Chương 13

Mạch nước không đi theo bản đồ cáp. Nó đi theo chỗ thấp nhất, như mọi thứ đã sống lâu ở Vàm Chân đều biết.

Hồ Bội Lan đưa cả đội ra phía đông đường băng lúc nước rút. Bà mang theo các ống nhựa trong, một thước dài và những cọc gỗ có số. Không có thiết bị nào trông hiện đại, nhưng mỗi thứ đã được bà dùng nhiều năm để đọc mực nước, độ lún và hướng dòng.

“Tôi muốn chứng minh hộp số 17 dịch theo mùa,” Nghi nói.

Lan cắm cọc thứ nhất tại bờ mương. “Không chứng minh bằng một lần.”

“Vậy cần bao nhiêu?”

“Ít nhất ba mốc, hai thời điểm và cùng cách đo.”

Uyên mở sổ. “Ta không có dữ liệu ba mùa.”

Lan nhìn cô. “Có người có. Chỉ là chưa gọi là dữ liệu.”

Bà đưa họ tới một căn chòi của đội duy tu, nơi có lịch mực nước viết trên mặt sau bao tải. Mỗi tháng, nhân viên ghi vạch nước cao nhất ở cọc gần mương. Chữ khác nhau, đơn vị không thống nhất. Nhưng năm có đợt lún, các vạch dừng ở độ cao bất thường. Mùa gió chướng nào nước dâng cao, hộp số 17 lại nằm trong vùng ẩm.

Nghi chụp từng trang, không gom thành kết luận. Uyên lập bảng chuyển đổi đơn vị, đánh dấu những chỗ không thể đổi vì thiếu mốc.

“Nếu không dùng được hết thì sao?” Uyên hỏi.

“Dữ liệu không đủ vẫn nói được chúng ta thiếu gì.”

Lan dẫn họ ra hộp số 17. Nước đã rút, để lại một vòng bùn khô. Vị trí vòng cách hộp hiện tại gần một gang tay. Mùa trước vòng bùn nằm sát hơn. Nền không trượt một lần; nó co lại rồi nén thêm sau mỗi chu kỳ.

Nghi cắm cọc đánh dấu cạnh hộp. Cô yêu cầu chụp từ cùng một vị trí trong ba ngày. Không ai biết ba ngày sau nước sẽ làm gì, nhưng cọc ít nhất sẽ giữ được mốc.

Tòng tới, mang một bản dự toán sửa. “Kỹ thuật đề xuất thay mạch W-3 trong bảy ngày. Kế hoạch hỏi có thể làm trong ba ngày không.”

Lan không nhìn dự toán. “Ba ngày đủ tháo hộp. Không đủ biết nền có đẩy hộp mới không.”

“Nếu đóng sân bảy ngày, hãng sẽ hủy chuyến mở tuyến.”

Hân đứng sau Tòng. “Hãng sẽ xem xét. Đừng nói thay hãng.”

Tòng quay lại. “Tôi nói theo điều khoản.”

“Điều khoản có mục an toàn và mục hủy lịch. Cả hai đều tồn tại.”

Nghi hỏi Hân: “Nếu thay mạch W-3 nhưng chưa xử lý nền?”

“Tôi cần một kế hoạch bảo trì có mốc kiểm tra. Không thể gọi thay dây là giải quyết nếu hộp mới vẫn nằm trên nền đang dịch.”

Tòng nhìn Lan. “Có thể gia cố nền nhanh không?”

Lan đáp: “Có thể đổ vật liệu, nhưng vật liệu khác cũng cần thời gian ổn định. Nếu chỉ đắp lên rồi sơn lại, chúng ta làm cho vết dịch chuyển khó nhìn hơn.”

Nghi ghi câu đó.

Bà Lệ của kế hoạch tới buổi chiều. Bà mang bảng ngân sách và hỏi tại sao đội kỹ thuật liên tục thêm điều kiện. Nghi dẫn bà tới hộp số 17, không trình chiếu ảnh.

“Bà thấy gì?” Nghi hỏi.

“Một cái hộp.”

“Bà thấy nó nằm trên nền ẩm không?”

“Có.”

“Thấy cọc đánh dấu nghiêng không?”

“Có.”

“Thấy đường cáp bị kéo không?”

“Không.”

Nghi mở ảnh cận. “Đây.”

