Chương 13 — Người Trang Điểm Cho Chuyến Đi Cuối

Chiếc xe tải chở thi thể Lương Việt Dũng về đến Tân Khê sau một hành trình dài từ một tỉnh miền núi phía Bắc, nơi anh làm công nhân xây dựng suốt bốn năm qua. Ba mươi bốn tuổi, mất vì tai nạn lao động khi giàn giáo công trình bất ngờ sập, theo tường trình của công ty xây dựng gửi kèm hồ sơ. Người đứng ra nhận thi thể và làm mọi thủ tục là một người đàn ông lớn tuổi, dáng gầy gò, lưng hơi còng, tự giới thiệu là Lương Bá Hàm, cha của người đã khuất.

Ông Hàm đứng trước bàn tiếp nhận của Vĩnh An rất lâu trước khi có thể nói được câu đầu tiên, tay siết chặt một tờ giấy đã nhàu nát vì được cầm suốt hành trình dài từ quê lên. "Tôi... tôi đến nhận xác con trai tôi." Giọng ông khàn đặc, đứt quãng.

An Nhiên, đang trực ở bàn tiếp nhận hôm đó, mời ông ngồi, rót cho ông một ly nước ấm. "Chú cứ từ từ, uống nước lấy sức đã chú."

Ông Hàm nhấp một ngụm nước, tay vẫn run, rồi bắt đầu kể, giọng chậm rãi như đang cố sắp xếp lại những mảnh ký ức hỗn loạn trong đầu. "Mười năm rồi tôi với nó không nói chuyện với nhau, cô à. Hồi đó nó hai mươi bốn tuổi, cãi nhau với tôi một trận dữ dội, rồi bỏ nhà đi luôn, không một lời từ biệt. Tôi cũng già rồi, cứng đầu, không chịu tìm nó, cứ nghĩ nó sẽ tự về khi nào nguôi giận. Ai ngờ mười năm, nó không về, tôi cũng không đi tìm, đến bây giờ..."

Ông không nói hết câu, chỉ cúi đầu, hai vai run lên từng đợt. An Nhiên ngồi im lặng, để ông có thời gian trấn tĩnh, không vội hỏi thêm bất cứ điều gì.

"Chú có thể kể cho con nghe, chuyện gì đã xảy ra giữa hai cha con không ạ? Nếu chú thấy thoải mái chia sẻ." An Nhiên hỏi nhẹ nhàng, sau khi ông Hàm đã bình tĩnh hơn đôi chút.

Ông Hàm gật đầu, giọng trầm xuống. "Nó muốn học nghề sửa xe máy, tôi thì muốn nó học đại học, làm nghề gì đó ổn định, có địa vị trong xã hội. Tôi la nó dữ lắm, nói nó là đứa vô dụng nếu không chịu học hành đàng hoàng. Nó cãi lại, nói tôi chỉ biết áp đặt, không bao giờ hỏi nó thật sự muốn gì. Đêm đó nó bỏ đi, mang theo một túi quần áo, để lại một tờ giấy ngắn ngủi nói sẽ tự lo cho cuộc sống của mình, không cần tôi lo nữa."

"Rồi từ đó chú không liên lạc được với anh Dũng sao?"

"Có vài lần nó gọi về hỏi thăm mẹ nó, nhưng hễ nghe giọng tôi là nó cúp máy. Tôi cũng sĩ diện, không chịu gọi trước, cứ nghĩ để coi ai chịu thua trước. Rồi mẹ nó mất cách đây ba năm, tôi có báo tin, nó về đưa tang mẹ được một ngày rồi đi luôn, hai cha con cũng không nói với nhau câu nào tử tế." Ông Hàm đưa tay quệt mắt, giọng nghẹn hẳn. "Tôi cứ nghĩ, còn thời gian, sẽ có ngày hai cha con làm hòa. Ai ngờ thời gian hết trước khi tôi kịp buông cái sĩ diện chết tiệt của mình xuống."

