Chương 6
Chương 6
Tư Hậu không trốn. Ông ta ngồi trong quán mì gần bến cá, lưng quay ra cửa, hai bàn tay ôm bát nước dùng đã nguội. Vết sẹo hình móc câu trên tay trái kéo từ gốc ngón cái lên cổ tay, trắng bóng như một nét mực bị cào.
Mai và Quân ngồi đối diện. Hậu không nhìn họ ngay. Ông gọi thêm trà đá, chờ người phục vụ rời đi rồi mới nói: “Tôi biết cô sẽ tìm.”
“Vậy sao ông để tôi tìm lâu thế?”
“Vì lâu hay mau không thay đổi được chuyện đã xảy ra.”
Quân đặt bản sao giấy học bổng lên bàn. “Ông giao giấy này cho trường?”
Hậu gật. “Tôi giao theo lệnh.”
“Của ai?”
“Của người có quyền ký.”
“Ông ký thay bảy hộ?” Mai hỏi.
Hậu nhìn bàn tay mình. “Tôi ký một tờ. Sáu tờ còn lại là chữ ký của người khác.”
“Chữ ký giống nhau.”
“Vì có người dạy họ ký. Tôi không phải người đó.”
“Nhưng ông mang hồ sơ đi, ông mở kho, ông nhận tiền.”
Hậu uống một ngụm trà. “Tôi nhận tiền chữa bệnh cho vợ. Đó là sự thật. Tôi cũng làm điều sai. Hai chuyện đó có thể cùng đúng.”
Mai không chuẩn bị cho câu trả lời thẳng như vậy. Cô đã chờ một lời phủ nhận, một câu đổ lỗi. Hậu chỉ ngồi yên, để phần khó chịu ở lại giữa bát mì.
“Ai bảo ông mở kho lúc 9:17?”
“Vinh.”
“Còn người phụ nữ?”
“Hảo.”
“Ba hòm hồ sơ chuyển đi đâu?”
Hậu nhìn ra cửa quán. Một người bán cá đẩy xe qua, tiếng bánh xe nghiến trên nền xi măng. “Một hòm vào nhà máy muối. Hai hòm lên xe đi tỉnh. Tôi chỉ biết đến đó.”
“Ông có bản đồ ranh giới không?”
“Có. Nhưng không còn bản gốc.”
“Ông đã làm gì với nó?”
“Tôi đưa cho cha cô.”
Quân ngẩng lên. “Cha cô có bản đồ nào khác?”
“Ông ấy nói đã gửi một bản cho người thứ ba.”
Mai nhớ phong bì của cha: hãy hỏi vì sao căn nhà có hai chìa khóa. “Người thứ ba là ai?”
Hậu lắc đầu. “Tôi không biết.”
“Ông nói dối.”
“Tôi nói phần tôi biết. Nếu biết hơn, tôi đã không ngồi ở quán này chờ cô hỏi.”
Mai rút điện thoại, bật đoạn ghi âm. Giọng cha vang lên câu “9 giờ 17. Tôi sẽ gặp anh ở chỗ không có camera.” Hậu nghe xong, mặt cứng lại.
“Băng này ở đâu?”
“Không quan trọng.”
“Quan trọng. Người nói chuyện với cha cô hôm đó không phải Vinh.”
Mai dừng băng. “Ông biết ai?”
Hậu không đáp. Ông lấy trong túi áo một mẩu giấy gấp nhỏ, đưa cho Mai. Trên đó là một địa chỉ ở cuối bờ kè, cạnh trạm đo mực nước.
“Ông ấy hẹn người kia ở đây. Tôi không đi theo. Nhưng tôi thấy xe của Hảo.”
Quân cầm mẩu giấy. “Tại sao giờ mới đưa?”
“Vì tôi không còn bị bệnh viện gọi đòi viện phí. Vợ tôi mất hai năm rồi.”
Hậu nói tên vợ rất khẽ. Mai chợt hiểu nhiều người trong câu chuyện này đã sống đủ lâu với món nợ không thể trả, đến mức họ dùng sự im lặng như một cách trả dần.
“Ông có thể làm chứng không?”
“Tôi có thể nói những gì tôi thấy. Không hơn.”
“Vậy hãy nói.”