Bà Lệ nhìn lâu. “Cô muốn tôi nhìn thấy gì?”

“Khoảng cách giữa cái bảng nói và mặt đất.”

Bà Lệ không khó chịu. “Tôi không có chuyên môn để nói an toàn.”

“Tôi không yêu cầu bà nói. Tôi yêu cầu bà cấp kinh phí cho việc đo và sửa.”

“Nếu cấp, tôi cần biết thời gian đóng sân.”

“Bảy ngày cho thay mạch, thêm thời gian kiểm chứng hình học và nền.”

“Bao nhiêu?”

“Chưa có con số cuối.”

Bà Lệ đặt tay lên sổ. “Đó là điều khiến các bộ phận kế hoạch sợ nhất. Một yêu cầu kỹ thuật không có hạn cuối.”

Lan nói: “Hạn cuối của nền là khi nó làm người ta nhìn sai đường băng. Nền không nhận lịch của tỉnh.”

Bà Lệ nhìn Lan, rồi gật nhẹ. “Tôi sẽ cần phương án theo giai đoạn.”

Nghi trình bày ba giai đoạn: cô lập mạch W-3 và thay hộp nối; khảo sát lại mốc và cáp; chạy thử nhiều góc và nguồn. Nếu giai đoạn một chưa đạt, không mở đêm. Nếu đạt điện nhưng chưa đạt hình học, vẫn không mở. Nếu tất cả đạt, đội độc lập ký xác nhận.

Tòng hỏi: “Ai là đội độc lập?”

Hân nói: “Không phải một người trong lịch khai thác.”

Tòng quay sang Nghi. “Cô muốn thuê bên ngoài?”

“Muốn có người không chịu áp lực trực tiếp từ lịch mở tuyến.”

“Chi phí tăng.”

“Độ tin cậy cũng tăng.”

Hân không cười. “Đó là điều hãng cần.”

Buổi họp kéo dài đến khi nước dâng trở lại. Mọi người rời sân theo lối cao. Uyên ở lại với Nghi để thu cọc đo. Cô nhìn một vệt nước bò dần về hộp.

“Nếu cọc bị ngập thì sao?”

“Ta ghi cọc đã mất điều kiện.”

“Mình cứ ghi những thứ không dùng được.”

“Và nhờ vậy biết lần đo nào dùng được.”

Uyên cắm cọc sâu hơn, nhưng không làm xáo nền quanh hộp.

Hân nhắn tin báo hãng đã giữ quyền hỗ trợ quan sát, chưa giữ chuyến bay. Tòng gửi lịch mới: cuộc họp mở tuyến sẽ diễn ra sau hai ngày, không chờ đủ kinh phí.

Nghi đọc. “Họ muốn ta đề xuất đóng sân trước khi có quyết định.”

Lan nói: “Không. Họ muốn ta nói rõ giá của việc không đóng.”

Nghi nhìn mặt nước. Đèn biên chưa bật, nhưng đường băng đã có một mép ướt khác với mép sơn. Trong ngày, người ta có thể bước qua mà không chú ý. Trong đêm, ánh sáng sẽ biến khác biệt thành một đường dẫn.

Mạch nước dưới đường băng không phát tiếng. Nó chỉ lặp đi lặp lại một hành động nhỏ cho đến khi những bản đồ cũ không còn đứng đúng chỗ.

Bà Lệ yêu cầu Nghi đưa dữ liệu mực nước vào bản đề xuất, nhưng không muốn một bảng quá dài. Lan phản đối việc chỉ lấy giá trị cao nhất.

“Một con số cao nhất không cho thấy nó tới nhanh hay chậm,” bà nói. “Đội sửa cần biết có bao nhiêu thời gian trước khi nền đổi.”

Nghi đề nghị giữ cả biểu đồ và phần ghi chú hiện trường. Lan tự viết mô tả ngắn: nước dâng theo gió chướng, mương bồi phù sa, nền phía bắc hộp mềm hơn phía nam. Không dùng từ “nguy hiểm” nếu chưa gắn với điều kiện.

Uyên chuyển chữ của Lan thành lớp chú thích trên bản đồ. Bà Lệ đọc, hỏi vì sao phải giữ tên Lan dưới phần dữ liệu.

“Vì người quan sát có thể được hỏi lại,” Nghi đáp.

“Nếu bà ấy nghỉ?”

