Chương 6 — Tiệm Vàng Góc Phố Cũ

Một tuần sau lần gặp đầu tiên, Giang Việt Khôi quay lại tiệm vàng Tấn Phát, nhưng lần này không phải để lấy chiếc nhẫn đã sửa xong, mà mang theo một chiếc cặp da đựng đầy giấy tờ, tác phong hoàn toàn khác — nghiêm túc, chuyên nghiệp, đúng chất một nhân viên ngân hàng đi công tác.

"Chào chị Vy," anh mở lời, giọng có phần khác hẳn lần trước, "tôi là Giang Việt Khôi, chuyên viên thẩm định tài sản của ngân hàng Đông Á chi nhánh Hải Đông. Tôi được phân công xử lý hồ sơ vay vốn của tiệm mình."

Vy khựng lại vài giây, mất một lúc mới kết nối được người đàn ông trước mặt với người khách mang nhẫn cũ đến sửa tuần trước. "Anh... anh chính là người mang nhẫn của bà nội đến sửa hôm trước?"

"Đúng vậy, thật là trùng hợp," Khôi cười nhẹ, có chút ngượng ngùng thoáng qua. "Tôi không biết chị chính là chủ tiệm khi nhận hồ sơ, đến lúc xem địa chỉ thì mới nhận ra. Hy vọng chị không thấy phiền vì tôi vừa là khách hàng vừa là người thẩm định."

"Không sao đâu," Vy đáp, dù trong lòng có chút bối rối vì ranh giới công việc và cá nhân dường như đang chồng lấn lên nhau ngay từ lần gặp thứ hai. Cô mời anh ngồi xuống chiếc bàn nhỏ kê cạnh tủ kính, nơi thường dùng để tiếp khách quan trọng.

Hồ sơ vay vốn mà Vy nộp vài tuần trước — trước khi Hào Kim khai trương, khi cô còn nghĩ đơn giản rằng khoản vay nhỏ này chỉ để nhập thêm nguyên liệu vàng và mở rộng một chút không gian trưng bày — giờ đây mang một ý nghĩa cấp thiết hơn nhiều. Khôi trải các giấy tờ lên bàn, bắt đầu hỏi từng câu chi tiết về doanh thu, chi phí vận hành, giá trị tài sản thế chấp.

"Chị cho tôi xem sổ sách doanh thu ba tháng gần nhất được không?" anh hỏi, giọng điềm tĩnh nhưng ánh mắt quan sát rất kỹ, không bỏ sót chi tiết nào.

Vy đưa cuốn sổ ghi chép, lòng thầm lo lắng vì cô biết rõ tháng vừa rồi, kể từ khi Hào Kim khai trương, doanh thu đã sụt giảm đáng kể. Khôi lật từng trang, ánh mắt dừng lại lâu hơn ở những dòng số liệu của hai tuần gần nhất.

"Tôi thấy doanh thu giảm khá rõ so với các tháng trước," anh nhận xét, không phải để chê trách mà như đang phân tích một cách khách quan. "Có phải do chi nhánh Hào Kim mới khai trương gần đây không?"

"Đúng vậy," Vy thừa nhận, không giấu giếm. "Nhưng tôi tin đây chỉ là hiệu ứng nhất thời của một cửa hàng mới mở. Khách hàng tò mò, rồi họ sẽ nhận ra sự khác biệt giữa hàng thủ công và hàng sản xuất hàng loạt."

Khôi gật đầu, nhưng không đưa ra bình luận vội vàng. "Tôi hiểu chị tin vào giá trị sản phẩm của mình, và thành thật mà nói, tôi cũng thấy vậy khi cầm chiếc nhẫn của bà nội tôi. Nhưng về mặt thẩm định tài chính, tôi cần đánh giá dựa trên xu hướng thực tế, không thể chỉ dựa vào niềm tin. Chị có kế hoạch cụ thể nào để duy trì doanh thu trong thời gian tới không?"

