Chương 20 — Lời Hứa Của Người Lính Giải Ngũ

Bảo Châu đứng giữa sân khấu, kết nối chiếc máy tính bảng với màn hình trình chiếu lớn của hội trường. Hình ảnh đầu tiên hiện ra là biểu đồ so sánh giá thu mua nông sản của Đông Thịnh với giá thị trường thực tế qua từng tháng trong suốt ba năm liên tiếp, đường biểu diễn màu đỏ của Đông Thịnh liên tục hạ thấp đột ngột đúng vào những tháng cao điểm thu hoạch, rồi lại tăng vọt vào những tháng trái vụ.

"Đây là dữ liệu công khai, được tổng hợp từ chính báo cáo tài chính thường niên của Tập đoàn Đông Thịnh, đối chiếu với giá thị trường được ghi nhận từ nhiều nguồn độc lập." Chị nói, giọng rõ ràng, không một chút run rẩy. "Quý vị có thể thấy, vào đúng thời điểm nông dân cần bán gấp nhất vì sợ nông sản hư hỏng, giá thu mua của Đông Thịnh luôn thấp hơn thị trường từ hai mươi đến ba mươi phần trăm. Đây không phải biến động ngẫu nhiên của thị trường, mà là một quy luật lặp lại có chủ đích suốt nhiều năm liền."

Tiếng xì xào bắt đầu lan ra khắp hội trường, nhiều đối tác nông sản có mặt bắt đầu nhìn nhau, một số người trong số họ, những người từng ký hợp đồng tương tự với Đông Thịnh, gương mặt lộ rõ sự bàng hoàng khi nhận ra mình cũng từng là nạn nhân mà không hề hay biết.

"Đây chỉ là cách diễn giải phiến diện của một phía." Chấn Vĩ lên tiếng phản bác ngay, giọng vẫn cố giữ bình tĩnh. "Giá cả thị trường nông sản biến động theo cung cầu là chuyện bình thường, không thể quy chụp đó là hành vi ép giá có chủ đích được."

"Vậy xin mời anh Vĩ xem tiếp phần này." Bảo Châu không nao núng, chuyển sang slide tiếp theo, hiển thị bảng đối chiếu giữa danh sách hộ nông dân từng ký hợp đồng bao tiêu với Đông Thịnh và danh sách đất đai đã sang tên cho các công ty con của tập đoàn trong năm năm qua. "Đây là sáu mươi ba trường hợp cụ thể, có tên tuổi, địa chỉ, số liệu rõ ràng, cho thấy sau khi ký hợp đồng bao tiêu, chịu cảnh ép giá liên tục, các hộ nông dân này buộc phải vay thêm để duy trì sản xuất, rồi cuối cùng mất đất vì không trả nổi nợ, đất đai sau đó lại xuất hiện trong tài sản của chính các công ty con thuộc Đông Thịnh. Đây không thể là sự trùng hợp ngẫu nhiên với quy mô lớn như vậy."

Chấn Vĩ bắt đầu lộ rõ sự lúng túng, nhưng vẫn cố vớt vát. "Những giao dịch đất đai đó hoàn toàn hợp pháp, có công chứng đầy đủ, không thể quy kết là chúng tôi cố tình chèn ép được. Nông dân tự nguyện vay, tự nguyện bán đất khi không trả được nợ, đó là quan hệ dân sự bình thường."

"Nếu anh nói vậy, tôi mời anh nghe trực tiếp từ chính những người trong cuộc." Thanh Phong lên tiếng, ra hiệu về phía cuối hội trường.

Ông Tứ và ông Cả Đường, dưới sự hộ tống của hai cựu binh trẻ, chậm rãi bước lên phía trước giữa hội trường, mọi ánh mắt đổ dồn về hai người nông dân già với dáng vẻ khắc khổ nhưng đầy kiên định. Ông Tứ, tay run run nhưng giọng nói vẫn rõ ràng, kể lại toàn bộ câu chuyện của mình, từ những ngày đầu ký hợp đồng đầy hứa hẹn, đến khi bị ép giá, rơi vào vòng xoáy nợ nần, cuối cùng mất gần hết đất đai gây dựng cả đời.

"Tôi không phải tự nguyện bán đất." Ông Tứ nói, giọng nghẹn lại vì xúc động lẫn phẫn uất dồn nén bao năm. "Tôi bị dồn vào đường cùng, không còn lựa chọn nào khác. Nếu ai đó nói đây là thỏa thuận tự nguyện, tôi xin hỏi thẳng ông Vĩ, ông có biết cảm giác nhìn mảnh đất cha ông để lại rơi vào tay người khác, rồi chính mình phải đi làm thuê trên mảnh đất đó để kiếm sống hay không?"