“Người kế nhiệm có thể biết dữ liệu bắt đầu từ đâu.”

Lan nhìn Nghi. “Đừng biến tôi thành mốc.”

“Không. Mình ghi phương pháp của bà.”

Hân mang tin hãng có thể giữ khung chuyến thêm năm ngày, không phải mười bốn như ban đầu. Cô nói hãng đã nhận thêm yêu cầu từ phi hành đoàn về trạng thái đường băng.

Tòng hỏi: “Họ mất kiên nhẫn?”

“Họ cần lập kế hoạch. Kiên nhẫn không phải tài sản vô hạn của một hãng.”

Nghi đưa cho Hân báo cáo mực nước. Hân đọc, hỏi liệu sau khi thay hộp, nếu mưa lớn thì có thể mở không.

“Không tự động. Phải đạt điều kiện mốc, nền, điện, hình học và kiểm tra độc lập.”

“Vậy mở từng ngày?”

“Mở theo điều kiện.”

Hân gật. “Tôi sẽ nói với hãng.”

Tòng hỏi Nghi: “Cô có thấy cách này làm vận hành không thể lập lịch không?”

“Vận hành vẫn lập lịch. Chỉ không lấy lịch làm lý do bỏ qua điều kiện.”

Lan đưa đội tới một hộp nối khác ở mạch kế bên, cho thấy nền có cùng hướng dịch nhưng chưa đến mức lệch đèn. Nghi hiểu W-3 không phải một điểm độc lập; nó là cảnh báo cho cả khu vực. Hộp số 12 không cần mở ngay, nhưng phải đưa vào kế hoạch theo dõi.

Một kỹ thuật viên hỏi có phải thay toàn bộ sân không. Nghi đáp chưa đủ dữ liệu để nói. Cô không muốn biến một vấn đề thành dự án lớn chỉ vì sợ bỏ sót, nhưng cũng không muốn sửa riêng W-3 rồi quên vùng đất cùng điều kiện.

Khôi từ đơn vị độc lập gửi báo cáo sơ bộ. Ông xác nhận việc đo mốc của nhóm đúng phương pháp, nhưng đề nghị thêm một chu kỳ sau mưa và một chu kỳ sau khi xe nặng đi qua. Tòng nhìn lịch, nói họ không đủ ngày.

Nghi trả lời: “Vậy báo cáo không đủ chu kỳ.”

“Cô muốn tự làm khó mình?”

“Tôi muốn người ký biết mình đang ký phạm vi nào.”

Khôi gửi thêm một câu: “Không đạt đủ chu kỳ không đồng nghĩa hệ thống hỏng; chỉ đồng nghĩa chưa có cơ sở cho kết luận rộng hơn.”

Nghi đưa cho Tòng. Ông đọc, rồi nói: “Câu này sẽ làm nhiều người dùng nó để trì hoãn.”

“Và cũng ngăn nhiều người dùng một lần đo để mở sớm.”

Buổi tối, Vực đưa Nghi tới kho lưu trữ của bộ phận cũ. Ông chỉ các hộp hồ sơ theo năm. Có hộp mất nắp, có hộp dính nước, có hộp ghi mã mà không có mục lục. Nghi không trách nhân viên kho. Cô cùng họ lập danh sách tình trạng.

Vực tìm thấy một biên bản từng ghi “đất tiếp tục lún, đề nghị giảm xe nặng khu W”. Không ai nhớ nó đã được chuyển cho ai. Nghi đưa vào hồ sơ lịch sử, đánh dấu “chưa xác định phản hồi”.

“Tôi đã đọc tờ này,” Vực nói.

“Khi nào?”

“Có lẽ năm sau đợt sửa.”

“Ông đã làm gì?”

Vực nhìn giấy. “Tôi đổi giờ xe.”

“Có ghi không?”

“Không.”

Nghi không nói gì. Lan sau đó bảo: “Những việc nhỏ không ghi thường cứu được vài ngày. Nhưng không ghi, người sau không biết tại sao từng đổi.”

Họ thêm một mẫu nhật ký quyết định nhỏ. Không cần viết dài, chỉ cần lý do, người quyết định, thời gian và điều kiện xem lại.

Mạch nước dưới đường băng không phát tiếng. Nhưng giờ đây, bên cạnh nó có một dòng chữ ghi ai đã nghe thấy và đã làm gì.