Chương 5

Hộp nối số 17 không nằm ở nơi bản đồ hiện hành đặt nó. Nó nằm thấp hơn, gần mép mương thoát nước hơn và lệch khỏi cọc đánh dấu khoảng một thân người.

Nghi không cho ai đào ngay. Cô yêu cầu chụp nguyên trạng, đo từ ba mốc cố định, rồi mới tháo nắp. Hồ Bội Lan cắm ba cọc sơn trắng, dùng thước dây nối thành một tam giác. Uyên ghi tọa độ tương đối vào bảng. Kha đứng cách vùng kiểm tra, ngăn xe bảo trì đi qua dù chính cậu cũng phải giải thích với tài xế trưởng.

“Nếu không cho xe qua, kho lạnh trễ chuyến,” Kha nói.

“Nếu cho xe qua, chúng ta mất dấu nền trước khi đo.”

“Chị nói với tôi hay nói với kho?”

“Nói với người hỏi.”

Kha cầm bộ đàm, quay về phía kho. Năm phút sau, anh nhận được một tiếng thở dài từ đầu bên kia và một câu “đã rõ”. Không ai thích người giữ đường, nhưng mọi người đều cần một người đủ khó chịu để giữ đúng đường.

Nghi dùng máy đo khoảng cách laser từ mốc cột đèn đầu tiên. Con số hiện trên màn hình, Uyên đọc lại. Sai số giữa bản đồ hiện tại và thực địa không chỉ là ba mươi tám centimet. Ở đoạn cuối, khoảng cách cộng dồn thành gần hai mét.

“Nếu mỗi cột sai một ít…” Uyên nói.

“Đừng nói kết luận trước khi đo hết.”

“Em đang nghĩ.”

“Nghĩ được. Ghi sau.”

Lan dùng cây gậy tre chọc nền quanh hộp. Phía nam cứng, phía bắc lún. Bà di chuyển theo đường nước, không theo đường bản vẽ.

“Hộp này từng thấp hơn,” bà nói.

Nghi quỳ xuống. Trên thân hộp có hai vòng sơn khác nhau. Vòng thấp nằm sát bùn, màu đã bạc. Vòng cao là lớp sơn mới, ghi số 17 bằng nét đen. Giữa hai vòng có vết cào hình cung.

“Có người nâng hộp?” Uyên hỏi.

“Hoặc đất tụt xung quanh nó,” Lan đáp.

Nghi tháo găng ngoài, đeo đôi mới. Cô mở nắp. Bên dưới lớp đệm, một bó cáp bọc đen đi từ phía tủ nguồn tới, rồi chia thành những nhánh ngắn. Nhánh về bốn đèn cuối không đủ độ chùng. Một sợi bị kéo căng theo hướng đầm lầy.

Uyên chiếu đèn. “Có vết cọ.”

“Ghi vị trí.”

“Vết cọ trên dây?”

“Trên lớp bọc và thành ống.”

Nghi lấy thước nhựa, không chạm mạnh. Cáp vẫn còn nguyên vỏ. Không có mùi cháy, không có nước đọng. Nhưng một đầu nối có dấu oxy hóa mỏng, giống màu gỉ trên dao để lâu trong muối.

Lan nói: “Mùa nước lớn, hộp này có thể ngập tới đáy.”

“Đèn vẫn sáng,” Uyên nói.

“Đất không hỏi đèn có sáng không.”

Nghi đo điện trở từng nhánh theo quy trình của sân bay. Chỉ số trong giới hạn. Cô lặp lại bằng thiết bị thứ hai. Kết quả chênh nhỏ, chưa đủ coi là lỗi. Đó là phần khó chịu nhất: mọi phép đo riêng lẻ đều có thể giải thích, nhưng khi đặt cạnh vị trí hộp, dấu lún và hình ảnh hàng đèn, chúng không còn là những chuyện rời nhau.

Tòng tới giữa buổi. Ông nhìn dây cáp, rồi nhìn đồng hồ.

“Đã có nguyên nhân chưa?”

“Có dấu hiệu hộp nối và mốc đèn không còn đúng vị trí tương đối.”

“Tôi hỏi nguyên nhân.”

“Chưa đủ dữ liệu để nói hộp dịch hay đất dịch.”

“Vậy ta biết gì?”

Nghi chỉ vào cáp. “Mạch còn điện. Hộp có dấu ẩm. Tuyến cáp bị kéo lệch. Đèn cuối nhìn không liên tục từ một số góc.”

Tòng thở ra. “Tôi cần một câu để đưa vào báo cáo chiều.”

“Ghi đúng bốn câu này.”

“Báo cáo không phải cuốn sổ hiện trường.”

“Nếu rút lại thành ‘hệ thống hoạt động’, người đọc sẽ không biết chúng ta đã kiểm tra gì.”

