Chương 10

Diễm My phát hiện file âm thanh bị cắt khi nghe lại tiếng Cô Mai. Đoạn giữa hai câu bị nối quá trơn, tiếng thở biến mất, giống như ai đó không muốn người nghe biết cô đã do dự.

“Tớ không cắt đoạn này,” My nói.

Vy mở nhật ký chỉnh sửa. File đã được tải lên một máy tính lạ sau khi My gửi bản xem trước cho Long. Long nói cậu chỉ chuyển file cho bộ phận truyền thông của hội sinh viên, không gửi công ty.

“Tớ không biết họ chuyển tiếp,” Long nói.

“Lại không biết,” Quân đáp.

Long đỏ mặt, nhưng lần này không phản ứng. Cậu lấy lịch sử email, cho thấy một tài khoản ngoài hội đã tải file. Địa chỉ thuộc tên miền Mặt Trời Mới.

My không muốn công bố bản gốc vì người được phỏng vấn chưa đồng ý cho công ty nghe. Cô gọi từng người, giải thích file đã bị truy cập và xin họ quyết định. Cô Mai yêu cầu xóa bản âm thanh khỏi mọi hệ thống của nhóm, chỉ giữ bản ghi chữ. Hà đồng ý giữ phần của bếp nhưng muốn cắt số liệu chi phí.

Vy nói: “Xóa không có nghĩa là mất bằng chứng.”

Hạnh hướng dẫn lập biên bản, giữ bản sao niêm phong để chứng minh vi phạm quyền, nhưng không phát lại công khai. My làm theo.

Quân kiểm tra cảm biến nhiệt. Bộ cảm biến chính có thêm một thiết bị trung gian, gửi dữ liệu về máy chủ không thuộc trường. Cậu tháo ra, chụp ảnh, không vứt.

“Cậu có thể truy xem ai lắp không?” Vy hỏi.

“Cần log. Đừng tự truy vào máy chủ.”

“Tớ muốn biết.”

“Biết sai cách có thể làm mất bằng chứng.”

Vy bực. “Cậu lúc nào cũng bảo chờ.”

“Vì tớ từng làm nhanh và để bản vẽ bị dùng.”

“Cậu đang nói tớ?”

“Tớ đang nói chúng ta.”

Vy im. Câu nói không đẩy lỗi về cô cũng không kéo cậu ra. Họ cùng lập yêu cầu truy log gửi phòng công nghệ thông tin.

Bảo Long nhận cuộc gọi từ bà Nhàn. Bà nói công ty chỉ sử dụng dữ liệu tổng hợp và việc file âm thanh bị cắt là do bên truyền thông thuê ngoài. Long hỏi tên nhà thầu, bà từ chối.

“Tớ không thể tiếp tục làm trung gian nếu không biết ai nhận dữ liệu,” Long nói.

“Cậu sẽ mất cơ hội tài trợ.”

“Tớ đã mất rồi.”

Long tắt máy, rồi gửi email cho hội sinh viên xin tạm đình chỉ quyền truy cập dữ liệu cho đến khi có điều tra. Chủ tịch hội trả lời cần họp.

Trong lớp, Vy bị giảng viên hỏi vì sao đồ án cá nhân của cô dùng dữ liệu khu vườn. Cô giải thích dự án nhóm có quyền sử dụng chung, nhưng đồ án của cô cần xin phép riêng. Cô Hương yêu cầu cô tách bản vẽ, không dùng số liệu chưa công khai.

Vy về sân thượng, thấy Quân đang dựng bảng thông tin: nhiệt độ đo thật, sai số và ngày đo. Cậu không ghi con số đẹp nhất.

“Cậu làm một mình?”

“Chú Sáu giúp khoan. Hà ghi lịch.”

“Không đợi tớ?”

“Cậu đang có đồ án.”

Vy nhìn bảng. “Tớ xin lỗi vì đã nghĩ cậu muốn kiểm soát mọi thứ.”

Quân đặt bút. “Tớ cũng xin lỗi vì nói như thể mọi người đều làm sai.”

“Cậu có thể nói dài hơn.”

“Tớ đang cố.”

Hai người cười. Nụ cười ngắn, nhưng phá được một phần căng.