Hậu nhìn Mai, rồi đặt bát mì sang một bên. “Tôi từng làm bảo vệ cho kho. Vinh thuê tôi theo ngày. Hảo đưa danh sách bảy hộ, bảo họ đã đồng ý chuyển đất. Tôi thấy chữ ký có vấn đề, nói với cha cô. Ông ấy bảo nếu tôi làm chứng, sẽ đưa tên tôi vào hồ sơ. Tôi sợ mất việc, sợ vợ không có tiền chữa. Ngày đó tôi ký một tờ xác nhận đã nhận hồ sơ. Tôi nghĩ chỉ là giấy giao nhận. Sau này mới biết nó được dùng để nói bảy hộ đã đồng ý.”
“Cha tôi biết ông ký.”
“Biết. Ông ấy không chửi. Chỉ bảo tôi hãy tìm một ngày có thể nói thật.”
“Ngày đó là hôm nay?”
Hậu cười buồn. “Ngày đó đến muộn.”
Ông đưa Mai một thẻ nhớ nhỏ. “Trong này có ảnh tôi chụp bằng máy cũ. Ảnh khóa kho, ảnh xe, ảnh bản đồ. Tôi giữ vì sợ một ngày bị đổ hết tội.”
Quân nhận thẻ, kiểm tra không có dấu hiệu bị sửa. Họ thống nhất sẽ sao lưu ngay, gửi cho luật sư Thư và một người độc lập ở tỉnh.
Trước khi đi, Mai hỏi: “Cha tôi mất đêm đó thế nào?”
Hậu nhìn xuống sàn. “Ông ấy ra khỏi kho lúc 9:36. Không có ai đánh ông trước mặt tôi. Nhưng ông ấy đau ngực, ngồi xuống bậc xi măng. Tôi định gọi xe, Vinh bảo đợi vì ông ấy chỉ choáng. Hảo đem nước. Mười phút sau cha cô đứng dậy, đi bộ về phía bờ kè. Tôi không biết ông ấy đi đâu.”
“Ông không gọi cấp cứu?”
“Tôi đã sai.”
“Ông còn nhớ ai nói gì không?”
“Cha cô nói: ‘Đừng để con bé biết.’”
Mai đứng yên. Câu nói ấy không giống người giấu một khoản tiền. Nó giống người cố đẩy con gái ra khỏi một cơn lũ.
Địa chỉ trên mẩu giấy dẫn đến trạm đo mực nước bỏ hoang. Bên trong vẫn còn một bảng điện, dây dẫn đã tháo, tường phủ muối. Quân tìm thấy dưới cầu thang một hộp nhựa không khóa. Trong đó có ảnh chụp bản đồ đất, thời gian trên camera góc ảnh là 9:23. Cha Mai đứng cạnh một người đàn ông quay lưng. Người kia cầm chiếc cặp có logo của Ban giải phóng mặt bằng.
Mai phóng to ảnh. Bàn tay trái của người đàn ông có một chiếc nhẫn bạc hình mắt cá.
“Hậu không đeo nhẫn,” Quân nói.
“Vinh cũng không.”
“Người này có thể là Lưu.”
Lưu là một cán bộ đo đạc đã ký duyệt bản đồ. Họ tìm được tên đầy đủ trong danh sách công khai: Lưu Văn Thành, hiện đã nghỉ hưu.
Trên bức tường trạm đo, có một dòng cha Mai viết bằng phấn: “Một mét rưỡi không phải sai số. Là một gia đình.”
Mai chạm vào chữ. Cô tưởng tượng ông đứng một mình trong căn phòng này, cố làm cho những con số trở lại đúng vị trí. Cô không biết vì sao ông không đem mọi thứ thẳng đến báo chí, chỉ biết ông đã chọn từng bước, có lẽ để không làm những người đang nhận tiền cứu trợ bị kéo vào một vụ kiện.
Luật sư Thư gọi khi họ còn ở trạm đo. Chị đã xem hồ sơ và nói có một điểm quan trọng: giấy ủy quyền của bảy hộ không có công chứng, nên không đủ để chuyển quyền sử dụng đất. Nhưng biên nhận tiền có thể khiến cha Mai bị quy là người giữ tiền bất hợp pháp.
“Cô cần chứng minh tiền đã đến đúng tay người dân,” Thư nói.
“Có thư cảm ơn, nhưng chưa đủ.”
“Hãy tìm chứng từ sửa thuyền, mua thuốc, trả nợ bệnh viện. Những khoản nhỏ mới nối được dòng tiền.”
Mai nhớ cuốn sổ bìa xanh. Mỗi cái tên đi kèm con số và lời nhắc. Cô gửi ảnh từng trang cho Thư.
“Nếu toàn bộ khớp, cha cô không phải người chiếm dụng. Ông ấy là người giữ hộ tạm thời.”