Cả hội trường chìm trong im lặng nặng nề. Ông Cả Đường tiếp lời, giọng trầm nhưng đầy sức nặng của một người từng trải. "Tôi đại diện cho năm hộ nông dân khác cũng có mặt đầy đủ giấy tờ, sẵn sàng làm chứng bất cứ lúc nào cơ quan chức năng yêu cầu. Đây không phải chuyện của riêng một hai người, mà là cả một hệ thống đã âm thầm bòn rút mồ hôi nước mắt của nông dân chúng tôi suốt nhiều năm qua."

Diệp Chấn Long, đứng phía dưới, gương mặt tái xanh khi thấy tình thế xoay chuyển hoàn toàn ngoài kiểm soát, vội vàng ra hiệu cho gã Sẹo tiến lại gần khu vực sân khấu, có ý định can thiệp thô bạo để ngăn chặn. Nhưng ngay khi gã vừa nhấc chân bước tới, Bền cùng ba cựu binh khác, những người đã âm thầm trà trộn vào đám đông từ đầu buổi lễ dưới danh nghĩa nhân viên hỗ trợ sự kiện do ông Vinh sắp xếp, đã đứng chắn ngay trước mặt, ánh mắt lạnh lùng nhưng đầy uy hiếp của những người từng trải qua chiến trường thực sự.

"Ở đây có rất đông người, làm gì cũng nên suy nghĩ kỹ." Bền nói, giọng trầm thấp nhưng đủ sức răn đe khiến gã Sẹo phải khựng lại, không dám tiến thêm bước nào nữa.

Nhận thấy tình hình đã hoàn toàn vượt khỏi tầm kiểm soát, Chấn Vĩ đổi chiến thuật, cố gắng tách bạch trách nhiệm. "Những gì xảy ra ở khu vực chợ đầu mối là do em trai tôi quản lý riêng, tôi không nắm rõ hết mọi chi tiết hoạt động của nó. Còn về các hợp đồng bao tiêu, đó là quyết định của bộ phận kinh doanh nông nghiệp, tôi chỉ là người đứng đầu tập đoàn về mặt chiến lược tổng thể, không trực tiếp điều hành từng hợp đồng cụ thể."

"Anh Vĩ, đây là báo cáo tài chính có chữ ký phê duyệt trực tiếp của anh cho toàn bộ chính sách giá thu mua theo mùa vụ, được áp dụng thống nhất cho tất cả các công ty con." Bảo Châu lập tức đưa ra slide tiếp theo, hình ảnh phóng to chữ ký và con dấu phê duyệt của chính Chấn Vĩ trên văn bản chính sách nội bộ mà chị đã thu thập được thông qua một nguồn tin giấu tên trong chính nội bộ Đông Thịnh, người cũng đã chán ngán với cách làm ăn của tập đoàn. "Đây không phải quyết định của cấp dưới, thưa anh."

Chấn Vĩ đứng lặng người, gương mặt lần đầu tiên mất hẳn vẻ tự tin thường thấy, không còn lời nào để biện minh trước bằng chứng rành rành. Sau một khoảng im lặng dài đến nghẹt thở, ông ta bất ngờ bật cười, một tràng cười lạnh lẽo, cay đắng.

"Được, tôi thừa nhận." Ông ta nói, giọng đanh lại, không còn vẻ niềm nở giả tạo nữa. "Đúng, tôi đã làm vậy. Nhưng các người có biết, thị trường vốn dĩ là chiến trường, kẻ mạnh tồn tại, kẻ yếu phải nhường bước, đó là quy luật muôn đời. Tôi không ép ai cả, tôi chỉ tận dụng lợi thế của mình để phát triển, để tạo ra hàng nghìn việc làm, đóng góp cho ngân sách địa phương. Các người nghĩ, không có tôi, những nông dân đó có bán được nông sản với giá tốt hơn ở đâu khác không? Ít nhất tôi còn cho họ một con đường, dù có phải trả giá."

"Đó không phải là tạo con đường, đó là bẫy nợ có chủ đích để cướp đất." Thanh Phong bước lên, đứng ngang hàng với Bảo Châu, giọng vang lên đanh thép. "Anh Vĩ, tôi từng là lính, tôi hiểu rõ thế nào là chiến trường thật sự, nơi người ta chiến đấu để bảo vệ nhau, không phải để giẫm đạp lên nhau mà tồn tại. Anh có thể biện minh bằng bất cứ lý lẽ kinh doanh nào, nhưng sự thật vẫn là sự thật, anh đã dùng quyền lực và tiền bạc để tước đoạt sinh kế của hàng chục gia đình, những người chỉ mong có một mảnh đất để canh tác, nuôi sống bản thân."

Nhà báo Phạm Thị Nhàn, đứng lặng lẽ ở góc hội trường, đã ghi lại trọn vẹn toàn bộ những gì vừa diễn ra, bước ra phía trước, giọng rõ ràng. "Toàn bộ nội dung buổi hôm nay, cùng với bộ hồ sơ điều tra chi tiết, sẽ được đăng tải chính thức trên báo trong vòng một giờ tới. Đơn tố cáo cũng đã được nộp lên cơ quan công an kinh tế sáng nay. Tôi nghĩ, các đối tác có mặt ở đây hôm nay xứng đáng được biết sự thật trước khi tiếp tục bất cứ hợp tác nào với Tập đoàn Đông Thịnh."