Câu hỏi ấy khiến Vy hơi chột dạ, vì thành thật mà nói, cô chưa có một kế hoạch cụ thể nào ngoài việc tiếp tục làm việc chăm chỉ và hy vọng khách quen sẽ quay lại. Cô im lặng một lúc, cố nghĩ ra câu trả lời thuyết phục.

"Tôi đang nghĩ đến việc tập trung vào mảng phục chế trang sức gia truyền," cô nói, ý tưởng này bật ra gần như ngay lúc đó, dù trong đầu cô nó đã âm thầm hình thành từ khi làm lại đôi nhẫn cho ông bà Văn Thịnh. "Đó là thứ mà những chuỗi cửa hàng lớn không thể làm được, vì họ không có thợ lành nghề đủ kiên nhẫn để xử lý từng món đồ cũ theo cách riêng biệt."

Khôi nhìn cô một lúc, ánh mắt có chút thay đổi, như thể vừa nhìn thấy điều gì đó thú vị hơn những con số trên giấy tờ. "Đó là một hướng đi khôn ngoan. Chị có thể viết cụ thể hơn ý tưởng này vào hồ sơ bổ sung không? Nó sẽ giúp tôi có cơ sở để đề xuất một mức lãi suất ưu đãi hơn cho khoản vay của chị."

Sau khi hoàn tất phần thẩm định giấy tờ, Khôi không vội rời đi ngay mà nán lại, mắt nhìn quanh không gian tiệm với vẻ tò mò không giấu giếm. "Chị có thể cho tôi xem chị làm việc một chút được không? Tôi chưa từng thấy quy trình chế tác trang sức thủ công thực sự, chỉ biết qua sách vở."

Vy hơi bất ngờ trước lời đề nghị, nhưng cũng không từ chối. Cô ngồi xuống bàn thợ, lấy ra chiếc nhẫn của bà Đoan đang chờ phục chế, bắt đầu công đoạn gắn lại viên đá quý đã lỏng. Cô dùng chiếc kìm nhỏ chuyên dụng, nhẹ nhàng nắn lại các móng vàng giữ đá, mỗi động tác đều chậm rãi, chính xác đến từng milimet.

"Viên đá này là ngọc lục bảo thật, không phải đá nhân tạo," cô giải thích khi thấy Khôi chăm chú quan sát. "Loại đá này khá mềm so với các loại đá quý khác, nên khi gắn lại phải cẩn thận, không được ép quá chặt kẻo nứt, nhưng cũng không được lỏng kẻo rơi mất."

"Làm sao chị biết được độ lực chính xác cần dùng?" Khôi hỏi, giọng đầy tò mò thực sự chứ không phải xã giao.

"Bằng cảm giác trong tay, qua nhiều năm luyện tập," Vy đáp, không ngừng tay. "Ông nội tôi từng nói, mỗi loại đá, mỗi loại kim loại đều có 'tiếng nói' riêng khi mình chạm vào. Người thợ giỏi là người biết lắng nghe được tiếng nói đó, chứ không chỉ dựa vào công thức có sẵn."

Khôi im lặng quan sát trong một lúc lâu, có vẻ như bị cuốn hút thực sự vào sự tỉ mỉ của công việc trước mắt. "Công việc của tôi hoàn toàn ngược lại," anh nói sau một lúc. "Tôi làm việc với những con số, những báo cáo tài chính, mọi thứ đều phải rõ ràng, đo lường được, không có chỗ cho cảm tính. Nhìn chị làm việc, tôi thấy có gì đó... rất khác, nhưng cũng rất đáng ngưỡng mộ."

"Nhưng anh chọn nghề thẩm định vì lý do gì?" Vy hỏi, không ngừng tay, ánh mắt vẫn tập trung vào viên ngọc lục bảo đang dần được gắn chắc trở lại. "Nghe có vẻ khô khan hơn nghề của tôi nhiều."

