Chương 21 — Người Giữ Nọc Cứu Người

Vào một buổi sáng chủ nhật hiếm hoi không phải trực, Du lái xe một mình về ngôi làng cũ ven sông Lam Trì, nơi cô đã lớn lên trước khi chuyển tới ở hẳn tại khu nhà tập thể của trại. Mẹ cô vẫn sống ở đó, trong căn nhà nhỏ được xây lại kiên cố hơn sau nhiều lần sửa chữa, cách bến sông cũ chỉ vài trăm mét.

"Con về thăm mẹ mà không báo trước gì cả." Mẹ cô nói khi mở cổng, giọng vừa trách vừa mừng, tay vội vàng lau khô trên vạt áo trước khi ôm lấy con gái.

"Con muốn cho mẹ bất ngờ." Du cười, ôm mẹ một lúc lâu hơn bình thường, cảm nhận rõ hơi ấm quen thuộc mà cô luôn tìm về mỗi khi lòng cần một điểm tựa.

Sau bữa cơm trưa giản dị với vài món rau vườn nhà, Du xin phép mẹ đi bộ ra bến sông, nơi giờ đây chỉ còn là một bờ đất thoai thoải dẫn xuống mặt nước, không còn dấu vết nào của bến đò cũ đã bị lũ cuốn trôi từ hai mươi bảy năm trước.

Cô đứng đó một lúc lâu, nhìn dòng nước Lam Trì chảy hiền hòa dưới ánh nắng buổi chiều, phản chiếu những vệt sáng lấp lánh trên bề mặt. Đây là lần đầu tiên trong nhiều năm cô chủ động quay lại đúng vị trí này, không phải vì công việc, không phải vì một ca cấp cứu nào, mà chỉ đơn giản để đứng đây, một mình, đối diện với nơi đã lấy đi cha cô.

"Con đã làm được rồi, cha ạ." Cô nói khẽ, giọng chỉ đủ cho riêng mình nghe, hòa lẫn vào tiếng nước chảy róc rách dưới chân. "Con đã không để một đứa trẻ khác phải chờ đợi huyết thanh tới quá muộn, như con ngày xưa."

Gió nhẹ thổi qua, làm lay động những ngọn cỏ lau mọc ven bờ, và trong khoảnh khắc đó, Du cảm nhận được một sự nhẹ nhõm lan tỏa khắp cơ thể, khác hẳn với cảm giác nặng nề, ám ảnh mà cô vẫn mang theo mỗi khi nghĩ về nơi này suốt hai mươi bốn năm qua.

Cô ngồi xuống bờ đất, lấy từ trong túi ra một tấm ảnh cũ đã sờn góc — hình ảnh duy nhất còn sót lại của cha cô, chụp trước ngôi nhà cũ vài tháng trước đêm định mệnh đó. Ông đứng cười, tay bế cô lúc còn nhỏ, gương mặt rạng rỡ không hề biết trước những gì sắp xảy đến.

"Con nhớ cha nhiều lắm." Cô nói, ngón tay khẽ vuốt ve tấm ảnh. "Nhưng con nghĩ, nếu cha nhìn thấy con bây giờ, cha sẽ tự hào vì con đã chọn đứng gần, thay vì đứng nhìn từ xa."

Cô nhớ lại những mảnh ký ức rời rạc về cha mình — không nhiều, vì cô chỉ mới chín tuổi khi ông mất, nhưng đủ để khắc sâu vào tâm trí một đứa trẻ. Cha cô là một người nông dân ít nói nhưng tay nghề vườn tược khéo léo, mỗi mùa đều trồng được những luống rau lang tốt nhất xóm. Ông thường cõng cô trên vai mỗi buổi chiều đi dạo quanh bờ ruộng, chỉ cho cô xem những đàn cò trắng bay về tổ lúc hoàng hôn. Ông không phải người hay thể hiện tình cảm bằng lời nói, nhưng mỗi cử chỉ nhỏ của ông — cách ông luôn dành phần cá ngon nhất trong bữa cơm cho cô, cách ông thức khuya vót cho cô những con diều tre vào mùa gió — đều là những ngôn ngữ yêu thương riêng mà giờ đây, khi nhớ lại, Du mới thấm thía hết giá trị của chúng.