Tòng ngồi xổm, nhìn vào hộp. Ông không chạm vào dây. “Có thể thay hộp ngay không?”

“Không nếu chưa biết tuyến cáp đang chịu lực thế nào. Tháo ra có thể làm đứt nhánh.”

“Có thể dựng lại hộp về mốc cũ?”

“Không. Mốc cũ có thể đã sai.”

“Vậy bốn mươi tám giờ để làm gì?”

Nghi nhìn ông. “Để chứng minh chúng ta cần nhiều hơn bốn mươi tám giờ.”

Tòng không đáp. Ông đứng lên, đi ra khỏi vùng dây.

Uyên vẫn nhìn hộp. “Chị Nghi, tại sao bảng biết có dòng mà không biết dây bị kéo?”

“Vì bảng chỉ biết điện đi qua. Nó không biết địa lý.”

“Nếu vậy, sao hệ thống không có cảm biến vị trí?”

“Vì khi thiết kế, mọi người giả định hộp và đèn đứng yên.”

“Thiết bị có thể giả định à?”

“Người thiết kế giả định. Thiết bị chỉ làm theo.”

Kha gọi qua bộ đàm. Có một đoàn xe chở thiết bị từ kho lạnh chuẩn bị đi qua. Nghi yêu cầu thêm mười phút. Người điều phối hỏi ai chịu trách nhiệm nếu trễ. Kha nhìn Nghi. Cô đáp: “Ghi tên người yêu cầu kiểm tra là tôi.”

Kha truyền lại. Đoàn xe chờ.

Lan lấy trong túi một mảnh nhựa cũ, đặt cạnh hộp. “Cái này tôi nhặt được ở mương phía bắc hôm qua.”

Đó là một nắp đánh dấu cáp, có chữ W-3 nhưng số mũi tên hướng về phía khác với bản đồ hiện hành. Mặt nhựa trầy, nhưng còn một lớp sơn đỏ.

Nghi ghép với dấu trên hộp. Hướng cũ chạy vòng qua vùng lún, rồi quay lại. Tuyến hiện tại trên bản đồ chạy thẳng.

Uyên nói: “Bản đồ hiện tại có thể đã được vẽ lại sau khi đổi tuyến.”

“Và chưa cập nhật vị trí hộp.”

“Vậy lỗi nằm ở người vẽ?”

“Lỗi nằm ở khoảng cách giữa bản vẽ và hiện trường. Người vẽ, người duyệt, người thi công và người dùng bản đồ đều có thể góp một phần.”

Uyên cúi đầu. “Nếu nói vậy thì chẳng ai chịu trách nhiệm.”

“Ngược lại. Khi biết khoảng cách hình thành thế nào, ta mới biết ai phải sửa phần nào.”

Nghi bảo mọi người đóng hộp tạm thời, không làm thay đổi hiện trạng. Cô dán niêm phong kiểm tra, ghi rõ ngày giờ và tên người có mặt. Tòng ký xác nhận việc chưa được sửa. Kha mở đường cho đoàn xe sau khi nhận thông báo.

Trên đường về, Uyên hỏi: “Chị có nghĩ sẽ phải thay toàn bộ mạch không?”

“Có thể.”

“Nếu vậy sân bay có đóng không?”

“Có thể.”

“Chị nói gì cũng có thể.”

Nghi nhìn ra cỏ mặn hai bên đường. “Vì hiện tại chưa đủ dữ liệu.”

Uyên gấp bảng ghi. “Em muốn một lần chị nói chắc chắn.”

“Chị chắc chắn một việc.”

“Việc gì?”

“Không được gọi hệ thống an toàn chỉ vì nó chưa làm ai bị thương.”

Hộp số 17 nằm lại sau lớp dây phản quang. Dòng điện vẫn chạy qua nó. Nhưng từ hôm đó, không ai còn nhìn màu xanh trên bảng mà nghĩ mình đã nhìn thấy toàn bộ sự thật.

Đêm sau, Nghi yêu cầu một cuộc kiểm tra điện trong phòng kín, không liên quan đến khai thác. Cô đặt sơ đồ từng nhánh lên bàn, đánh số dây theo vị trí thực địa chứ không theo bản đồ hiện hành. Uyên đọc mã, Kha kiểm tra khóa vùng, Lan đối chiếu cọc. Tòng không tham gia thao tác, nhưng ngồi ở cửa để biết mỗi bước có thể ảnh hưởng gì.

Nghi cho chạy tải thấp rồi nâng dần. Mạch W-3 vẫn ổn. Cô cố tình ngắt nhánh 17D, ghi phản hồi bảng. Sau đó nối lại, kiểm tra thời gian bật. Mỗi phép thử có điều kiện, người bấm, người đọc và người xác nhận.

