Chương 4

Cô Hương không trả lời email của Vy trong ngày. Đến cuối giờ, cô nhắn nhóm lên phòng làm việc, mang theo bản vẽ khu C. Căn phòng có mùi giấy cũ và bút dạ, tường treo các bản quy hoạch từ hai mươi năm trước.

“Các em muốn giữ khu vườn,” cô nói. “Nhưng các em đang bảo vệ nó bằng ảnh cây và câu chuyện bếp ăn. Muốn thuyết phục hội đồng, phải biết vì sao mái nhà này chịu được một phần đất ngay từ đầu.”

Cô mở một ống bản vẽ. Bản thiết kế cũ cho thấy khu C từng được dự kiến làm mái xanh thử nghiệm, nhưng dự án dừng vì thiếu kinh phí. Lớp chống thấm và đường thoát nước được tính cho tải phân bố nhẹ, không phải các bồn đất dày.

Quân cúi sát bản vẽ. “Các đường ống này vẫn còn?”

“Một phần. Chú Sáu biết.”

Vy hỏi: “Vì sao trường không nói?”

“Hồ sơ nằm trong kho, không ai hỏi.”

“Nếu công ty lắp khung quảng cáo, họ có biết bản này không?”

Cô Hương nhìn cô. “Có thể họ chỉ biết phần diện tích. Có thể họ đã xem một bản khác.”

Long hỏi: “Cô có cho phép chúng em dùng bản vẽ trong hồ sơ không?”

“Tôi cho phép trích thông tin kỹ thuật với điều kiện ghi nguồn và không công bố bản gốc. Các em không được tự ý sửa ký hiệu rồi gọi là thiết kế của trường.”

Vy gật, ghi điều kiện. Cô nhận ra mình từng nghĩ bản vẽ là thứ có thể kéo vào phần mềm và tự do làm đẹp. Cô Hương nhắc rằng mỗi đường nét có người chịu trách nhiệm.

Quân hỏi về bồn nước. Cô Hương chỉ vào góc bản vẽ: “Khu này từng có bể hứng nước, nhưng bị lấp sau một lần thấm xuống phòng máy. Nếu các em dùng lại, phải có kiểm tra chống thấm.”

Vy hỏi: “Có báo cáo không?”

“Trong kho bảo trì. Hỏi chú Sáu.”

Cô Hương đưa nhóm một bản trích lục, rồi nói: “Đừng biến sân thượng thành biểu tượng. Nó là một hệ thống. Nếu giữ được, phải giữ cả phần bất tiện.”

Trên đường xuống, Vy hỏi Quân có thấy cô Hương khó tính không.

“Cô ấy nói đúng.”

“Cậu không có câu nào khác à?”

“Có. Bản vẽ cũ giúp chứng minh tải phân bố, nhưng không đủ để duyệt khung mới.”

Vy cười. “Cậu đúng là người biết lãng mạn bằng chú thích kỹ thuật.”

Quân dừng ở cầu thang. “Tớ không cố lãng mạn.”

“Tớ biết.”

Ở kho bảo trì, chú Sáu tìm được một quyển sổ chống thấm. Trang báo cáo cũ ghi bể hứng nước bị bỏ vì đường nứt nhỏ gần phòng máy. Chú Sáu đã sửa hai lần, nhưng chưa có kinh phí thay lớp chống thấm toàn bộ.

“Nếu để đất quá ướt, vết nứt mở rộng,” chú nói. “Các cháu muốn giữ vườn thì phải chấp nhận giảm bồn đất, đặt khay nhẹ và kiểm tra sau mỗi trận mưa.”

Hà hỏi: “Có thể giữ đủ rau cho bếp không?”

“Không đủ như hiện tại. Nhưng đủ nếu trồng loại nhẹ và thu hoạch theo đợt.”

Vy ghi. Một phần khu vườn phải bỏ để giữ phần còn lại. Cô không thích kết luận ấy, nhưng không thể vẽ thêm diện tích bằng mong muốn.

Long nhận cuộc gọi, đi ra ngoài. My nhìn theo. “Cậu ấy đang giấu gì đó.”

Quân nói: “Đừng kết luận khi chưa hỏi.”