“Còn khoản tiền Vinh giao?”
“Phải xác định mục đích. Nếu là tiền riêng, Vinh có thể nói cha cô nợ. Nếu là tiền của hợp tác xã, đó là một đường khác.”
Hạnh gọi cho Mai, giọng gấp. Dải băng niêm phong trước cổng đã bị tháo. Một nhóm người đến đo mái nhà, nói sẽ lập biên bản cưỡng chế vì gia đình tự ý di chuyển hồ sơ.
Mai và Quân về ngay. Họ thấy Vinh đứng ngoài sân cùng một cán bộ mặc áo xanh. Hạnh ôm chiếc máy may, không cho người ta chạm vào.
“Chúng tôi chỉ kiểm kê tài sản,” cán bộ nói.
“Quyết định kiểm kê đâu?” Mai hỏi.
Ông ta đưa bản photo không có dấu nhận. Mai chụp lại, yêu cầu ghi tên từng người. Vinh kéo cô sang một bên.
“Chú nói rồi, đừng làm mẹ con mệt.”
“Chú vừa tháo niêm phong trái phép.”
“Băng chỉ là biện pháp tạm.”
“Không có biên bản.”
“Con có thể kiện.”
“Tôi sẽ kiện nếu cần.”
Vinh nhìn chiếc điện thoại đang ghi âm. “Con nghĩ đăng một đoạn băng sẽ cứu được nhà sao?”
“Không. Nhưng nó khiến chú phải nói cẩn thận hơn.”
Hạnh bước ra. “Vinh, em về đi.”
“Chị vẫn muốn bảo vệ cái nhà này?”
“Tôi bảo vệ việc người ta không được nói thay chồng tôi.”
Vinh lặng đi. Ông dặn nhóm kiểm kê lùi ra, rồi nhìn Hạnh rất lâu. “Chị biết cậu ấy đã nhận tiền của tôi.”
“Tôi biết.”
“Vậy chị cũng biết cậu ấy đã hứa trả.”
“Anh ấy không hứa trả tiền của anh.”
Vinh không đáp. Ông rời đi, bỏ lại cán bộ và một khoảng sân đầy dấu giày.
Tối đó, Mai mở thẻ nhớ của Hậu. Có hai mươi bảy ảnh, nhưng ảnh cuối bị lỗi. Duy dùng phần mềm khôi phục được một phần hình ảnh: một bảng ghi thời gian, dòng 9:17, người truy cập là Lưu Văn Thành. Bên cạnh là ghi chú “đã nhận bản gốc — chuyển về phòng dự án”.
Mai và Quân nhìn nhau.
“Lưu là người thứ ba,” Quân nói.
“Nhưng tại sao cha tôi gặp ông ta ở trạm đo?”
“Để lấy lại bản gốc.”
Hạnh nghe thấy, bước vào phòng. “Lưu không phải người thứ ba.”
“Mẹ biết ông ta?”
“Lưu là người đưa mẹ giấy học bổng. Nhưng người ra lệnh là một người khác.”
“Ai?”
Hạnh lấy chiếc chìa số 17 ra, đặt bên cạnh thẻ nhớ. “Người đó từng là chủ nhiệm hợp tác xã.”
Mai cảm thấy một mảnh ghép khác chạm vào vị trí. Chủ nhiệm cũ đã chết, nhưng người con trai hiện là phó giám đốc công ty Hướng Dương. Vinh không phải người quyết định duy nhất.
Gió cuốn một chiếc lá vào hiên. Mai cất thẻ nhớ, khóa hộp hồ sơ. Ngày mai cô sẽ tìm người con trai của chủ nhiệm cũ. Cô không biết ông ta sẽ nói gì, nhưng lần đầu tiên vụ việc có một cái tên đứng sau những chữ ký.
Trước khi ngủ, Hạnh nói: “Mai, nếu con phải chọn giữa cứu căn nhà và cứu danh dự của cha, con sẽ chọn gì?”
Mai nhìn mẹ. “Con không muốn chọn. Nhưng nếu buộc phải chọn, con sẽ chọn sự thật. Căn nhà chỉ đáng giữ nếu người sống trong đó không phải tiếp tục nói dối.”
Hạnh gật, quay đi. Bà giấu bàn tay trái vào túi áo. Mai thấy một vệt bạc lóe lên ở ngón áp út, giống hình mắt cá.
Mẹ cô đang đeo chiếc nhẫn của người thứ ba.