Chương 10 — Tiệm Vàng Góc Phố Cũ

Sau cuộc gặp với luật sư Sử Đình Khang, Vy dành trọn những ngày nghỉ hiếm hoi để cùng Khôi lật lại toàn bộ giấy tờ, sổ sách còn sót lại của ông nội. Hai người hẹn nhau vào mỗi buổi tối sau giờ làm việc, khi tiệm đã đóng cửa và ánh đèn đường bắt đầu hắt bóng dài trên con phố Ngân Lư vắng vẻ.

"Chị còn giữ được những gì của ông nội ngoài cuốn nhật ký đó không?" Khôi hỏi, ngồi bên bàn thợ, xung quanh là những chồng giấy tờ cũ được Vy mang từ kho ra, sắp xếp theo từng năm một cách cẩn thận.

"Còn vài cuốn sổ ghi chép đơn hàng, một số giấy phép kinh doanh cũ, và ít ảnh chụp gia đình," Vy đáp, mở một chiếc hộp gỗ khác mà cô mới tìm thấy trong góc kho sâu nhất, nơi trước đây cô chưa từng để ý tới vì tưởng chỉ chứa đồ đạc không quan trọng. "Con hy vọng còn sót lại thứ gì đó hữu ích."

Họ cùng nhau lật giở từng trang giấy, đối chiếu ngày tháng, cố gắng ghép nối những mảnh thông tin rời rạc thành một dòng thời gian liền mạch. Khôi, với sự tỉ mỉ vốn có của một người làm nghề thẩm định, phân loại giấy tờ theo từng nhóm — giấy tờ kinh doanh chính thức, thư từ cá nhân, và những mẩu giấy rời không rõ nguồn gốc. Anh lấy ra một cuốn sổ tay nhỏ của riêng mình, kẻ một bảng thời gian đơn giản trên trang giấy trắng, rồi bắt đầu điền vào từng mốc sự kiện họ tìm được — ngày mở tiệm năm 1976, tấm ảnh chụp cùng cụ Đoan mùa xuân 1978, đoạn nhật ký dang dở nhắc đến "bà Tường" xin gửi trang sức, và khoảng trống bất thường trong sổ sách cuối năm 1979.

"Làm việc kiểu này giống hệt lúc tôi dựng hồ sơ thẩm định một doanh nghiệp có lịch sử phức tạp," Khôi nói, vừa viết vừa giải thích. "Không thể tin ngay vào một nguồn duy nhất, phải đối chiếu nhiều chiều, tìm ra những điểm khớp và những điểm mâu thuẫn giữa các nguồn khác nhau. Ở đây, chúng ta có lời kể của bà tôi, có nhật ký của ông chị, có hồ sơ hộ khẩu tôi tìm được — nếu cả ba đều chỉ về cùng một hướng, thì độ tin cậy sẽ cao hơn nhiều so với chỉ tin vào một phía."

Vy gật đầu, cảm phục trước cách làm việc bài bản của anh, khác hẳn với sự rối bời trong lòng cô suốt những ngày qua. Có anh bên cạnh, mọi thứ như được sắp xếp lại gọn gàng hơn, bớt hỗn loạn hơn.

Đến gần nửa đêm, khi cả hai đã thấm mệt, Vy tìm thấy trong đáy chiếc hộp gỗ một phong bì nhỏ đã ố vàng, bên trong là một tờ giấy gấp cẩn thận. Cô mở ra, thấy đó là một biên nhận viết tay, nét chữ khác với chữ của ông nội — có lẽ là chữ của một người khác, có thể chính là người trong gia đình họ Uông.

"Khôi, anh xem cái này," Vy nói, giọng run lên vì hồi hộp, đưa tờ giấy cho anh.

Khôi cẩn thận cầm lấy, đọc chậm rãi từng dòng chữ đã mờ nhạt vì thời gian. "Đây có vẻ là một biên nhận tạm thời, ghi ngày 28 tháng 11 năm 1979," anh nói, giọng cũng không giấu được sự xúc động. "Nội dung ghi: 'Nhận giữ tạm một bộ trang sức gồm kiềng, vòng, hoa tai, chờ chủ nhân quay lại nhận. Sẽ hoàn trả nguyên vẹn khi có yêu cầu.' Nhưng phía dưới không có chữ ký người nhận, chỉ có một dấu vân tay mờ và vài chữ viết vội bị nhòe."

