Chương 16

Bảo Long thú nhận trong phòng cô Hương, trước Vy, Quân, My và Hà, rằng cậu đã gửi bảng ngân sách sơ bộ cho bà Nhàn từ tuần đầu. Cậu nghĩ công ty cần biết nhóm có thể vận hành với bao nhiêu tiền. Đổi lại, bà Nhàn hứa sẽ giới thiệu quỹ tài trợ.

“Tớ không biết họ dùng nó để tính giá thuê,” Long nói.

Quân hỏi: “Cậu có tin lời hứa miệng không?”

“Tớ đã muốn tin.”

Long đưa email. Trong đó, bà Nhàn đề nghị công ty tài trợ nếu nhóm cho phép đặt tên. Không có chữ ký chính thức.

Vy không mắng. Cô hỏi: “Cậu còn gì chưa nói?”

Long im. My đặt máy ghi xuống nhưng không bật.

“Tớ từng gửi danh sách người dùng,” Long nói. “Tớ tưởng chỉ để chứng minh hoạt động. Một số tên được dùng trong danh sách khách mời quảng cáo.”

Hà siết tay. “Cậu có hỏi họ chưa?”

“Chưa.”

“Vậy hỏi.”

Long gửi thư xin thu hồi, đính kèm danh sách cụ thể. Một số người yêu cầu xóa ngay, một số đồng ý giữ cho hồ sơ pháp lý. Long phải gọi từng người, không nhờ Vy nói thay.

Cô Hương nghe xong, nói: “Em không thể sửa chuyện đã xảy ra bằng cách tự đẩy mình ra khỏi nhóm. Em phải ở lại làm phần khó nhất: công khai nguồn và chịu kiểm tra.”

Long gật. Cậu xin hội sinh viên cho phép kiểm toán dữ liệu, kể cả quyền truy cập của mình.

Quân đưa ra bằng chứng khác: bản thiết kế khung quảng cáo cũ, từng bị bác vì tải gió. Cậu tìm trong kho số hóa của trường, nhưng file thiếu trang ký duyệt. Cô Hương nhận ra dấu mã trên file và nói bản đầy đủ có thể ở phòng quản trị.

Nhóm gửi yêu cầu. Ban quản trị trả lời hồ sơ đang được rà soát, không thể cung cấp trước phiên họp. Vy hỏi lý do. Họ nói tài liệu có thông tin nhà thầu.

“Họ dùng bí mật nhà thầu để che rủi ro kết cấu,” Quân nói.

“Chúng ta không được tự công bố,” Hạnh nhắc. “Nhưng có thể yêu cầu hội đồng xem trong phiên kín.”

Bà Nhàn gửi tin riêng cho Long: “Nếu cậu đưa ngân sách mới trước, tôi có thể bảo vệ cậu khỏi hội kiểm toán.” Long chuyển tin cho mọi người.

“Cậu sẽ trả lời gì?” Vy hỏi.

“Tớ không đưa.”

“Không cần trả lời một mình.”

Long gửi phản hồi có Hạnh trong danh sách, nói mọi trao đổi phải qua văn bản và được nhóm biết.

Quân nhìn Long. “Đó là lần đầu cậu không tự xử lý.”

“Tớ mệt vì phải làm người biết hết.”

My nói: “Không ai cần cậu biết hết. Chỉ cần cậu đừng giấu.”

Ngày trước phiên họp, nhóm tập trình bày. Vy sẽ nói về thiết kế và quyền sử dụng. Quân nói tải trọng, nước và lối thoát. Hà nói bếp ăn. My nói quy trình dữ liệu. Long nói ngân sách và lỗi tài trợ. Mỗi người chỉ được nói phần mình.

Họ thử một lần, rồi dừng vì quá dài. Cô Hương yêu cầu bỏ câu cảm động, giữ số liệu. Vy tiếc đoạn về mùa hạ, nhưng xóa.

“Nếu không kể mùa hạ, người ta không hiểu vì sao giữ,” cô nói.

“Dữ liệu nhiệt, rau và thời gian sử dụng đã kể rồi.”

