Chương 9 — Lời Hứa Của Người Lính Giải Ngũ

Hai tuần sau đòn trả đũa của Đông Thịnh, tình hình công ty Bình Minh không có dấu hiệu khởi sắc mà còn xấu đi từng ngày. Không có ba hợp đồng lớn, kho hàng bắt đầu tồn đọng nông sản đã thu mua từ trước, một số loại rau củ dễ hư hỏng buộc phải bán tháo với giá rẻ mạt cho các chợ nhỏ lẻ để vớt vát phần nào, chấp nhận lỗ để giảm thiệt hại chứ không thể để hàng thối rữa trong kho.

Dòng tiền công ty cạn kiệt nhanh chóng. Kế toán trưởng, gương mặt hốc hác vì lo lắng, mỗi ngày đều mang đến cho Thanh Phong những con số ngày càng đáng lo ngại hơn. Khoản vay ngân hàng đầu tư dây chuyền sơ chế mới năm ngoái đến kỳ trả nợ, trong khi nguồn thu chính đã bị cắt đứt gần như hoàn toàn. Nếu tình trạng này kéo dài thêm một tháng nữa, công ty sẽ không còn đủ tiền để trả lương cho hơn hai trăm công nhân, phần lớn trong số họ là những cựu binh khuyết tật không có nhiều lựa chọn công việc khác ngoài Bình Minh.

Không khí trong xưởng sản xuất trở nên nặng nề hơn bao giờ hết. Những tiếng cười đùa quen thuộc của Toàn giờ cũng thưa dần, thay vào đó là những cuộc trò chuyện thì thầm lo lắng giữa các nhóm công nhân trong giờ nghỉ giải lao. Một số người bắt đầu dò hỏi tin tức về các công ty khác đang tuyển dụng, dù trong lòng ai cũng không muốn rời bỏ nơi đã cưu mang mình suốt nhiều năm qua.

Thanh Phong nhận ra điều này qua ánh mắt của từng người anh gặp mỗi ngày. Có một buổi trưa, anh tình cờ nghe được cuộc trò chuyện của hai công nhân trẻ trong nhà kho, một người mất chân, một người mất tay, đang bàn tán với nhau bằng giọng đầy lo lắng.

"Mày nghe nói công ty sắp không trả nổi lương à?" Một người hỏi.

"Tao cũng nghe vậy, nhưng tao không biết đi đâu bây giờ. Ở ngoài kia, ai người ta nhận mình vào làm với cái chân giả này chứ, chỉ có ở đây anh Phong mới không ngại." Người kia đáp, giọng chùng xuống.

"Ừ, tao cũng vậy. Nhưng nhìn anh Phong dạo này, thấy ảnh cũng khổ tâm lắm, cứ như gánh cả núi trên vai vậy."

Nghe đến đây, Thanh Phong lặng lẽ rời đi, không muốn để hai người phát hiện mình đã nghe thấy cuộc trò chuyện ấy. Lòng anh nặng trĩu, cảm giác trách nhiệm đè nặng lên đôi vai vốn đã mang thương tích từ chiến trường. Anh không sợ khó khăn cho riêng mình, nhưng anh sợ nhất là làm những người từng tin tưởng đi theo mình phải thất vọng, phải một lần nữa cảm thấy bị bỏ rơi giữa cuộc đời, như cách nhiều người trong số họ từng cảm thấy khi mới rời quân ngũ, mang trên mình vết thương mà xã hội bên ngoài không phải lúc nào cũng sẵn lòng cưu mang.

Buổi chiều hôm đó, Thanh Phong triệu tập một cuộc họp nhỏ hơn với các trưởng bộ phận để bàn phương án cắt giảm chi phí tạm thời. Anh đề xuất tự nguyện giảm lương của bản thân xuống mức tối thiểu, chỉ giữ lại đủ để trang trải sinh hoạt cơ bản, dồn toàn bộ phần còn lại để đảm bảo lương cho công nhân không bị chậm trễ.