Đêm cô bị rắn cắn, cô còn nhớ rõ ánh mắt cha nhìn cô lần cuối trước khi bước xuống bến sông — không phải ánh mắt sợ hãi, mà là một sự quyết tâm điềm tĩnh đến lạ thường, như thể ông đã chấp nhận mọi rủi ro chỉ để đổi lấy một cơ hội nhỏ nhoi cứu sống con gái mình. Cô đã dành nhiều năm tự hỏi liệu ông có hối hận về quyết định đó hay không, nếu ông biết trước kết cục sẽ ra sao. Nhưng giờ đây, ngồi bên bờ sông này, cô nghĩ mình đã hiểu — một người cha, khi đối mặt với việc con mình có thể chết vì thiếu một lọ thuốc, sẽ không bao giờ chọn đứng yên, dù biết trước rủi ro lớn tới đâu.

Cô ngồi đó thêm một lúc, để cho những cảm xúc lắng đọng, rồi đứng dậy, phủi bụi trên quần, quay trở lại con đường dẫn về nhà mẹ.

Khi cô bước vào nhà, mẹ cô đang ngồi đan một chiếc khăn len, ánh mắt bà dõi theo con gái với vẻ dò hỏi nhẹ nhàng.

"Con ra bến sông à?" Bà hỏi, không cần Du xác nhận cũng đã biết câu trả lời qua vẻ mặt con gái.

"Dạ." Du ngồi xuống cạnh mẹ, tựa đầu vào vai bà như thuở còn nhỏ. "Con nghĩ, cuối cùng con cũng làm hòa được với nơi đó rồi mẹ ạ."

Mẹ cô đặt chiếc khăn len xuống, vòng tay ôm lấy con gái, không nói gì thêm, chỉ để cho sự im lặng ấm áp giữa hai mẹ con lấp đầy khoảng không gian nhỏ trong căn nhà.

"Mẹ luôn biết con sẽ làm được." Bà nói sau một lúc lâu, giọng khàn đi vì xúc động. "Từ ngày con quyết định theo nghề này, mẹ đã lo lắng không biết bao đêm, nhưng mẹ cũng biết, đây là cách duy nhất con có thể thực sự buông bỏ được nỗi đau đó."

"Mẹ có giận con vì đã chọn nghề này không?" Du hỏi, một câu hỏi cô chưa từng dám hỏi suốt tám năm qua.

"Có lúc mẹ giận, có lúc mẹ sợ." Mẹ cô thành thật. "Nhưng mẹ chưa bao giờ hối hận vì để con đi theo con đường đó. Con đã biến nỗi đau của gia đình mình thành thứ gì đó có ích cho người khác, không phải ai cũng làm được điều đó, con gái ạ."

Du im lặng, để những giọt nước mắt lăn dài trên má mà không cố gắng ngăn lại, lần đầu tiên cho phép mình khóc trọn vẹn vì chính câu chuyện của bản thân, không phải vì áp lực công việc, không phải vì một ca cấp cứu nào khác, mà chỉ đơn giản vì cô cần khóc, và cuối cùng cô đã cho phép mình làm điều đó.

Sau một lúc lâu, khi cơn xúc động đã lắng xuống, mẹ cô đứng dậy, đi vào buồng trong, lấy ra một chiếc hộp gỗ nhỏ đã cũ, nắp hộp khắc vài hoa văn đơn giản đã mòn theo năm tháng.

"Mẹ giữ cái này từ lâu rồi, định để dành khi nào con sẵn sàng mới đưa." Bà nói, đặt chiếc hộp vào tay Du. "Của ông ngoại con để lại."