Buổi chiều, phòng công nghệ gửi log. Thiết bị trung gian được kết nối trong giờ khảo sát của công ty, bằng tài khoản khách do ban quản trị cấp. Người sử dụng không rõ, nhưng thời gian trùng với lúc công nhân đo khung.

Bà Nhàn nhắn: “Nếu các em đưa thông tin này ra ngoài, công ty sẽ xem đó là vu khống.”

Vy không trả lời. Họ gửi cho Hạnh và cô Hương trước.

Đêm đó, My phát một tập podcast chỉ gồm tiếng gió qua giàn mướp và lời giới thiệu về quyền dữ liệu, không có phỏng vấn. Tập ngắn, ít lượt nghe, nhưng không ai bị biến thành nội dung.

Hà hỏi: “Cậu có buồn vì ít người nghe không?”

My nói: “Có. Nhưng buồn không phải lý do để lấy thêm.”

Ở cuối tập, My đọc câu: “Sân thượng không phải một bức ảnh. Nó là nơi nhiều người đã đặt thời gian, sức lao động và quyền lựa chọn.”

Vy nghe, thấy câu ấy nói đúng hơn mọi khẩu hiệu họ từng nghĩ.

Trước khi khóa cửa, Quân phát hiện một vết giày mới trên lớp đất cạnh cảm biến. Người đó đã vào sau giờ. Trên đế giày còn dính mảnh băng màu xanh của công ty.
My lập biên bản về file bị cắt ghép, ghi mã băm, thời gian và nơi lưu. Cô Mai đọc, nói không muốn tên mình xuất hiện trong hồ sơ công khai. Hạnh bảo có thể ẩn danh, nhưng phải giữ sự đồng ý riêng.

Quân gửi yêu cầu phòng công nghệ kiểm tra thiết bị trung gian. Họ xác nhận bộ chuyển không thuộc danh mục trường, được cắm bằng tài khoản khách trong giờ khảo sát. Công ty nói có thể là lỗi nhà thầu phụ.

“Nhà thầu phụ là ai?” Vy hỏi.

Bà Nhàn nói sẽ cung cấp sau khi kiểm tra hợp đồng. Nhóm không cáo buộc, chỉ ghi chờ.

Long tự nguyện rút quyền truy cập toàn bộ máy chủ trong thời gian điều tra. Một số người nghĩ cậu đang làm màu. Long vẫn làm.

“Tớ từng mở cửa quá nhiều,” cậu nói. “Giờ tự đóng một phần.”

Hội sinh viên cử người kiểm tra chéo dữ liệu. My hướng dẫn họ không sao chép file âm thanh, chỉ xem log. Quy trình mất thời gian, nhưng không ai có thể nói nhóm che giấu.

Vy sửa bảng nhiệt: dữ liệu thật, dữ liệu quảng cáo, độ lệch. Quân kiểm tra biểu đồ, thấy bản quảng cáo lấy giá trị thấp nhất trong bóng râm rồi ghi như trung bình. Cậu viết giải thích ngắn, không gọi đó là gian dối khi chưa biết ai làm.

“Cậu cẩn thận với từ ngữ quá,” Vy nói.

“Từ ngữ cũng là dữ liệu.”

My làm tập podcast thứ hai, đọc cả cách nhóm xin phép và cách xóa lời. Cô Mai nghe, đồng ý cho phát một câu ngắn về tiền rau. Cô không muốn nói mình khổ, chỉ muốn người nghe biết bếp cần tính toán.

Tập được hội sinh viên chia sẻ. Một giảng viên gửi email đề nghị hỗ trợ kiểm định, nhưng không muốn tên khoa đứng sau tranh chấp. Hạnh nói có thể tham gia chuyên môn mà không vận động.

Quân hỏi phòng thí nghiệm có thể hiệu chuẩn lại cảm biến không. Họ đồng ý, yêu cầu nhóm trả vật tư. Long thêm vào ngân sách.

Sân thượng có buổi học đầu tiên sau khi mở rộng. Quân kiểm tra số người, Vy hướng dẫn lối. Khi một sinh viên kéo ghế vào vùng cấm, một bạn khác nhắc thay Quân.

“Quy chế bắt đầu sống rồi,” Hà nói.

“Nó còn có thể chết,” Quân đáp. “Phải cập nhật.”

