Chương 18
Cuộc họp dưới ga
Cuộc họp được tổ chức ở phòng chờ cũ của ga dưới, nơi những hàng ghế nhựa vẫn còn vết sơn từ mùa du lịch trước. Đại diện ngân hàng ngồi một bên bàn, cán bộ giao thông và công an huyện ngồi giữa, còn gia đình Linh, gia đình Duy, bà Năm, ông Khang và chị Hạnh ngồi phía đối diện.
Chiếc hộp thiếc không đặt trên bàn. Nó được niêm phong trong két, nhưng ảnh, biên lai, cuộn phim và sổ bảo trì được xếp theo số thứ tự. Linh yêu cầu mọi người không gọi chúng là “bằng chứng của gia đình này” hay “giấy tờ của ngân hàng”. Chúng là tài liệu cần được giám định.
“Mục tiêu hôm nay là gì?” cán bộ giao thông hỏi.
“Tạm dừng phát mãi căn nhà của gia đình Duy,” chị Thảo nói qua màn hình. “Bảo toàn hồ sơ gốc, ngăn việc chuyển nhượng và xác định trách nhiệm của những người đã sửa dữ liệu.”
Đại diện ngân hàng, ông Phúc, mở tập hồ sơ. “Khoản vay tồn tại hợp pháp trên hệ thống. Ngân hàng không thể tự xóa.”
Mai bật máy tính. “Hệ thống của ông ghi ba lần thay đổi tên người vay. Lần cuối từ máy tính của Lê Quốc Toàn, cựu quản lý xử lý tài sản.”
“Toàn đã nghỉ. Tài khoản có thể bị người khác sử dụng.”
“Đúng. Vì vậy chúng tôi yêu cầu bảo toàn nhật ký truy cập.”
Ông Phúc nhìn cán bộ ngân hàng bên cạnh. Người này gật nhẹ, nhưng không mở hồ sơ.
Duy đặt bản sao hợp đồng lên bàn. “Chữ ký của cha tôi trên phụ lục thiết bị, không phải hợp đồng vay. Hai trang bị ghép sau.”
Ông Phúc nói: “Chỉ giám định mới kết luận.”
“Chúng tôi đồng ý giám định,” Linh đáp. “Nhưng trong thời gian đó, ngân hàng không được dùng bản chưa xác minh để bán tài sản.”
Đại diện chính quyền hỏi gia đình Duy về khoản thanh toán. Duy đưa danh sách chuyển tiền của mẹ trong mười năm, từng khoản nhỏ được ghi rõ. Mai bổ sung biên lai học phí đã bị giữ do khoản nợ.
“Gia đình đã trả một phần,” cô nói. “Nhưng không ai giải thích phần tiền đó được hạch toán vào khoản nào.”
Ông Phúc nói: “Đó là quy trình nội bộ.”
“Quy trình nội bộ không thể xóa tên người nhận thiết bị,” Linh đáp.
Ông Khang xin được nói. Ông ngồi xe lăn, giọng yếu nhưng rõ:
“Tôi là người giám sát đường cáp năm 2009. Tôi đã thấy phụ lục bị đổi. Tôi đã giữ sổ và phần giấy bị xé. Tôi biết Hùng, Vĩnh và Quang đều có mặt.”
Cán bộ ghi lời khai. Hùng được mời vào từ phòng bên cạnh, ngồi cách ông Khang một khoảng.
“Tôi không nhớ,” Hùng nói.
“Ông đã từng đăng nhập tài khoản Vân Lộ 08?” Mai hỏi.
“Không.”
“Thiết bị đăng nhập sử dụng mã của ông.”
“Mã có thể bị đánh cắp.”
Chị Hạnh đưa ảnh. Tấm thứ ba phóng lớn khuôn mặt Hùng trẻ hơn, tay giữ ngăn tủ. “Ông có mặt trong phòng cân cáp.”
Hùng nhìn ảnh. “Tôi là nhân viên. Tôi làm theo lệnh.”
“Lệnh của ai?” cán bộ hỏi.
“Quang.”
“Quang đang ở đâu?”
“Tôi không biết.”
Tú bật cười khô. “Ông biết ông ta lên cabin với Vĩnh.”
Hùng quay sang. “Cậu là trẻ con.”
“Tôi đủ lớn để nhớ.”
Linh ngăn Tú. “Hãy để lời khai được ghi.”
