ngày tiếp theo trôi qua trong một nhịp điệu công việc đều đặn nhưng vẫn còn nhiều khoảng cách giữa Hoài An và Khơi. Mỗi sáng, cô dậy sớm, cùng anh lên tháp kiểm tra hệ thống đèn, ghi chép các thông số kỹ thuật, rồi dành buổi chiều để phân tích dữ liệu và soạn thảo báo cáo sơ bộ. Khơi vẫn giữ thái độ kiệm lời, chỉ trả lời đúng những gì cô hỏi, không hơn không kém.

Vào buổi sáng ngày thứ tư, khi Hoài An đang kiểm tra hệ thống dây điện dẫn từ phòng máy lên buồng đèn, cô phát hiện một điều bất thường trong cách bố trí đường dây. "Anh Khơi," cô gọi, giọng cô có phần gấp gáp. "Anh xem cái này giúp tôi được không?"

Khơi bước đến, cúi xuống nhìn theo hướng tay cô chỉ. "Có vấn đề gì à?"

"Đường dây dẫn điện dự phòng này được đấu nối theo kiểu cũ, không đạt tiêu chuẩn an toàn hiện hành," Hoài An giải thích, chỉ vào một đoạn dây điện được quấn băng keo cách điện một cách thủ công. "Nếu xảy ra chập điện, hệ thống ngắt tự động có thể không hoạt động kịp thời."

Khơi nhíu mày, quan sát kỹ đoạn dây điện cô vừa chỉ ra. "Đoạn này tôi tự sửa tạm sau khi đường dây cũ bị chuột cắn đứt cách đây nửa năm," anh giải thích, giọng anh có chút phòng thủ. "Tôi đã báo cáo lên trên nhưng chưa có đội kỹ thuật xuống thay thế chính thức."

"Tôi hiểu," Hoài An đáp, ghi chú lại vấn đề này vào báo cáo của mình. "Tôi sẽ đề xuất ưu tiên khắc phục điểm này trong kế hoạch bảo trì sắp tới, dù có tiến hành tự động hóa hay không."

Nghe cô nhắc đến việc sẽ đề xuất khắc phục dù có tự động hóa hay không, Khơi ngước nhìn cô với ánh mắt hơi ngạc nhiên, như thể không ngờ cô lại quan tâm đến sự an toàn của trạm đến vậy, thay vì chỉ tập trung vào mục tiêu thay thế con người bằng máy móc.

"Cô thực sự nghĩ dự án tự động hóa này là điều tốt sao?" anh hỏi, giọng anh không còn hoàn toàn lạnh nhạt như những ngày đầu, mà pha lẫn một chút tò mò thực sự.

Hoài An dừng tay, suy nghĩ một lúc trước khi trả lời. "Tôi nghĩ, công nghệ có thể giúp giảm thiểu rủi ro trong nhiều trường hợp, đặc biệt là ở những khu vực khó tiếp cận hoặc thiếu nhân lực," cô nói cẩn thận. "Nhưng tôi cũng nhận ra, sau vài ngày ở đây, rằng công việc của một người gác đèn không chỉ đơn thuần là bật tắt một bóng đèn. Nó còn là sự am hiểu về từng biến động nhỏ của thời tiết, của biển cả, điều mà không phải cảm biến nào cũng có thể thay thế hoàn toàn."

Khơi im lặng một lúc, ánh mắt anh nhìn cô với một sắc thái mới, không còn hoàn toàn là sự cảnh giác như trước. "Đó là lần đầu tiên tôi nghe một người từ Cục Hàng hải nói điều đó," anh nói khẽ, rồi quay lại với công việc, nhưng bầu không khí giữa hai người dường như đã bớt căng thẳng hơn một chút.

Buổi trưa hôm đó, khi họ cùng dùng bữa, Khơi bất ngờ chủ động mở lời trước, điều hiếm khi xảy ra trong những ngày qua. "Cô học kỹ thuật hàng hải ở đâu vậy?" anh hỏi, vừa gắp thức ăn vừa hỏi một cách tự nhiên.