Cuối buổi, tấm biển “Mặt Trời Mới đồng hành” xuất hiện cạnh cầu thang dù chưa được duyệt. Bà Nhàn nói nhà thầu treo nhầm. My chụp ảnh, gửi yêu cầu tháo.

Vy không muốn tiếp tục phải kiểm tra mọi chữ trên tấm biển. Quân nói đó là lý do hợp đồng cần rõ.

“Nếu chúng ta cứ bắt lỗi, họ sẽ bảo nhóm khó hợp tác.”

“Hợp tác không nghĩa là bỏ qua.”

Vy gật.

Đêm, một sinh viên năm nhất gửi tin rằng có người vào sân thượng sau giờ, đặt một cảm biến khác dưới bồn cây. Trên thiết bị có mã của công ty.

Nhóm không tự tháo. Họ khóa khu vực, gọi bà Nhàn và ban quản trị. Bà Nhàn đến cùng kỹ thuật viên, xác nhận thiết bị dùng để đo độc lập nhưng chưa báo lịch.

Quân yêu cầu lập biên bản và giao dữ liệu cho phòng thí nghiệm chung. Kỹ thuật viên đồng ý.

Vy nhìn thiết bị, thấy một con số nhấp nháy thấp hơn nhiệt kế của cô mười độ. Lần này họ có một câu hỏi có thể kiểm tra, không chỉ một nghi ngờ.

Hai bên thống nhất để hai thiết bị chạy song song trong bốn mươi tám giờ. Quân dán băng màu khác nhau, ghi giờ bật và giờ tắt, đồng thời đặt một chiếc nhiệt kế thủy ngân làm mốc. Bà Nhàn cử kỹ thuật viên tên Duy ở lại buổi đầu. Duy còn trẻ, nói ít, nhưng khi Quân hỏi loại cảm biến, anh đưa cả mã sản phẩm và tài liệu hiệu chuẩn.

Vy hỏi anh có biết thiết bị được đặt ở đâu trước đó không. Duy nói chỉ nhận vị trí từ bản đồ công ty, không được xem thực địa. Anh thừa nhận mình đã thấy số liệu chênh lệch, nhưng nghĩ do sân thượng có nhiều vùng bóng. Quân giải thích vùng bóng không phải lỗi nếu người đo ghi rõ điều kiện. Duy gật, lấy bút đánh dấu “bóng tòa nhà” vào nhật ký.

Trong hai giờ đầu, chênh lệch giảm còn ba độ. Khi mặt trời chuyển hướng, thiết bị của công ty lại thấp hơn sáu độ. Hà đặt một chậu nước cạnh hai cảm biến, hỏi liệu hơi nước có ảnh hưởng không. Duy kiểm tra vỏ bảo vệ, phát hiện chiếc của công ty có một khe thông khí quay vào tường. Anh nói sẽ gửi yêu cầu thay vị trí, không tự sửa tại chỗ.

My đứng ở cầu thang, nghe nhóm nói về khe thông khí và tự hỏi vì sao những chi tiết nhỏ lại có thể làm cả cuộc tranh luận đổi hướng. Cô viết một câu hỏi cho tập podcast: “Khi hai con số khác nhau, ta tìm ai sai hay tìm điều kiện khiến chúng khác?” Cô chưa ghi âm, chỉ để câu hỏi nằm trong sổ.

Đêm, nhóm kiểm tra quyền truy cập máy chủ. Tài khoản khách đã bị khóa, nhưng có một lần tải file vào buổi trưa. Long gửi log cho phòng công nghệ, yêu cầu họ xác nhận không có file nào bị thay. Phòng công nghệ trả lời dữ liệu còn nguyên, song khuyến nghị bật xác thực hai bước. Long bật ngay, rồi in mã dự phòng, cất vào phong bì niêm phong tại văn phòng hội sinh viên.

Sáng ngày thứ hai, thông báo tháo dỡ thử vẫn chưa được rút. Bà Nhàn gọi nói công ty cần kết quả trước khi xin chữ ký. Vy đáp kết quả chỉ có giá trị nếu toàn bộ điều kiện được ghi cùng. Bà Nhàn im lặng, sau đó nói sẽ đưa một kỹ sư độc lập tới. Lần đầu tiên, hai bên có cùng một việc phải làm thay vì chỉ chờ bên kia nhượng bộ.