Tú ngồi xuống, kể lần đầu anh đưa Vĩnh và Quang rời tuyến. Anh nói rõ thời điểm, vị trí, chiếc xe và khoản tiền nhận được. Anh không giảm nhẹ việc đã im, cũng không đổ hết lên Vĩnh.
“Tôi đã nhận tiền thuốc cho cha. Tôi không ký giấy giả. Nhưng tôi đã đưa họ đi.”
Chị Hạnh nhìn Tú. “Em trai, em không cần xin lỗi tôi.”
“Em cần xin lỗi cha.”
Đại diện ngân hàng hỏi tại sao những giấy tờ này chỉ xuất hiện sau khi tuyến sắp đóng. Linh trả lời:
“Vì chiếc hộp được gửi ở ga trên, và người giữ hai nửa vé phải đợi đến ngày tuyến dừng. Người gửi không muốn một người có thể tự ý mở.”
“Đó là câu chuyện gia đình, không phải căn cứ pháp lý.”
“Đúng. Căn cứ pháp lý nằm trong biên lai, sổ bảo trì, cuộn phim, bản ghi hệ thống và chữ ký.”
Ông Phúc nhìn hộp hồ sơ. “Nếu các giấy tờ chứng minh sai sót, ngân hàng sẽ xem xét điều chỉnh.”
“Không phải điều chỉnh,” Duy nói. “Là trả lại căn nhà.”
“Cần quyết định của tòa.”
“Vậy ngân hàng phải tạm dừng bán tới khi tòa quyết định.”
Cán bộ chính quyền hỏi đại diện ngân hàng có chấp thuận tạm ngừng đấu giá không. Ông Phúc nói cần xin ý kiến cấp trên. Chị Thảo yêu cầu ghi rõ trong biên bản rằng ngân hàng chưa cam kết.
Cuộc họp kéo dài hơn ba giờ. Mỗi bên đưa ra một phần thông tin, nhưng chưa ai nhận lỗi. Linh thấy mình mệt, nhưng không cho phép cuộc họp biến thành nơi mọi người lặp lại câu “chờ xác minh”.
“Tôi đề nghị một thỏa thuận tạm thời,” cô nói. “Ngân hàng dừng mọi thủ tục phát mãi trong ba mươi ngày. Gia đình Duy tiếp tục thanh toán phần không tranh chấp. Hồ sơ gốc được niêm phong và chuyển giám định. Tất cả người liên quan không được liên lạc riêng với nhân chứng.”
Đại diện ngân hàng nói: “Ba mươi ngày dài.”
“Mười hai năm còn dài hơn.”
Ông Phúc nhìn phía cán bộ. Họ trao đổi nhỏ. Cuối cùng, ông ký một văn bản ghi nhận yêu cầu tạm dừng, nhưng thêm điều kiện ngân hàng có quyền xem xét lại nếu gia đình không thanh toán khoản tháng này.
Mai lập tức chuyển khoản phần tiền đã thỏa thuận. Duy ký xác nhận.
“Đây không phải thừa nhận khoản nợ,” chị Thảo nhắc. “Chỉ là bảo toàn tài sản trong lúc kiểm tra.”
Ông Khang nhìn chữ ký trên văn bản. “Ít nhất lần này mọi người đọc trước khi ký.”
Hùng không được phép rời phòng. Nam, nhà thầu, ký lời khai về tài khoản thuê. Lê Quốc Toàn được triệu tập, nhưng điện thoại không liên lạc được.
Khi cuộc họp kết thúc, bà Năm mở cửa cho người dân đứng ngoài nghe. Họ không biết hết pháp lý, nhưng biết câu chuyện về tuyến cáp. Một người thợ cũ nhận ra tên Vĩnh trong ảnh; một người khác nói từng thấy Toàn ở ga trước khi tuyến đóng.
Linh ghi thông tin, không xem đó là bằng chứng ngay. Chị Thảo nhắc cô phải xác minh độc lập.
Duy đi ra sân, nhìn tuyến cáp tắt đèn. Linh đứng cạnh.
“Anh thấy thế nào?” cô hỏi.
“Chúng ta có ba mươi ngày.”
“Không phải kết thúc.”
“Nhưng là thời gian.”
“Mai có thể tiếp tục học trong thời gian đó.”
“Nếu hồ sơ đúng, căn nhà sẽ được trả.”
“Nếu hồ sơ chỉ đủ để chứng minh sai, vẫn còn thương lượng.”