Ông Lê Hoàng Vinh, từ hàng ghế khách mời, đứng dậy, là người đầu tiên trong số các đối tác lên tiếng công khai. "Tôi xin rút toàn bộ hợp tác với Đông Thịnh kể từ hôm nay, và tôi xin khôi phục ngay lập tức hợp đồng với Công ty Nông Sản Bình Minh." Lời tuyên bố dứt khoát ấy như một hiệu ứng domino, khiến nhiều đối tác khác trong hội trường bắt đầu xì xào bàn tán, không ít người cũng lộ rõ ý định tương tự.

Chấn Vĩ đứng chôn chân trên sân khấu, nhìn quanh hội trường đang dần quay lưng lại với mình, lần đầu tiên trong hai mươi năm xây dựng đế chế kinh doanh, ông ta cảm nhận rõ ràng cảm giác quyền lực đang tuột khỏi tay mình ngay trước mắt, giữa chính buổi lễ đáng lẽ phải là đỉnh cao vinh quang của cả sự nghiệp.

Diệp Chấn Long, không còn giữ được bình tĩnh, lao thẳng về phía sân khấu, gằn giọng chỉ tay vào mặt Thanh Phong. "Mày phá hỏng hết mọi thứ của anh em tao, mày nghĩ mày là anh hùng chắc? Tao sẽ không để yên cho mày đâu." Hắn vung tay định xông lên, nhưng ngay lập tức bị Bền cùng hai cựu binh khác giữ chặt hai bên, không phải bằng vũ lực thô bạo, mà chỉ đơn giản là một thế đứng chắn vững chãi không thể lay chuyển, thứ kỷ luật thép đã ăn sâu vào từng người lính từng qua huấn luyện.

"Anh Long, chuyện đã đến nước này, càng làm loạn càng khiến bản thân anh thêm rắc rối trước pháp luật thôi." Luật sư Đoàn Bảo Nghĩa, vừa kịp có mặt sau khi hoàn tất thủ tục nộp đơn, bước vào hội trường đúng lúc, lên tiếng cảnh cáo, tay giơ cao một bản sao đơn tố cáo đã được cơ quan công an tiếp nhận có đóng dấu xác nhận. "Toàn bộ hồ sơ đã chính thức được thụ lý từ sáng nay, mọi hành vi cản trở người làm chứng lúc này đều có thể bị xem là tình tiết tăng nặng."

Chấn Long khựng lại, nhìn tờ giấy trên tay luật sư Vũ, rồi nhìn quanh hội trường, nơi ánh mắt mọi người đều đang đổ dồn về phía mình với sự khinh miệt không giấu giếm, cuối cùng đành buông thõng tay, lùi lại trong bất lực và uất ức.

Thanh Phong quay sang nhìn Bảo Châu, cả hai trao nhau một ánh mắt không lời nhưng chan chứa bao cảm xúc, từ sự nhẹ nhõm, niềm tự hào, đến một sự thấu hiểu sâu sắc rằng họ đã cùng nhau đi trọn vẹn chặng đường gian nan nhất. Anh quay lại nhìn về phía ông Tứ và ông Cả Đường, hai người nông dân già giờ đây đang đứng thẳng lưng hơn bao giờ hết, ánh mắt không còn nét sợ hãi cam chịu như trước, mà tràn đầy phẩm giá của những con người vừa lấy lại được tiếng nói công bằng cho chính mình.

"Hôm nay," Thanh Phong nói, giọng vang lên giữa hội trường, không chỉ hướng về phía Chấn Vĩ và Chấn Long, mà hướng đến tất cả những người có mặt, "tôi muốn nói thay cho một người bạn, một người đồng đội đã khuất của tôi, người từng hy sinh một phần thân thể để cứu mạng tôi ngoài chiến trường. Anh ấy đã dặn tôi, trước khi nhắm mắt, phải bảo vệ vợ con anh ấy đến cùng. Hôm nay, tôi làm được điều đó, không chỉ vì lời hứa cá nhân, mà còn vì công lý cho tất cả những ai đã và đang bị chèn ép bởi những kẻ lợi dụng quyền lực để chà đạp lên người yếu thế. Danh dự của một người lính, và của gia đình những người đã ngã xuống, không bao giờ là thứ có thể mua bán hay chà đạp được."

Tràng vỗ tay vang lên rời rạc lúc đầu, rồi lan rộng khắp hội trường, không phải dành cho Đông Thịnh hay bài phát biểu kỷ niệm hai mươi năm huy hoàng đã được chuẩn bị công phu, mà dành cho sự thật vừa được phơi bày, và cho những con người đã dũng cảm đứng lên đòi lại công lý cho chính mình và cho những người không còn có thể tự lên tiếng nữa.