"Tôi học ở Đại học Hàng hải, sau đó có một năm thực tập tại một công ty đóng tàu ở nước ngoài trước khi về làm cho Cục," Hoài An đáp, hơi bất ngờ trước sự chủ động của anh nhưng cũng cảm thấy vui vì cuộc trò chuyện đang dần trở nên tự nhiên hơn. "Cha tôi từng là sĩ quan hải quân, có lẽ vì vậy mà tôi luôn có tình yêu đặc biệt với biển cả từ nhỏ."

"Cha cô vẫn đang công tác chứ?" Khơi hỏi tiếp, có vẻ thực sự quan tâm.

Một thoáng buồn lướt qua gương mặt Hoài An. "Cha tôi đã nghỉ hưu sớm, cách đây bảy năm," cô đáp, giọng cô trầm xuống. "Đơn vị ông bị cắt giảm biên chế trong một đợt tái cơ cấu, dù ông vẫn còn đủ sức khỏe và kinh nghiệm để tiếp tục cống hiến. Có lẽ vì chứng kiến điều đó, tôi luôn cảm thấy áy náy mỗi khi công việc của mình liên quan đến việc cắt giảm nhân sự vì lý do hiệu quả kinh tế."

Khơi nhìn cô với ánh mắt đầy suy tư, có lẽ lần đầu tiên nhận ra rằng, người phụ nữ trước mặt anh cũng mang trong mình những vết thương và mâu thuẫn riêng, không đơn thuần chỉ là một cỗ máy thực thi nhiệm vụ vô cảm như anh từng nghĩ.

"Tôi xin lỗi vì đã có thái độ không tốt với cô những ngày đầu," anh nói bất ngờ, giọng anh chân thành hiếm thấy. "Tôi... tôi có những lý do riêng để nhạy cảm với chuyện này, nhưng điều đó không có nghĩa tôi nên trút giận lên cô."

"Không sao đâu," Hoài An đáp, mỉm cười nhẹ nhàng. "Tôi hiểu, đây là nơi anh gắn bó cả cuộc đời. Bất kỳ ai cũng sẽ cảm thấy bất an khi có người đến và nói về việc thay đổi tất cả những gì mình quen thuộc."

Buổi chiều hôm ấy, khi họ cùng nhau kiểm tra tình trạng ăn mòn của kết cấu thép ở phần chân tháp, không khí làm việc đã trở nên nhẹ nhàng, cởi mở hơn hẳn so với những ngày trước. Khơi thậm chí còn chủ động giải thích thêm nhiều chi tiết kỹ thuật mà anh học được qua nhiều năm kinh nghiệm thực tế, những điều không hề có trong bất kỳ tài liệu đào tạo chính thức nào.

"Anh biết không," Hoài An nói, khi họ tạm nghỉ giải lao, ngồi trên một tảng đá lớn nhìn ra biển. "Những gì anh biết về hải đăng này, cách nó phản ứng với từng loại thời tiết, từng mùa gió, đó là những dữ liệu quý giá mà không một cảm biến nào có thể thu thập được trong thời gian ngắn. Tôi nghĩ, báo cáo của tôi cần phải phản ánh đầy đủ giá trị đó, không chỉ đơn thuần là các con số kỹ thuật."

Khơi quay sang nhìn cô, ánh mắt anh chứa đựng một sự biết ơn thầm lặng mà anh không nói thành lời, nhưng Hoài An có thể cảm nhận được, giữa họ, một sợi dây kết nối mong manh nhưng chân thật đang bắt đầu hình thành, giữa tiếng sóng vỗ rì rào và ánh nắng chiều dần buông xuống mặt biển mênh mông.