Du mở hộp, bên trong là một cây móc rắn cũ, cán gỗ đã lên nước bóng vì sử dụng nhiều năm, cùng với vài trang giấy ố vàng ghi chép bằng nét chữ run rẩy của người lớn tuổi — những ghi chú về đặc điểm từng loài rắn trong vùng mà ông ngoại cô đã tự tay biên soạn suốt cả cuộc đời làm thầy rắn dân gian.

"Ông để lại cho con trước khi mất, dặn mẹ đưa khi nào thấy con thực sự cần tới nó." Mẹ cô nói, giọng nghẹn ngào. "Mẹ nghĩ, có lẽ hôm nay là ngày đó."

Du cầm cây móc rắn trong tay, cảm nhận trọng lượng quen thuộc dù đây là lần đầu tiên cô chạm vào nó. Nó nhẹ hơn những cây móc hiện đại cô vẫn dùng ở trại, nhưng mang một ý nghĩa mà không món dụng cụ chuyên nghiệp nào có thể so sánh được.

"Con sẽ giữ gìn nó cẩn thận." Cô nói, giọng run run vì xúc động, hai tay nâng niu cây móc rắn như thể đang nâng niu một báu vật vô giá. "Cảm ơn mẹ đã giữ nó suốt bao năm qua."

"Ông ngoại con luôn tin con sẽ đi được xa trên con đường này." Mẹ cô nói, ngồi xuống lại bên cạnh con gái. "Ông từng nói với mẹ, trong tất cả những đứa trẻ ông từng dạy nghề, con là người duy nhất hiểu được cái cốt lõi của công việc này — không phải chuyện bắt rắn giỏi tới đâu, mà là chuyện dám đứng gần nỗi sợ của chính mình để cứu người khác."

Du lật giở những trang giấy cũ, đọc từng dòng chữ nắn nót của ông ngoại, cảm nhận như đang được trò chuyện trực tiếp với ông sau nhiều năm xa cách. Một vài ghi chú về Vảy Sương xuất hiện trong đó, những quan sát đơn sơ nhưng chính xác đến kinh ngạc so với kiến thức khoa học mà cô đã học được sau này ở trường và tại trại.

"Con sẽ đưa những ghi chép này về trại, bổ sung vào hồ sơ nghiên cứu của mình." Cô nói, mắt vẫn dán vào những trang giấy. "Kiến thức dân gian của ông, kết hợp với khoa học hiện đại, có thể giúp ích rất nhiều cho công việc của tụi con."

"Ông sẽ vui lắm nếu biết điều đó." Mẹ cô mỉm cười, đưa tay lau nhẹ giọt nước mắt còn đọng trên má con gái. "Ông luôn nói, kiến thức chỉ có giá trị khi nó tiếp tục sống trong tay người khác, chứ không phải khi nó nằm yên trong một cuốn sổ cũ."

Buổi chiều hôm đó, Du ở lại nhà mẹ lâu hơn dự định, hai mẹ con cùng nhau lật giở từng trang ghi chép của ông ngoại, ôn lại những kỷ niệm cũ, và khi trời bắt đầu chuyển tối, cô mới miễn cưỡng đứng dậy chuẩn bị trở về trại, lòng nhẹ nhõm hơn bất cứ lúc nào trong suốt nhiều năm qua.

Trước khi lên xe, cô quay lại ôm mẹ một lần nữa, siết chặt hơn bình thường. "Con sẽ về thăm mẹ thường xuyên hơn." Cô hứa. "Không chỉ khi có chuyện buồn mới về."

"Mẹ mong điều đó lắm." Mẹ cô đáp, mắt vẫn còn ngấn lệ nhưng nụ cười trên môi bà rạng rỡ hơn bất cứ lúc nào trong buổi chiều hôm đó, một nụ cười của người vừa được trút bỏ một gánh nặng đã mang theo suốt hai mươi bốn năm.