Chương 6

Hệ thống tưới tự động được lắp vào bốn giờ chiều, đúng lúc bê tông giữ lại nhiều nhiệt nhất. Quân đặt hai cảm biến ẩm đất, một van điện và một bộ điều khiển nhỏ nối với bồn nước. Vy phụ trách bản đồ vị trí, Hà ghi lượng nước, My quay quy trình với sự đồng ý của mọi người.

“Nếu van mở quá lâu thì sao?” Vy hỏi.

“Bộ điều khiển có giới hạn. Nhưng không được tin nó tuyệt đối.”

“Tớ biết.”

“Cậu nói ‘biết’ nhanh quá.”

Vy đặt bản đồ xuống. “Vậy cậu muốn tớ nói gì?”

“Nói cậu sẽ kiểm tra bằng mắt.”

“Tớ sẽ kiểm tra bằng mắt.”

Quân gật, tiếp tục nối dây.

Khi hệ thống chạy, nước nhỏ theo từng đợt. Cảm biến báo đất khô, van mở. Nhưng một khay đất gần giàn mướp không nhận đủ nước vì ống bị gập. Hà phát hiện khi lá bắt đầu rũ.

“Tắt!” cô hét.

Quân chạy tới khóa van. Nước đã thấm xuống một vết nứt gần phòng máy. Chú Sáu lên, nhìn nền rồi nhìn nhóm.

“Tôi đã nói bể cũ có vấn đề.”

Vy nói: “Đây là ống mới.”

“Nước vẫn chảy trên mái cũ.”

Quân đo độ ẩm, lập biên bản và gọi ban quản trị. Một nhân viên tới chụp ảnh, nói khu vườn đã làm hỏng lớp chống thấm. Bà Nhàn gửi email yêu cầu tạm dừng mọi hoạt động và đề nghị trường cho phép công ty “khẩn cấp kiểm tra hiện trạng”.

Long đọc email, mặt căng. “Họ sẽ dùng việc này để nói khu vườn nguy hiểm.”

Quân đáp: “Khu vườn có lỗi. Chúng ta phải sửa trước khi tranh luận.”

Vy nhìn cậu. “Cậu đang đứng về phía họ?”

“Tớ đứng về phía mái nhà.”

Chú Sáu yêu cầu tháo hệ thống tưới trong ngày. Nhóm làm việc tới tối, thay đoạn ống, mở rãnh thoát và đặt khay hứng. My tắt máy quay khi Hà nói cô không muốn bị ghi trong lúc hoảng.

Sau khi dọn, Vy thấy bản vẽ của mình có một đường ống đi qua vùng chống thấm cũ. Cô đã bỏ qua ghi chú của cô Hương. Quân không nói “tớ đã bảo”, chỉ cầm bút khoanh đường.

“Tớ sai,” Vy nói.

“Sai ở bản vẽ, không phải ở cậu.”

“Cậu không cần an ủi.”

“Tớ đang phân loại.”

Vy bật cười, nhưng mắt cay. Họ sửa bản vẽ, giảm khu tưới và chuyển sang tưới tay ở vùng rủi ro. Hệ thống tự động chưa thể dùng.

Tối đó, ban quản trị gửi thông báo: nếu trong bảy ngày không có báo cáo khắc phục, khu vườn bị tháo dỡ sớm. Còn hai mươi ba ngày.

Long muốn đăng lời giải thích ngay. My ngăn, nói cần có biên bản chú Sáu và số liệu nước. Hà đề nghị bếp bán thêm suất ăn để mua lớp chống thấm tạm thời.

Quân mở bảng chi phí. “Chúng ta thiếu mười hai triệu.”

Vy hỏi: “Nếu công ty tài trợ?”

Quân nhìn cô. “Họ sẽ lấy quyền.”

Vy biết cậu đúng, nhưng số tiền vẫn nằm đó như một bức tường.

Sáng hôm sau, bà Nhàn gửi lời mời họp. Bà nói công ty không muốn khu vườn bị tháo dỡ, chỉ muốn một giải pháp an toàn và có nhận diện thương hiệu. Bà đề nghị trả chi phí chống thấm nếu nhóm đồng ý cho họ dùng hình ảnh và dữ liệu.

Vy hỏi: “Dữ liệu của người dùng thì sao?”

“Chúng tôi chỉ cần số liệu tổng hợp.”

My nói: “Hôm qua các anh đã lấy tên người trực tưới.”

Bà Nhàn nhìn Long. “Đó là sai sót của nhân viên.”

Long cúi đầu.

Quân hỏi bản vẽ khung quảng cáo có tính tải gió chưa. Bà Nhàn nói nhóm kỹ thuật đang làm.