"Cô có muốn xem thứ này không?" Khơi bất ngờ hỏi, đứng dậy phủi cát trên quần rồi đưa tay ra hiệu cho cô đi theo. Anh dẫn cô vòng qua phía sau căn nhà đá, đến một khoảng sân nhỏ được rào lại bằng lưới đánh cá cũ, nơi có vài luống rau xanh mướt đang lên tốt.

"Anh còn trồng rau nữa à?" Hoài An hỏi, ngạc nhiên trước sự chăm chút tỉ mỉ của khu vườn nhỏ giữa nơi hoang vắng này.

"Đất ở đây khô cằn, trồng được rau không dễ," Khơi đáp, giọng anh có chút tự hào hiếm thấy. "Cha tôi bắt đầu trồng khu vườn này từ khi tôi còn nhỏ, nói rằng người gác đèn không thể chỉ trông chờ vào tiếp tế từ đất liền, phải biết tự lo cho bản thân giữa những ngày biển động không có tàu ra vào được."

Hoài An cúi xuống, ngắm nhìn những luống rau muống, rau dền xanh mướt, xen lẫn vài khóm ớt đỏ rực đang chín. "Đẹp quá," cô nói chân thành. "Tôi không nghĩ giữa mỏm đá cằn cỗi thế này lại có thể trồng được một khu vườn tươi tốt như vậy."

"Cần kiên nhẫn thôi," Khơi đáp, cúi xuống nhổ vài cọng cỏ dại lẫn trong luống rau một cách quen thuộc. "Giống như nhiều thứ khác trong cuộc sống này, không có gì tự nhiên mà tốt đẹp được, phải bỏ công chăm sóc mỗi ngày."

Câu nói ấy dường như mang một tầng ý nghĩa sâu xa hơn cả câu chuyện về khu vườn, khiến Hoài An im lặng một lúc, ngẫm nghĩ. Cô nhìn Khơi đang cặm cụi bên luống rau, ánh chiều tà phủ lên gương mặt anh một sắc vàng ấm áp, và lần đầu tiên, cô nhận ra vẻ đẹp trầm lặng, kiên định trong con người tưởng chừng khô khan, lạnh lùng này.

"Anh có muốn tôi phụ một tay không?" cô hỏi, ngồi xổm xuống bên cạnh anh, sẵn sàng bắt tay vào việc dù chưa từng làm vườn bao giờ.

Khơi ngước lên nhìn cô, có chút bất ngờ trước đề nghị ấy, rồi khẽ gật đầu, chỉ cho cô cách phân biệt cỏ dại với rau non. Họ cùng nhau làm việc trong im lặng một lúc lâu, chỉ có tiếng sóng biển và tiếng gió làm nền, một sự im lặng không còn ngột ngạt như những ngày đầu, mà trở nên dễ chịu, gần gũi một cách lạ thường.

"Cảm ơn cô," Khơi bất ngờ lên tiếng, khi họ đã nhổ xong đám cỏ dại. "Vì đã không đối xử với công việc của tôi như một thứ gì đó lỗi thời, cần phải loại bỏ."

Hoài An mỉm cười, phủi tay đứng dậy. "Tôi nghĩ, đôi khi những thứ tốt đẹp nhất không phải lúc nào cũng là thứ hiện đại nhất, hiệu quả nhất theo những con số," cô nói. "Có những giá trị không thể đo đếm được bằng báo cáo kỹ thuật."

Ánh mắt Khơi dừng lại trên gương mặt cô một lúc lâu, như thể đang cố gắng đọc hiểu điều gì đó ẩn sâu trong lời nói ấy, trước khi anh quay đi, giấu đi một cảm xúc mà cả hai đều chưa sẵn sàng gọi tên, khi mặt trời dần khuất sau đường chân trời, nhuộm cả bầu trời và mặt biển thành một màu cam rực rỡ, báo hiệu một buổi tối yên bình khác đang chờ đợi họ nơi ngọn hải đăng cô quạnh này, nơi mà giờ đây, dường như đã bớt cô quạnh hơn một chút so với những ngày trước đó.