Quân nhìn cô. “Câu chuyện không mất chỉ vì bớt tính từ.”

Tối, Vy và Quân sửa bản vẽ cuối. Cậu thêm đường thoát, cô thêm khoảng nghỉ cho người dùng. Hai lớp không đè nhau.

“Cậu có sợ phiên họp không?” Vy hỏi.

“Có.”

“Cậu nói thật à?”

“Tớ không sợ số. Tớ sợ người ta chọn phương án biết là nguy hiểm.”

Vy nói cô sợ đồ án thất bại và bị coi là người chỉ biết làm đẹp. Quân không an ủi, chỉ nói: “Vậy trình bày phần cậu đã sửa.”

Ngày mai bắt đầu bằng một email từ ban quản trị: họ sẽ công bố bản đồ tải trong phiên họp, nhưng không cho phép sao chụp.

Long đọc, rồi nói: “Có người ký tên đầu tiên.”

Trên bản đồ đính kèm, ở góc dưới là chữ ký của một cựu trưởng phòng quản trị, người hiện đang làm cố vấn cho Công ty Mặt Trời Mới.
Long lập bảng “đã gửi — đã thu hồi — đang chờ” cho từng dữ liệu. Một sinh viên yêu cầu xóa tên, Long gửi xác nhận. Một người khác cho phép giữ lời phỏng vấn trong hồ sơ, nhưng không phát. Long ghi rõ.

Vy hỏi cậu có thấy mất vị trí không. Long nói: “Có. Nhưng vị trí không phải tính cách.”

Hạnh hướng dẫn Long nộp email của bà Nhàn cho hội đồng. Bà Nhàn không phản đối, chỉ nói đó là đề xuất đàm phán. Nhóm không gọi nó là hối lộ; họ ghi nội dung và để người có thẩm quyền đánh giá.

Phòng quản trị cung cấp bản ngân sách cũ, trong đó chi phí sửa thư viện gắn với hợp đồng quảng cáo. Nếu hợp đồng hủy, trường phải tìm nguồn khác. Điều đó giải thích vì sao ban quản trị muốn tiến nhanh, nhưng không làm rủi ro kết cấu nhỏ đi.

Vy nói: “Chúng ta phải nói cả áp lực của trường.”

Quân đáp: “Nói để người nghe hiểu, không để miễn trách nhiệm.”

Cô Hương đồng ý đưa phần này vào hồ sơ. Bà nói sinh viên thường chỉ nhìn người quyết định cuối, không nhìn ngân sách phía sau. Quy hoạch tốt cần nhìn cả tiền.

Quân về quê thêm một ngày vì bố cần khám. Trước khi đi, cậu bàn giao dữ liệu cho đàn anh và ghi rõ không ai được sửa. Vy không hỏi cậu có quay lại đúng giờ; cô chỉ cập nhật lịch.

Trong thời gian đó, công ty gửi bản thẩm định tải gió mới. Bản mới chuyển khung xuống mặt tiền, nhưng vẫn đặt biển che lối xe. Quân ghi nhận, không gọi công ty cố ý.

Bà Nhàn sửa lần nữa. Lần này lối xe đủ rộng, nhưng biển hắt sáng vào phòng đọc. Thư viện yêu cầu giới hạn độ sáng.

My thêm quyền người đọc vào hồ sơ. “Không phải chỉ người trên mái mới bị ảnh hưởng.”

Long nói quỹ trường có thể hỗ trợ rèm chắn sáng, nhưng cần kế hoạch. Vy vẽ.

Hội đồng người dùng bỏ phiếu, chọn phương án biển mặt tiền với độ sáng thấp và giờ tắt cố định. Công ty đồng ý vì khách hàng muốn tiết kiệm điện.

Vy nhận email từ bà Nhàn: “Cảm ơn các em đã không biến tôi thành phản diện.”

Vy trả lời: “Chúng tôi cũng không muốn biến mình thành người đúng mọi lúc.”