“Cho chúng tôi xem.”

“Khi dự án được duyệt.”

Quân đứng dậy. “Vậy cuộc họp chưa có gì để bàn.”

Bà Nhàn nhìn cậu, rồi nhìn Vy. “Các em có ba tuần. Đừng tự biến mình thành đối thủ của người có thể giúp.”

Vy đáp: “Giúp không đồng nghĩa sở hữu.”

Sau cuộc họp, Quân nói cậu sẽ làm báo cáo kỹ thuật độc lập. Vy đồng ý, nhưng họ không thống nhất ai chịu trách nhiệm chi phí. Cả nhóm đi xuống cầu thang trong im lặng.

Ở tầng hai, My nhận được email từ một sinh viên: ảnh hệ thống tưới hỏng đã được gửi cho trang tin trường, kèm câu “Nhóm sân thượng làm việc cẩu thả”. Không ai trong nhóm đăng.

Vy nhìn Quân. “Có người muốn chúng ta thất bại.”

Quân nói: “Hoặc họ chỉ muốn có ảnh.”

Vy không đáp. Cô mở lại tờ bản vẽ khung quảng cáo, thấy dấu đỏ tại bồn nước. Dấu đỏ trùng vị trí nước thấm hôm qua.
Quân yêu cầu lập biên bản sự cố, kể cả ảnh vết thấm và thời gian tắt van. Vy không muốn công bố vì sợ làm nhóm mất uy tín, nhưng cô Hương nói hồ sơ không phải bài quảng cáo.

“Nếu chúng ta giấu, bài đăng của công ty sẽ là câu chuyện duy nhất,” My nói.

Vy đồng ý. Họ đăng bản ghi ngắn, nêu rõ lỗi ống, nguyên nhân dự đoán và việc đã khắc phục. Không dùng ảnh lá héo làm hình nền, không đổ lỗi công nhân.

Bài đăng bị một số người chế giễu. Có người nói sinh viên chơi cây mà đòi giữ mái. Hà trả lời bằng bảng số suất ăn và hóa đơn, không chửi lại.

Quân lập lịch kiểm tra sau mỗi lần tưới, có chữ ký người làm và người kiểm tra chéo. Cậu không muốn hệ thống tự động quay lại cho tới khi bồn nước được sửa. Vy vẽ một bảng lớn, dùng màu dễ nhìn cho người không quen bản vẽ.

Bà Nhàn gửi thư nói công ty sẵn sàng cho mượn thiết bị chống thấm, nhưng cần nhóm ký biên nhận. Hạnh xem, thấy điều khoản kèm quyền sử dụng hình ảnh. Nhóm yêu cầu bỏ.

“Bỏ thì công ty không cho mượn,” Long nói.

“Vậy thuê hoặc gây quỹ,” Hà đáp.

Họ mở buổi sửa máy ảnh và bán sách cũ. Quân nhận sửa điện, Vy nhận vẽ sơ đồ cho các câu lạc bộ. My làm bảng minh bạch tiền vào ra. Số tiền tăng chậm, nhưng không ai nợ một quyền vô hình.

Một sinh viên hỏi tại sao không dùng ảnh khu vườn để gọi tài trợ. My nói có thể dùng ảnh đã được tập thể cho phép, không dùng mặt người ngoài.

Cuối ngày, Quân nhận tin bố cậu cần nghỉ vì đau lưng. Cậu ngồi sau cầu thang, mở bảng chi phí. Vy đưa cậu danh sách công việc sửa điện từ cô Hương, trả tiền theo giờ.

“Tớ không muốn cậu làm thêm vì nhóm,” Vy nói.

“Tớ làm vì gia đình. Nhóm chỉ giúp tìm việc.”

“Được.”

Quân nhận, rồi hỏi cô cần gì. Vy nói cần người kiểm tra bản vẽ. Cậu gật, không gọi đó là trao đổi.

Đêm, nhóm thấy vết băng xanh trên cảm biến. Quân gửi mẫu cho phòng bảo vệ, xin kiểm tra danh sách vật tư công ty. Băng xanh là loại họ dùng để đánh dấu thiết bị khảo sát, nhưng cũng bán ngoài thị trường.

“Không kết luận,” Quân nhắc.

Vy nói: “Tớ đang học câu đó.”

Thông báo ban quản trị về thời hạn năm ngày xuất hiện lại, kèm một dòng mới: “Nếu nhóm không đáp ứng, trường sẽ khôi phục trạng thái ban đầu.”

Hà hỏi trạng thái ban đầu là gì. Chú Sáu nói nghĩa là tháo toàn bộ khay.

Vy nhìn sân thượng. Hai mươi ba ngày biến thành năm.