"Anh Phong, anh không thể cứ ôm hết mọi gánh nặng vào mình như vậy được." Bền lên tiếng phản đối, giọng đầy lo lắng. "Anh cũng cần phải sống chứ, cắt lương xuống mức đó, anh sống sao nổi?"

"Tao sống được." Thanh Phong đáp, giọng cương quyết. "Tao còn có sức khỏe, còn trẻ hơn nhiều anh em ở đây. Nhưng nhiều anh em có gia đình, có con nhỏ đang tuổi ăn tuổi học, họ không thể chờ đợi được. Tao là người đứng đầu, tao phải chịu thiệt trước."

Cuộc họp kết thúc trong không khí trầm lắng, mỗi người đều mang theo một nỗi lo riêng khi trở về vị trí công việc của mình. Thanh Phong ở lại văn phòng một mình, lật giở lại từng trang sổ sách, cố gắng tìm ra một hướng đi khả thi, nhưng càng tính toán, anh càng nhận ra tình hình nghiêm trọng hơn những gì anh dự đoán ban đầu. Với tốc độ cạn kiệt dòng tiền hiện tại, công ty chỉ có thể cầm cự thêm nhiều nhất là ba tuần nữa trước khi buộc phải đưa ra những quyết định đau lòng, có thể là cắt giảm nhân sự, điều mà từ ngày thành lập công ty đến nay anh chưa từng phải làm.

Giữa lúc rối bời như vậy, một chuyện nhỏ xảy ra càng khiến Thanh Phong thêm day dứt. Một công nhân tên là Hải, mất một chân trong một vụ tai nạn giao thông sau khi giải ngũ, đến gặp anh xin ứng trước một phần lương tháng để đưa con gái nhỏ đi khám vì cháu bé sốt cao mấy ngày liền. Người đàn ông ấy đứng trước cửa văn phòng rất lâu, tay vò chiếc mũ lưỡi trai, ngập ngừng mãi mới dám gõ cửa, gương mặt lộ rõ vẻ xấu hổ vì phải mở lời nhờ vả trong lúc công ty đang khó khăn.

"Anh Phong, em biết công ty đang eo hẹp, nhưng con em sốt mấy hôm rồi không đỡ, em sợ quá." Hải nói, giọng run run. "Em chỉ xin ứng một ít thôi, tháng sau em bù lại cũng được."

Thanh Phong nhìn người đàn ông đứng trước mặt, lòng quặn lại. Anh không ngần ngại rút ngay từ quỹ dự phòng cá nhân, đưa cho Hải một khoản đủ để đưa con đi viện, dặn dò không cần phải hoàn trả gấp. Nhưng sau khi Hải rời đi với lời cảm ơn rối rít, Thanh Phong ngồi lặng người rất lâu, nhận ra rằng đây chỉ là một trong hàng trăm câu chuyện tương tự đang âm thầm diễn ra trong công ty, những gia đình nhỏ đang sống nhờ đồng lương ít ỏi nhưng đều đặn từ Bình Minh, và nếu công ty sụp đổ, không chỉ riêng Hải mà còn biết bao gia đình khác sẽ rơi vào cảnh khốn cùng không lối thoát.

Ý nghĩ phải sa thải bất cứ ai trong số những cựu binh đã tin tưởng đi theo mình khiến lòng Thanh Phong quặn thắt. Anh nhớ lại từng gương mặt, từng hoàn cảnh riêng của mỗi người, những câu chuyện họ đã kể cho anh nghe trong những bữa cơm trưa giản dị, về gia đình, về những khó khăn họ đã vượt qua để có được công việc ổn định ngày hôm nay. Anh không thể, và cũng không muốn, để bất cứ ai trong số họ phải một lần nữa nếm trải cảm giác bị bỏ rơi.