Khôi bật cười, kéo ghế ngồi gần hơn một chút để quan sát rõ hơn động tác của cô. "Tôi từng nghĩ mình sẽ theo ngành kỹ thuật, nhưng rồi nhận ra mình thích hiểu về giá trị thật của mọi thứ hơn là chỉ chế tạo ra chúng. Thẩm định tài sản, với tôi, không chỉ là đọc số liệu, mà là cố gắng nhìn thấy bức tranh thật đằng sau những con số — một doanh nghiệp có đang thực sự sống, hay chỉ đang thoi thóp chờ chết. Có lẽ chị sẽ thấy buồn cười, nhưng tôi coi đó cũng là một dạng nghề thủ công, chỉ khác là tôi làm việc với giấy tờ thay vì kim loại."

"Không buồn cười đâu," Vy đáp, ngẩng lên nhìn anh một thoáng, ánh mắt dịu lại. "Tôi nghĩ ai làm nghề gì đến mức tận tâm, đều xứng đáng được gọi là nghệ nhân theo cách riêng của họ."

Câu nói ấy khiến không khí giữa hai người chùng xuống một nhịp, không còn là cuộc trò chuyện giữa khách hàng và chủ tiệm, hay giữa người thẩm định và người vay vốn, mà giống như hai người đang dần tìm thấy một điểm chung nào đó vượt ra ngoài công việc. Khôi im lặng một lúc, rồi khẽ mỉm cười, không nói thêm gì, chỉ tiếp tục dõi theo từng động tác thoăn thoắt nhưng đầy kiên nhẫn của Vy cho đến khi viên đá được gắn chặt hoàn toàn vào ổ nhẫn.

"Xong rồi," Vy nói, đưa chiếc nhẫn lên ánh đèn để kiểm tra lần cuối, viên ngọc lục bảo lấp lánh phản chiếu ánh sáng dịu nhẹ. "Chỉ còn phần đánh bóng lại toàn bộ vành nhẫn nữa là hoàn thiện. Chắc cuối tuần này tôi sẽ xong."

"Có lẽ hai công việc của chúng ta không khác nhau nhiều như anh nghĩ đâu," Vy đáp, ngẩng lên nhìn anh một thoáng rồi lại cúi xuống tiếp tục công việc. "Anh cũng phải cảm nhận được đâu là rủi ro thật sự, đâu chỉ là con số bề mặt, đúng không? Tôi nghĩ đó cũng là một dạng 'lắng nghe tiếng nói' của công việc, chỉ khác chất liệu thôi."

Khôi bật cười nhẹ, có vẻ ấn tượng với cách so sánh của cô. "Chị nói đúng. Có lẽ tôi chưa từng nghĩ theo hướng đó."

Trước khi ra về, anh dặn thêm rằng bà nội anh, cụ Kỷ Thị Đoan, sau khi nghe anh kể lại về tấm ảnh cũ và cái tên trong nhật ký, đã tỏ ra rất xúc động và ngỏ ý muốn gặp trực tiếp Vy để nói chuyện, nếu cô không phiền.

"Bà tôi năm nay đã yếu, không đi lại được xa, nhưng nếu chị có thời gian ghé qua nhà tôi, bà sẽ rất vui," Khôi nói, ánh mắt chân thành. "Tôi nghĩ bà có thể biết nhiều điều về ông nội chị hơn những gì chị tưởng."

Vy gật đầu, lòng vừa hồi hộp vừa mong chờ. Cô hẹn sẽ sắp xếp ghé thăm vào cuối tuần, khi tiệm đóng cửa sớm hơn thường lệ, đồng thời nhẩm tính lại lịch làm việc để không bỏ lỡ đơn hàng nào đang dang dở. Sau khi Khôi rời đi, cô đứng lặng một lúc bên bàn thợ, nhìn chiếc nhẫn của bà Đoan đã gần hoàn thiện, lòng dấy lên một cảm giác vừa lo lắng vừa háo hức khó tả — như thể cô đang đứng trước ngưỡng cửa của một câu chuyện lớn hơn nhiều so với những gì mình từng tưởng tượng, một câu chuyện có thể thay đổi cách cô nhìn nhận về chính gia đình và di sản mà mình đang cố gắng gìn giữ.