Nhóm họp ngay tại chiếc bàn gấp. Không ai mở đầu bằng câu “chúng ta phải cứu khu vườn”. Hạnh đọc nguyên văn thông báo, Long kiểm tra con dấu, còn My chia một tờ giấy thành hai cột: điều trường đã quyết và điều chỉ là điều kiện dự phòng. Cô Hương nói nếu không tách hai phần, họ sẽ tự làm mình hoảng rồi đưa ra một phương án không đủ căn cứ.

Quân vẽ nhanh mặt bằng. Nếu tháo khay trong năm ngày, phải ưu tiên những bồn nằm trên vùng mái có lớp chống thấm cũ. Những khay nặng nhất sẽ được đưa xuống trước, nhưng phải giữ lại ít nhất một dãy để tiếp tục đo. Hà phản đối việc bỏ cây theo kiểu dọn sạch. Cô đề nghị chuyển từng khay về sân sau ký túc xá, đánh số và ghi người nhận, tránh tình trạng cây bị bỏ vào kho rồi không ai biết của ai.

Long gọi phòng công tác sinh viên xin xe đẩy. Người trực hỏi nhóm có kinh phí không. Long mở ngân sách, thấy khoản vận chuyển chỉ còn đủ cho hai chuyến. Cậu đề nghị đổi một buổi sự kiện thành ngày chuyển cây, mời các câu lạc bộ cùng tham gia và công khai chi phí. Hạnh nhắc phải xin phép trước, không được tự biến việc cứu vườn thành chiến dịch truyền thông.

My xóa đoạn nhạc mở đầu podcast đã dựng. Đoạn đó có tiếng sinh viên reo lên khi nghe tin khu vườn bị đe dọa, nhưng họ chưa xin phép những người có mặt. Cô nói sẽ làm một tập ngắn chỉ dùng tiếng bước chân, tiếng kéo xe và lời đọc thông báo. Không kịch tính, nhưng người nghe sẽ hiểu thời gian đang bị rút ngắn bằng những việc cụ thể.

Đến tối, bà Nhàn gửi bảng yêu cầu kỹ thuật của công ty. Có một mục ghi “khôi phục trạng thái nguyên bản”, không nêu rõ nguyên bản là mặt mái trống hay hệ thống thoát nước trước khi nhóm sửa. Quân đánh dấu câu đó, yêu cầu công ty giải thích bằng văn bản. Vy thêm câu hỏi vào hồ sơ, rồi đặt báo thức lúc sáu giờ sáng để kiểm tra từng bồn. Năm ngày không dài, nhưng họ vẫn có thể biến nó thành một lịch làm việc thay vì một câu khẩu hiệu.

Hạnh lập bảng ca theo từng giờ, không để một người phải có mặt suốt ngày. Ca sáng kiểm tra nước và khay nặng, ca trưa ghi nhiệt, ca tối khóa cửa và sao lưu dữ liệu. Cô ghi thêm một ô “người thay thế” cho mỗi ca. My đăng lời kêu gọi trong nhóm lớp, nói rõ người tham gia chỉ cần một giờ và không phải lên tiếng trước máy quay. Đến tối, có mười hai người đăng ký.

Tuấn mang chậu bạc hà lên, đã khoan thêm lỗ thoát nước. Hà xếp nó vào vùng râm và ghi tên cậu lên bảng. Tuấn hỏi nếu phải dọn, cậu có được mang chậu theo không. Hà bảo được, miễn là cậu ghi lại lượng nắng và nước để người sau không trồng lại từ đầu. Vy nghe câu trả lời, thấy “di dời” không nhất thiết đồng nghĩa với xóa sạch.

Quân đi một vòng, dùng bút đỏ đánh dấu ba điểm tuyệt đối không đặt xe đẩy. Một điểm gần mép mái, một điểm có nắp thoát nước, một điểm nền bị lún. Cậu giải thích cho nhóm tình nguyện, rồi yêu cầu họ nhắc lại bằng lời của mình. Có người nói sai, cậu sửa nhẹ và đưa họ xem bản đồ. Không ai bị mắng, nhưng không ai được bỏ qua bước đó.

Đêm xuống, Vy gửi lịch làm việc cho bà Nhàn và ban quản trị. Cô không xin thêm thời gian, chỉ thông báo nhóm sẽ hoàn tất danh sách ưu tiên trong hai ngày đầu và nộp phương án di dời có số liệu vào ngày thứ tư. Ở cuối thư, cô ghi: “Nếu trường có mẫu biểu bắt buộc, xin gửi trước 10 giờ sáng mai.” Lần đầu tiên cô không viết để thuyết phục; cô viết để buộc mọi người cùng làm việc trên một mặt phẳng rõ ràng.