Tối hôm đó, khi Thanh Phong đang ngồi một mình trong văn phòng tối om, chỉ có ánh đèn bàn nhỏ soi sáng đống giấy tờ trước mặt, có tiếng gõ cửa nhẹ. Bảo Châu bước vào, tay cầm một tách trà nóng, đặt xuống trước mặt anh.

"Anh chưa ăn tối phải không? Tôi thấy đèn văn phòng anh còn sáng nên ghé qua." Chị nói, giọng dịu dàng.

Thanh Phong nhìn lên, cố nở một nụ cười gượng gạo. "Cảm ơn chị Châu. Tôi không đói lắm, đang cố tìm cách xoay xở cho qua giai đoạn này."

Bảo Châu kéo ghế ngồi xuống đối diện, ánh mắt kiên định nhìn thẳng vào anh. "Anh Phong, tôi đã thức mấy đêm nay rà soát lại toàn bộ báo cáo tài chính công ty rồi. Tôi nghĩ tôi đã tìm ra được vài hướng có thể giúp công ty cầm cự qua giai đoạn khó khăn nhất, ít nhất là đủ thời gian để anh tìm kiếm đối tác mới. Anh có thời gian nghe tôi trình bày không?"

Thanh Phong ngẩng lên, trong ánh mắt mệt mỏi bỗng lóe lên một tia hy vọng mong manh. Anh gật đầu, kéo ghế lại gần hơn, sẵn sàng lắng nghe từng chi tiết mà người phụ nữ kiên cường này đã dày công tìm kiếm suốt những đêm không ngủ vừa qua, như một ân nhân bất ngờ xuất hiện đúng vào thời khắc anh cần nhất.

"Trước khi tôi nói chi tiết, tôi muốn hỏi anh một câu." Bảo Châu nhìn thẳng vào mắt anh, giọng nghiêm túc. "Anh có sẵn sàng thay đổi một vài cách vận hành quen thuộc của công ty không? Tôi không có ý phê phán cách anh làm bấy lâu nay, nhưng để vượt qua giai đoạn này, có những việc cần phải làm khác đi, kể cả khi điều đó không dễ dàng."

"Tôi sẵn sàng." Thanh Phong đáp không chút do dự. "Miễn là anh em công nhân không phải chịu thiệt thòi, tôi sẵn sàng thay đổi bất cứ điều gì."

Bảo Châu gật đầu, ánh mắt thoáng chút nhẹ nhõm trước sự cởi mở của anh. "Vậy thì được. Tôi đã tìm ra ba hướng khả thi, một là tái cơ cấu lại các khoản phải thu đang bị tồn đọng từ những đối tác nhỏ lẻ, hai là tạm thời chuyển hướng một phần sản lượng sang kênh bán hàng trực tiếp cho người tiêu dùng để giảm phụ thuộc vào các nhà phân phối lớn, và ba, quan trọng nhất, là đàm phán lại với ngân hàng để giãn nợ khoản vay đầu tư dây chuyền, dựa trên uy tín trả nợ đúng hạn của công ty suốt nhiều năm qua. Cả ba hướng đều cần thời gian và sự kiên nhẫn, nhưng tôi tin nếu làm đúng cách, công ty mình có thể cầm cự được, thậm chí còn có cơ hội xây dựng một nền tảng khách hàng bền vững hơn, không còn phụ thuộc quá nhiều vào một vài đối tác lớn như trước nữa."

Thanh Phong lắng nghe từng lời, cảm giác như một luồng ánh sáng vừa xuyên qua đám mây đen dày đặc đang bao trùm tâm trí anh suốt hai tuần qua. Anh nhìn Bảo Châu, trong lòng dâng lên một sự biết ơn sâu sắc xen lẫn niềm tin mới mẻ rằng, có lẽ, công ty của anh vẫn còn một cơ hội để vượt qua cơn bão này, không phải nhờ vào may mắn, mà nhờ vào chính sự thông minh, kiên cường của người phụ nữ đang ngồi trước mặt anh lúc này.