Trước phiên họp, nhóm diễn tập lần cuối. Long nói phần lỗi, My nói quyền, Hà nói bếp, Quân nói tải, Vy nói thiết kế. Không ai quá hai phút.

Ở cuối bản trình bày, họ đặt một trang trắng ghi “câu hỏi chưa trả lời”. Cô Hương bảo giữ. “Một hội đồng tốt không sợ một trang trắng.”

Trang đầu của phiên họp ngày mai có tên cựu trưởng phòng quản trị, người hiện là cố vấn công ty. Long đặt tay lên hồ sơ, nói: “Tớ sẽ nói phần mình biết. Không hơn.”

Phiên họp bắt đầu bằng câu hỏi của một giảng viên: nhóm có chứng minh được khu vườn đáng để trường giữ lại không. Vy định dùng từ “đáng”, rồi dừng. Cô nói khu vườn không phải một món đồ chỉ được giữ khi sinh lời. Nó là một hệ thống đang được sử dụng, có chi phí, lợi ích và rủi ro; quyết định nên dựa trên tất cả những phần đó.

Quân trình bày tải mái. Cậu chỉ vào vùng đỏ, nói rõ ba khay đã được chuyển và một điểm chống thấm đang chờ nghiệm thu. Một thành viên hội đồng hỏi nếu mưa lớn thì sao. Quân trả lời họ chưa có đủ dữ liệu cho trận mưa cực đoan, nên phương án phải có ngưỡng dừng, người trực và đường thoát nước. Cậu không nói “an toàn tuyệt đối”.

Hà nói về bếp. Cô đưa bảng chi phí mua ngoài nếu khu vườn bị dọn, rồi chỉ ra khu vườn không đủ rau nuôi cả trường. Nó chỉ cung cấp một phần nhỏ, nhưng phần đó giúp bếp giảm chuyến giao trong những ngày nhất định và tạo nơi học nghề cho sinh viên. Cô nhấn mạnh nếu trường giữ lại, phải chấp nhận lúc mất mùa, không được biến khu vườn thành bảng quảng cáo màu xanh.

My đọc các quy tắc quyền dữ liệu. Cô kể việc một câu nói bị cắt ghép, nhưng không đọc tên người đã bị ảnh hưởng. Một thành viên hội đồng hỏi công khai quá nhiều liệu có làm công ty rút lui không. My đáp công khai có giới hạn, nhưng giới hạn phải do người sở hữu thông tin đồng ý, không phải do sợ mất tài trợ.

Đến phần của Long, phòng họp im hơn. Cậu nói mình từng gửi dữ liệu người dùng cho công ty vì nghĩ đó là cách xin hỗ trợ nhanh. Cậu không đổ cho áp lực hay cho người khác. Cậu đưa ra nhật ký truy cập, nhận phần sai và đề xuất mọi tài trợ sau này phải qua hội đồng người dùng. Cô Hương không nhìn cậu như một sinh viên mắc lỗi; cô nhìn cậu như người đang học cách chịu trách nhiệm.

Bà Nhàn được mời phát biểu. Bà nói công ty cần quảng cáo, nhưng thừa nhận bản kế hoạch ban đầu dùng dữ liệu thiếu nguồn và đặt khung ở vị trí chưa được kiểm tra. Bà đề nghị bỏ biển trên mái, chuyển sang bảng mặt tiền độ sáng thấp, đồng thời tài trợ kiểm định độc lập mà không yêu cầu dữ liệu cá nhân. Một thành viên hỏi vì sao họ nên tin. Bà trả lời chỉ có thể bắt đầu bằng hợp đồng có điều khoản cho phép công khai vi phạm.

Hội đồng chưa bỏ phiếu ngay. Họ yêu cầu thêm hai tài liệu: báo cáo tải độc lập và quy chế vận hành. Vy nhìn trang trắng trong bản trình bày. Nó không còn đáng sợ; nó là chỗ để những điều chưa biết được đặt đúng tên.

Vy gấp bản trình bày, không thêm một câu kết nào nữa. Những người trong phòng họp cần được quyền hỏi trước khi bị dẫn tới một kết luận.