An Nhiên cảm nhận rõ sức nặng trong từng lời ông Hàm nói, một câu chuyện không có kẻ xấu người tốt rõ ràng, chỉ có hai con người cứng đầu, cùng yêu thương nhau theo cách riêng nhưng không ai chịu là người bước tới trước, cho đến khi không còn cơ hội nào nữa.

*

Khi thi thể Việt Dũng được đưa vào phòng chuẩn bị, An Nhiên nhận thấy những tổn thương trên gương mặt anh khá nghiêm trọng — hậu quả của một tai nạn lao động, không phải loại tổn thương có thể xử lý nhanh chóng. Cô đứng trước bàn thao tác, xem xét kỹ lưỡng mức độ tổn thương, lên kế hoạch cho một quá trình phục hồi phức tạp hơn nhiều so với những ca gần đây.

Ông Nghị bước vào, cùng xem xét tình trạng, gật đầu tán đồng với hướng xử lý An Nhiên đề xuất. "Ca này cần nhiều thời gian, con chuẩn bị tinh thần làm việc dài hơi nhé. Thầy sẽ hỗ trợ con phần khung xương và cấu trúc, con phụ trách phần màu sắc và chi tiết cuối."

"Dạ thầy." An Nhiên đáp, bắt đầu chuẩn bị bộ dụng cụ đặc biệt dành cho những ca tổn thương nặng — sáp tạo hình chuyên dụng, các loại keo dán y tế, và bộ màu nền đa dạng đủ để xử lý những vùng da đã đổi màu do va chạm mạnh.

Công việc bắt đầu bằng việc làm sạch và khử trùng toàn bộ vùng tổn thương, sau đó ông Nghị đảm nhận phần khó nhất: dùng sáp tạo hình y khoa để tái tạo lại cấu trúc xương gò má bên trái đã bị lệch do va chạm, xây dựng từng lớp mỏng, so sánh liên tục với những tấm ảnh chân dung gần nhất của Việt Dũng mà công ty xây dựng gửi kèm hồ sơ nhân sự — một tấm ảnh chụp trong buổi liên hoan cuối năm, anh cười tươi, gương mặt rám nắng vì công việc ngoài trời.

"Xương gò má bên này cần nâng lên khoảng ba milimet để đúng với tỷ lệ khuôn mặt gốc." Ông Nghị vừa làm vừa giải thích cho An Nhiên, một thói quen ông vẫn giữ mỗi khi có ca khó, coi đó như một buổi thực hành nghề nghiệp ngay cả sau ba mươi năm kinh nghiệm. "Con nhìn kỹ góc nghiêng của ảnh này, ánh sáng chiếu từ bên phải, nên gò má bên trái có bóng đổ tự nhiên, mình phải tái tạo đúng theo góc đó."

An Nhiên chăm chú quan sát, ghi nhớ từng chi tiết kỹ thuật, tay phụ giúp ông chuyển các dụng cụ cần thiết. Sau khi phần cấu trúc xương đã được khôi phục tương đối, cô bắt đầu phần việc của mình: pha màu nền phù hợp để che phủ các vết bầm tím và trầy xước, sử dụng kỹ thuật pha nhiều lớp để tạo độ tự nhiên, tránh cảm giác bị "đắp" lên một cách gượng ép.

"Da vùng này đã đổi màu khá nhiều vì tụ máu dưới da." An Nhiên nói, vừa làm vừa quan sát kỹ lưỡng. "Con sẽ dùng lớp màu cam nhạt trung hòa trước, sau đó mới phủ lớp nền chính lên trên, để giấu hẳn sắc tố tím bầm bên dưới."