“Cậu lúc nào cũng bảo không đoán, nhưng lại nhìn ra.”

“Tớ nhìn hành vi, không gọi tên động cơ.”

Vy bỗng thấy câu ấy có thể áp dụng cho mình. Cô đã gọi Quân là người phá ý tưởng, trong khi cậu chỉ đang kiểm tra tải.

Nhóm họp lại để quyết định dự thi. My đề nghị nộp một bộ hồ sơ giới hạn, chỉ cho thấy kết quả và quy trình, không giao toàn bộ dữ liệu thô. Long nói thể lệ bắt buộc nộp đầy đủ.

“Vậy xin ban tổ chức sửa điều khoản,” Vy nói.

“Cậu nghĩ họ sẽ nghe một nhóm sinh viên?” Long hỏi.

“Nếu không hỏi, chúng ta đã thua trước khi nộp.”

Quân thêm: “Có thể gửi bản nghiên cứu có mã, giữ dữ liệu gốc ở trường.”

Long ngồi xuống, nhìn bản hợp đồng tài trợ. “Tớ không chắc hội sinh viên cho phép.”

“Cậu là người phụ trách tài trợ,” My nói. “Cậu có thể hỏi.”

Long gật nhưng vẫn không mở miệng. Một thông báo mới trên điện thoại hiện lên, tên người gửi là bà Nhàn. Long tắt màn hình trước khi ai đọc.

Tối đó, Vy sửa bản vẽ theo giới hạn tải. Cô bỏ một giàn cây, hạ bồn đất, mở lối thoát. Bản vẽ xấu hơn nhưng thật hơn. Quân kiểm tra, chỉ khoanh một góc cần bổ sung chi tiết.

“Lần này ổn,” cậu nói.

Vy nhìn cậu. “Cậu có thể nói dài hơn không?”

“Bản vẽ của cậu đã chịu được thực tế.”

Cô im vài giây. Câu đó không phải lời khen đẹp, nhưng có sức nặng.

Khi họ rời phòng, trên sân thượng một vòi nước bật bất ngờ. Nước tràn qua khay đất, chảy về phía vết nứt. Quân chạy tới khóa van, Vy kéo khay khỏi lối thoát. Bùn tràn xuống mép sân.

Chú Sáu xuất hiện, hỏi ai mở vòi. Không ai biết. Trên bảng lịch tưới, ca tối được đánh tên “B.L.”

Long đứng ở cầu thang, mặt tái. “Tớ không mở.”

Quân nhìn dòng nước. “Ngày mai kiểm tra hệ thống. Ai đó có thể đang thử xem vườn hỏng thế nào.”
Vy xin phép cô Hương vào kho lưu trữ, nơi các bản vẽ được xếp theo năm. Cô không tự lấy; cô Hương mở tủ và ghi số hồ sơ. Bản đầy đủ về mái xanh có một phụ lục chưa từng thi công, trong đó tính tải phân bố nhưng bỏ bể nước vì không đủ kinh phí.

Quân đọc phần ghi chú, thấy người thiết kế đề xuất khay nhẹ và cây chịu hạn. Khu vườn hiện tại đã dùng đúng một phần ý tưởng nhưng thêm bồn nặng hơn.

“Chúng ta không phải người đầu tiên nghĩ tới mái xanh,” Vy nói.

“Nhưng chúng ta là người đầu tiên vận hành mà không có hồ sơ.”

Cô Hương cho phép nhóm trích dẫn phần lịch sử, nhưng yêu cầu viết rõ khu vườn sinh viên không phải dự án chính thức của trường. Vy ghi vào story board, không dùng chữ “được trường thiết kế”.

Trong kho, cô Hương tìm thêm một bản báo cáo thấm nước. Người ký là chú Sáu và một kỹ sư đã nghỉ. Báo cáo nói lớp chống thấm đã sửa tạm, cần thay toàn bộ sau năm năm. Đã bảy năm.

Quân hỏi sao trường chưa thay. Cô Hương nói kinh phí bị chuyển cho khu giảng đường mới.

“Nếu họ đặt khung quảng cáo, có kinh phí,” Vy nói.

“Kinh phí có mục đích. Không thể dùng để sửa khác nếu hợp đồng không ghi.”