Vy cầm lại tờ giấy, xem xét kỹ hơn dưới ánh đèn bàn. "Nếu đây đúng là biên nhận ông nội viết khi nhận giữ trang sức, thì rõ ràng ông chưa từng có ý định chiếm đoạt. Ông ghi rõ sẽ hoàn trả khi có người đến nhận mà."

"Đúng vậy," Khôi gật đầu, ánh mắt sáng lên vì phát hiện quan trọng. "Nhưng vấn đề là, gia đình họ Uông đã rời đi ngay trong đêm đó, không bao giờ quay lại để nhận. Có thể vì họ đã vượt biên thành công và định cư ở nước ngoài, không có cách nào liên lạc về, hoặc..." anh ngập ngừng, "hoặc đã xảy ra chuyện gì đó khiến họ không thể quay lại."

Câu nói bỏ lửng ấy khiến cả hai đều im lặng một lúc, nhận thức được rằng phía sau tờ biên nhận nhỏ bé này là một câu chuyện lớn hơn nhiều, có thể liên quan đến cả sinh mạng con người trong một giai đoạn lịch sử đầy biến động.

"Nhưng tại sao ông nội con không tìm cách trả lại khi tình hình ổn định hơn? Sao ông không thông báo cho chính quyền, hay tìm cách liên lạc với gia đình họ Uông qua các kênh khác?" Vy tự hỏi, giọng đầy trăn trở.

Khôi trầm ngâm một lúc trước khi trả lời. "Có lẽ ông không biết phải tìm ở đâu. Thời đó, việc liên lạc với người đã vượt biên là chuyện vô cùng nhạy cảm, thậm chí nguy hiểm. Nếu ông công khai tìm kiếm, có thể sẽ bị nghi ngờ có liên quan đến việc giúp đỡ vượt biên, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng hơn nhiều so với việc chỉ giữ im lặng. Có lẽ ông đã chọn cách an toàn nhất — giữ kín mọi chuyện, chờ đợi một ngày nào đó gia đình họ quay lại, nhưng ngày đó chưa bao giờ đến trong suốt cuộc đời ông."

Lời giải thích ấy khiến lòng Vy quặn thắt. Cô hình dung ra hình ảnh ông nội mình, suốt bao năm tháng, âm thầm mang theo một bí mật nặng nề, một trách nhiệm chưa hoàn thành, nhưng không dám thổ lộ cùng ai, kể cả con trai ruột của mình, vì sợ liên lụy đến cả gia đình. Đó không phải là một người chiếm đoạt tài sản của kẻ khác, mà là một người đang cố gắng bảo vệ một lời hứa trong hoàn cảnh không cho phép ông thực hiện trọn vẹn.

"Mình cần tìm thêm bằng chứng để chứng minh điều này với luật sư Khang và ông Chí Thành," Vy nói, giọng đã lấy lại phần nào sự quyết đoán. "Tờ biên nhận này là một khởi đầu tốt, nhưng chưa đủ để thuyết phục hoàn toàn, nhất là khi không có chữ ký rõ ràng."

"Tôi đồng ý," Khôi gật đầu. "Tôi sẽ cố gắng tìm thêm hồ sơ liên quan đến việc kiểm tra, tịch thu tài sản của công an khu vực thời đó, xem có ghi chép nào về việc tiệm vàng bị kiểm tra đúng đêm 28 tháng 11 năm 1979 hay không. Nếu tìm được, đó sẽ là bằng chứng then chốt để giải thích vì sao bộ trang sức không còn nguyên vẹn trong tay gia đình chị."

Vy nhìn Khôi, lòng dâng lên một cảm giác biết ơn sâu sắc. "Cảm ơn anh, thật sự rất nhiều. Nếu không có anh, con không biết mình phải xoay xở thế nào với tất cả những chuyện này."