Cô làm việc liên tục hơn ba giờ đồng hồ, tập trung cao độ, thỉnh thoảng dừng lại để so sánh với tấm ảnh, điều chỉnh từng chi tiết nhỏ cho đến khi cảm thấy tổng thể đã gần với hình ảnh gốc nhất có thể. Đây là một trong những ca đòi hỏi kỹ thuật cao nhất cô từng thực hiện, nhưng cũng là ca khiến cô cảm nhận rõ ràng nhất giá trị của công việc mình đang làm — không chỉ là khôi phục một gương mặt, mà là khôi phục lại cơ hội để một người cha nhìn thấy con trai mình lần cuối, không phải trong hình hài của một tai nạn, mà trong hình hài của người con ông từng biết.

Ông Hàm, sau khi hoàn tất các thủ tục giấy tờ, xin được ở lại quan sát từ xa trong lúc chờ đợi, ngồi ở phòng chờ đối diện phòng chuẩn bị, không nói gì, chỉ nhìn chăm chăm vào cánh cửa đóng kín, như thể đang cố tìm kiếm một cách nào đó để bù đắp cho mười năm vắng mặt trong cuộc đời con trai mình, dù chỉ bằng sự hiện diện thầm lặng này.

Gần chiều, khi An Nhiên tạm nghỉ để chuẩn bị bước sang giai đoạn tiếp theo của quá trình phục hồi, cô bước ra phòng chờ, thấy ông Hàm vẫn ngồi đó, dáng vẻ mệt mỏi nhưng kiên định không rời đi.

"Chú về nghỉ ngơi một chút đi ạ, công việc này còn phải làm thêm một hai ngày nữa mới xong." An Nhiên nói, giọng ân cần.

"Tôi không về được, cô à." Ông Hàm đáp, mắt vẫn nhìn về phía cánh cửa phòng chuẩn bị. "Mười năm tôi đã không ở bên nó rồi. Bây giờ, dù chỉ còn được ngồi đây chờ, tôi cũng không muốn rời xa nó thêm một phút nào nữa."

An Nhiên không nói thêm, chỉ gật đầu, mang đến cho ông một tấm chăn mỏng và một ly trà nóng, rồi quay lại phòng chuẩn bị, mang theo trong lòng hình ảnh người cha già ngồi lặng lẽ canh giữ đứa con trai mà ông đã để mất quá lâu, giờ chỉ có thể bù đắp bằng sự hiện diện muộn màng này.

Tối muộn hôm đó, khi ông Nghị đã ra về, An Nhiên vẫn ở lại thêm một lúc để hoàn thiện những chi tiết cuối cùng cho ngày làm việc — chưa xong hẳn, còn phải tiếp tục sang ngày mai, nhưng cô muốn đảm bảo phần đã làm được giữ nguyên trạng thái tốt nhất qua đêm. Trước khi rời phòng, cô ghé qua phòng chờ, thấy ông Hàm vẫn ngồi đó, đầu gục xuống ngực, đã thiếp đi vì kiệt sức trong tư thế ngồi không thoải mái.

Cô nhẹ nhàng khoác thêm cho ông một chiếc chăn nữa, không đánh thức, chỉ đứng nhìn ông một lúc, gương mặt người cha già hằn rõ những nếp nhăn của tuổi tác và của một nỗi ân hận kéo dài suốt mười năm. Cô nghĩ đến cha mình ở Gò Sao, đến những cuộc gọi ngắn ngủi trước đây giữa hai cha con, và tự nhủ, may mắn thay, giữa cô và cha mình chưa bao giờ có một khoảng cách sâu đến mức không thể lấp đầy như giữa ông Hàm và con trai.

Cô tắt bớt đèn phòng chờ, để lại một ngọn đèn nhỏ đủ sáng, rồi lặng lẽ rời khỏi Vĩnh An, khép cửa thật khẽ để không làm ông Hàm giật mình tỉnh giấc, mang theo trong lòng một quyết tâm rõ ràng hơn bao giờ hết: ngày mai, cô sẽ hoàn thành ca này bằng tất cả những gì tốt nhất mình có, để ít nhất, người cha ấy còn kịp nhìn lại con trai mình một lần trọn vẹn, trước khi quá muộn thêm một lần nữa.