Duy nhìn cô. “Cô không hứa mọi thứ sẽ ổn.”
“Tôi không thể.”
“Tốt.”
Linh hỏi: “Tốt?”
“Vì lần đầu tôi nghe một người nói thật thay vì bảo tôi cứ chờ.”
Trong phòng, ông Khang gọi họ. Ông đưa Linh một mảnh giấy cuối cùng lấy từ sổ bảo trì. Trên đó ghi địa chỉ cũ của một kho ngân hàng ở thị trấn, kèm dòng chữ: “Bản đối chiếu chưa từng được nhập hệ thống.”
Mai đọc địa chỉ. “Kho này đã đóng năm ngoái.”
“Hồ sơ có thể đã chuyển đi,” Linh nói.
“Hoặc bị xóa,” Duy đáp.
Bên ngoài, một cabin thử nghiệm bật đèn trong vài giây rồi tắt. Từ loa ga, giọng thông báo tự động vang lên:
“Tuyến Vân Lộ sẽ đóng vĩnh viễn sau bốn mươi tám giờ.”
Linh nhìn hai nửa vé trên bàn. Họ còn hai ngày để tìm bản đối chiếu, trước khi mọi người có thể nói rằng chiếc hộp chỉ là một câu chuyện cũ không đủ sức thay đổi hồ sơ mới.
Chị Thảo gửi lịch làm việc trong hai ngày tới. Sáng hôm sau, Mai và ngân hàng đối chiếu dữ liệu; buổi trưa, ông Phúc và chị Hạnh làm việc với giám định viên; chiều, Linh và Duy tới kho cũ tìm bản đối chiếu; tối, Tú nộp lời khai bổ sung. Mỗi việc đều có người chứng kiến, thời hạn và cách lưu bản sao.
“Không ai tự ý gặp Toàn,” Thảo nhắc.
Tú hỏi: “Nếu ông ta chủ động tìm chúng tôi?”
“Ghi âm, giữ khoảng cách, gọi công an.”
Bà Năm mang trà ra cho mọi người. “Các cháu đang biến quán bà thành văn phòng luật.”
“Bà có thể thu phí,” Linh nói.
“Phí là để các cháu đừng bỏ bữa.”
Mai mở tập giấy, chia bánh cho từng người. Duy nhận phần của mình nhưng quên ăn, tới khi Mai đẩy đĩa lại.
“Anh cần sức để đi kho.”
“Anh biết.”
“Anh luôn biết sau khi người khác nhắc.”
Linh cười nhẹ. Duy nhìn cô, nhưng không phản đối. Cách họ nói chuyện đã bớt sắc hơn, không phải vì món nợ nhẹ đi mà vì mỗi người đã hiểu phần sợ hãi của người kia.
Ở cuối ga, Hùng được dẫn ra xe. Ông quay lại nhìn Linh. “Nếu cô tìm bản đối chiếu, cô sẽ thấy cha cô cũng không sạch.”
“Tôi biết.”
“Cô vẫn bảo vệ ông ấy?”
“Tôi không bảo vệ. Tôi xác định.”
Hùng cúi đầu, bước đi. Câu nói của ông không còn đủ làm cô lung lay. Người chết có thể sai, nhưng sai không có nghĩa là phải nhận thêm phần sai của người khác.
Đêm đó, Linh ngủ trong phòng nhỏ cạnh quán. Trước khi tắt đèn, cô kiểm tra ảnh hộp, chữ ký và cuộn phim. Không ảnh nào tự giải quyết được món nợ. Chúng chỉ dựng một cây cầu giữa những điều từng bị tách rời.
Điện thoại rung lúc 02:17. Một tin nhắn từ số lạ: “Kho cũ không còn hồ sơ. Nhưng bản đối chiếu đang nằm trong tay người chưa từng ký.”
Linh đánh thức Duy. Anh đọc, rồi gọi Mai và Tú. Không ai biết người chưa từng ký là ai.
Ở ngoài sân, một chiếc cabin bảo trì bật đèn trong ba giây. Trên cửa kính, có thêm một dòng chữ:
“Người không ký vẫn có thể giữ chìa.”
Duy cầm đèn bước ra. Linh theo sau, không cần anh nhắc. Hai người nhìn lên tuyến cáp đã đóng, hiểu rằng thử thách cuối trước khi công khai hồ sơ không nằm ở một văn phòng ngân hàng, mà ở người đang giữ chiếc chìa khóa cuối cùng mà họ chưa biết tên.