"Chị không cần cảm ơn tôi đâu," Khôi đáp, giọng nhẹ nhàng nhưng chân thành. "Tôi làm việc này không chỉ vì trách nhiệm công việc, mà vì tôi thực sự tin rằng sự thật cần được sáng tỏ, cho cả gia đình chị lẫn gia đình ông Chí Thành. Cả hai bên đều đã chịu đựng quá lâu với những khúc mắc chưa được giải đáp."

Đêm đã khuya, hai người vẫn ngồi lại bên bàn thợ, ánh đèn vàng nhạt chiếu lên những chồng giấy tờ cũ kỹ, lên gương mặt mệt mỏi nhưng đầy quyết tâm của cả hai. Vy nhìn sang Khôi, chợt nhận ra khoảng cách giữa họ đã thu hẹp lại rất nhiều so với những ngày đầu gặp gỡ — không còn là mối quan hệ giữa khách hàng và chủ tiệm, hay giữa người vay vốn và người thẩm định, mà đã trở thành một sự đồng hành thực sự, gắn kết bởi một mục tiêu chung.

Trước khi ra về, Khôi dừng lại ở cửa, quay sang nhìn Vy một lúc lâu, ánh mắt chứa đựng điều gì đó chưa nói thành lời. "Chị Vy này," anh nói khẽ, "dù chuyện này có kết thúc ra sao, tôi cũng mong chị biết rằng, tôi sẽ luôn ở đây, đồng hành cùng chị đến cùng."

Vy mỉm cười, cảm thấy lòng ấm áp lạ thường giữa những ngày tháng đầy bão giông này. "Cảm ơn anh, Khôi. Con tin điều đó."

Sau khi tiễn Khôi ra về, Vy đứng lại một mình trước cửa tiệm, ngước nhìn bầu trời đêm lấm tấm sao, lòng vừa mang theo nỗi lo lắng về những gì còn phía trước, vừa mang theo một niềm hy vọng mới mẻ, ấm áp — rằng dù con đường tìm ra sự thật có gian nan đến đâu, cô sẽ không phải một mình bước đi trên con đường đó nữa.

Cô quay vào trong, khóa cửa cẩn thận, rồi ghé qua phòng cha trước khi lên gác. Ông Thịnh vẫn còn thức, ngồi bên chiếc đèn bàn nhỏ, tay cầm một tấm ảnh cũ ngắm nghía. Thấy con gái bước vào, ông vội cất tấm ảnh đi, nhưng Vy đã kịp nhận ra đó là tấm ảnh chụp ông nội thời trẻ.

"Bố vẫn chưa ngủ à?" cô hỏi, ngồi xuống cạnh giường cha.

"Bố cứ nghĩ mãi về những gì con vừa kể," ông Thịnh đáp, giọng trầm xuống. "Cả đời bố sống cạnh ông nội con, vậy mà chưa từng biết ông mang theo một gánh nặng lớn đến vậy. Bố tự trách mình sao ngày xưa không hỏi kỹ hơn, không gặng hỏi khi ông còn sống."

"Bố đừng tự trách mình," Vy nói, nắm lấy bàn tay gầy guộc của cha. "Có lẽ ông nội cố tình không muốn ai trong nhà mình phải mang theo gánh nặng đó cùng ông. Ông chọn cách gánh chịu một mình, để bố và sau này là con, được sống một cuộc đời nhẹ nhàng hơn."

Ông Thịnh im lặng, đôi mắt đỏ hoe nhìn ra khung cửa sổ tối đen. "Nếu vậy thì con càng phải tìm ra sự thật, Vy à. Không phải để tiệm mình thoát khỏi rắc rối, mà để trả lại cho ông một sự công bằng mà ông chưa bao giờ dám đòi hỏi cho chính mình."

Vy gật đầu, siết chặt tay cha, rồi đứng dậy chúc ông ngủ ngon trước khi trở về phòng riêng. Nằm trên giường, cô vẫn không thể chợp mắt ngay, đầu óc cứ quay cuồng với hình ảnh tờ biên nhận cũ, gương mặt nghiêm nghị của luật sư Khang, và ánh mắt kiên định của Khôi khi hứa sẽ đồng hành cùng cô đến cùng.