Vy hiểu tranh chấp không chỉ là vườn hay biển. Nó là cách tiền được phép đi qua một tòa nhà.

Quân lập bảng so sánh tải: khu vườn sau giảm khay, khung quảng cáo theo bản cũ, khung thay đổi. Bản cũ vượt giới hạn ở bốn chân. Bản thay đổi cần gia cố, nhưng chưa có tính gió.

Long đề nghị đưa bảng vào hồ sơ cuộc thi. Quân nói chỉ sau khi cô Hương duyệt. Long gật, không phàn nàn.

My hỏi cô Hương có muốn phỏng vấn về lịch sử không. Cô Hương từ chối ghi âm, nhưng đồng ý trả lời bằng văn bản. My gửi câu hỏi trước, nhận câu trả lời dài về mái xanh, ngân sách và những đề xuất từng thất bại.

Vy đọc, thấy cô Hương không lãng mạn hóa thất bại. Bà viết: “Một ý tưởng tốt không tự trở thành công trình. Nó cần người bảo trì, ngân sách và người chịu trách nhiệm khi trời mưa.”

Nhóm đưa câu này vào bản thuyết minh, ghi nguồn.

Chiều, chú Sáu phát hiện một đường ống cũ bị bịt bằng xi măng. Quân nghi đó là đường thoát bể hứng nước. Nếu mở, có thể giải quyết nước tràn, nhưng phải kiểm tra áp lực.

Vy hỏi có thể mở ngay không. Chú Sáu lắc đầu. “Không có kỹ sư, không đục.”

“Nhưng thời hạn—”

“Mái nhà không biết thời hạn.”

Quân đặt tay lên vai Vy, không phải để ngăn mà để cô dừng lại. Cô hít sâu, ghi yêu cầu kiểm tra.

Ngày hôm sau, kỹ sư trường tới đo. Đường ống chỉ là phần cũ, không nối tới bể. Họ không mở. Thời gian mất một ngày, nhưng tránh được lỗi.

Vy nói: “Tớ ghét việc cẩn thận làm mọi thứ chậm.”

Quân đáp: “Tớ ghét việc nhanh làm mọi thứ nguy hiểm.”

Hai người nhìn nhau, cùng hiểu đây là hai nỗi khó chịu có thể làm việc chung.

Cuối chương trình kho, cô Hương đưa Vy một chiếc thẻ ra vào cũ. “Em không được dùng một mình. Nó mở tủ bản vẽ, không mở cửa kỹ thuật.”

Vy nhận, ký sổ. Trên mặt thẻ có tên cựu trưởng phòng quản trị, người hiện là cố vấn công ty.
Vy gửi cho cô Hương một bản tóm tắt lịch sử, dùng chữ “thí điểm chưa hoàn tất” thay cho “dự án bị bỏ quên”. Cô Hương sửa thêm một chỗ: khu vườn hiện tại do sinh viên dựng, không phải kế thừa nguyên trạng bản thiết kế cũ.

Quân hỏi nếu khung quảng cáo chuyển vị trí thì tải có an toàn không. Cô Hương nói phải có kỹ sư độc lập, không dùng số liệu nhóm làm duy nhất.

Nhóm ghi yêu cầu đó vào văn bản. Bà Nhàn sau này có thể khó chịu, nhưng không thể nói họ né kỹ thuật.

Trong kho, Vy thấy tên nhiều nhóm sinh viên từng làm dự án mái xanh rồi biến mất. Cô lập danh sách liên hệ, nhưng hỏi trước khi gửi email. Một người trả lời rằng họ còn giữ ảnh thí nghiệm nhưng không muốn xuất hiện. Vy xin phép dùng chỉ số, người đó đồng ý ẩn danh.

My hỏi vì sao họ không kể toàn bộ lịch sử để tạo cảm xúc. Vy nói lịch sử có người, không phải kho chất liệu.

Quân đặt chiếc thẻ ra vào cũ vào túi chứng cứ. “Mọi thứ chúng ta mượn đều phải trả.”

Vy gật. Cô bắt đầu hiểu khu vườn không chỉ cần đất và nước; nó cần cách nhớ không xóa người đã làm trước.