Uyên hỏi: “Nếu chỉ cần thay hộp, sao phải thử cả nhánh?”

“Vì hộp nằm giữa tuyến. Một điểm hỏng có thể làm ta tưởng mình đã sửa toàn bộ.”

“Nếu cáp bị kéo mà chưa đứt?”

“Nó có thể đổi cách tiếp xúc khi nền, nước hoặc nhiệt thay đổi.”

“Nghĩa là con số hôm nay chưa nói được ngày mai.”

“Đúng.”

Kha đứng ngoài nghe, nói: “Sân bay làm việc với quá nhiều thứ không chịu đứng yên.”

Lan đáp: “Đất, nước và người đều vậy.”

Tòng hỏi Nghi về chi phí đo thêm. Cô đưa bảng, có cả giờ công và thời gian hạn chế xe. Tòng đọc, rồi gạch dòng mua thêm một thiết bị chưa cần ngay.

“Cái này bỏ được,” ông nói.

“Nếu bỏ, sai số tăng.”

“Có thiết bị thay thế.”

“Thiết bị thay thế đang ở kho lạnh.”

“Chuyển sang.”

“Cần hai giờ.”

Tòng nhìn bảng. “Vậy ghi hai giờ. Đừng ghi cần thiết bị mới nếu ta có thể điều chuyển.”

Nghi sửa. Cô bắt đầu hiểu Tòng không phải người chỉ muốn cắt kiểm tra; ông muốn biến mọi yêu cầu thành lịch và người, để không có một khoản chi vô hạn.

Khi buổi thử kết thúc, Uyên phát hiện ảnh hộp số 17 trong máy của cô có thêm một vệt sáng phản từ nước. Cô sợ ảnh làm sai phân tích, định xóa.

Nghi ngăn. “Không xóa.”

“Nó gây nhiễu.”

“Ghi là ảnh có phản sáng. Tạo bản dùng phân tích, giữ bản gốc.”

“Nếu người đọc nhầm?”

“Chú thích rõ.”

Uyên tạo hai thư mục. Bản gốc và bản xử lý. Cô đặt ghi chú màu vàng, không đổi ảnh. Nghi nhìn thao tác của cô, thấy một người học việc đã bắt đầu nghĩ như người giữ dữ liệu.

Sáng hôm sau, Hân hỏi kết quả. Nghi không nói “hộp lỗi”. Cô nói: “Hộp số 17 có dấu ẩm, tuyến cáp bị kéo, mốc hiện trường không khớp bản đồ, chỉ số điện trong giới hạn, ảnh từ nhiều góc cho thấy vệt đèn lệch. Nguyên nhân cần kiểm tra thêm.”

Hân hỏi: “Nếu tôi phải tóm tắt cho phi hành đoàn?”

“Nói có bất thường hình học cần đánh giá; không xác nhận khai thác đêm.”

Hân ghi vào sổ.

Tòng nghe qua cuộc gọi, không phản đối. Ông hỏi Hân có thể gửi văn bản xác nhận hãng nhận dữ liệu không. Hân đáp có.

Buổi chiều, Vực tới xem hộp. Ông không xin vào vùng đã niêm phong. Đứng ngoài dây, ông chỉ nói tuyến cáp cũ từng chạy vòng về phía bắc. Lan hỏi ông có bản vẽ.

“Có trong kho.”

“Lấy ra,” Nghi nói.

Vực nhìn cô, rồi gật. “Tôi sẽ lấy.”

Khi ông đi, Uyên hỏi: “Chị có tin bản đồ ông ấy đưa không?”

“Tin là ông ấy đã giữ nó. Còn đúng đến đâu phải đo.”

“Chị không tin người?”

“Tin người là một việc. Dùng lời người làm dữ liệu là việc khác.”

Đêm xuống, Nghi đi qua vùng phản quang. Hộp số 17 được che bằng tấm bảo vệ, nhưng niêm phong còn nguyên. Bốn đèn cuối tắt. Cô nghe Kha báo một xe đã dừng đúng mốc. Nghe Lan nói mực nước. Nghe Duy xác nhận tháp không có tiếp cận.

Mọi người bắt đầu tạo một khoảng cách an toàn quanh vấn đề. Khoảng cách ấy không làm lỗi biến mất, nhưng khiến không ai phải chạm vào nó bằng bàn tay và trí nhớ của một người duy nhất.

Nghi đóng sổ với một dòng mới: “Mạch W-3 chưa đủ điều kiện để gọi là ổn định theo hình học; tiếp tục kiểm tra có kiểm soát.”

Lần này, chữ “chưa” không còn nghe như trì hoãn. Nó là trạng thái có ngày cập nhật.