Chương 7

Bà Nhàn gửi hợp đồng dữ liệu vào một buổi sáng nóng, kèm lời giải thích rằng công ty chỉ muốn đo hiệu quả chiến dịch. Trong hợp đồng, “dữ liệu tổng hợp” bao gồm nhiệt độ theo giờ, lịch sử tưới, lượng rau, số người dùng và mọi nội dung âm thanh “liên quan đến trải nghiệm sân thượng”.

My đọc mục âm thanh. “Họ muốn podcast của tớ.”

Long nói: “Có thể chỉ để làm video.”

“Video cũng là sử dụng.”

Vy đặt hợp đồng xuống. “Không ký.”

Long hỏi: “Nếu không ký, lấy đâu kinh phí chống thấm?”

Hà đáp: “Bếp bán thêm suất. Không đủ nhưng không mất quyền.”

Quân nhìn bảng chi phí. “Chúng ta có thể thay toàn bộ ống bằng ống nhẹ hơn, giảm số khay, và làm chống thấm từng vùng. Cần một khoản nhỏ hơn.”

“Bao nhiêu?” Vy hỏi.

“Năm triệu tám.”

Hà nói bếp có thể góp hai triệu. Hội sinh viên góp một triệu. Còn thiếu gần ba triệu.

My đề nghị mở buổi sửa xe đạp và bán đồ cũ để gây quỹ. Quân nhận sửa điện ngoài giờ. Vy bán bản in minh họa về khu vườn. Long nói cậu có thể xin tài trợ nhỏ từ các câu lạc bộ, không kèm độc quyền.

Nhóm bắt đầu chiến dịch, nhưng không gọi là cứu khu vườn. Họ gọi là “giữ một mái nhà dùng được”. My phỏng vấn từng người, cho nghe lại trước khi phát. Hà nấu suất ăn giá thấp, ghi rõ tiền dành cho lớp chống thấm. Quân lập bảng chi phí công khai.

Ngày đầu, họ thu được hơn một triệu. Ngày thứ hai, một bài đăng của công ty Mặt Trời Mới xuất hiện: “Sinh viên biến sân thượng thành chiến dịch thương hiệu.” Bài dùng ảnh khu vườn do Long gửi.

Long xóa bài trên trang cá nhân, nhưng không thể xóa khỏi máy chủ công ty. Cậu nhận cuộc gọi của bà Nhàn, bị hỏi vì sao nhóm từ chối hợp đồng mà vẫn tổ chức gây quỹ.

“Vì chúng tôi không bán quyền,” Long nói.

“Cậu đang làm khó người muốn giúp.”

“Giúp bằng cách nào cũng là lựa chọn.”

Bà Nhàn nói công ty sẽ rút lời mời tài trợ. Long tắt máy, ngồi trên bậc thang. Vy tới, không mắng.

“Cậu vẫn ở vị trí phụ trách tài trợ,” cô nói.

“Tớ nghĩ mình sẽ mất nó.”

“Cậu đã gửi dữ liệu. Hãy chịu phần đó.”

“Cậu muốn tớ từ chức?”

“Tớ muốn cậu hỏi hội sinh viên và những người bị ảnh hưởng.”

Long gật. Cậu gửi email công khai xin lỗi, đính kèm danh sách dữ liệu đã gửi và yêu cầu công ty xóa phần không được phép. Một số người trong nhóm bực, nhưng Hà nói ít nhất họ biết chuyện.

Quân phát hiện số liệu nhiệt bị công ty đăng có mức thấp hơn bản ghi gốc. Bài quảng cáo nói khu vườn giảm nhiệt ba mươi độ, trong khi đo thực tế chỉ mười bốn độ.

“Họ làm đẹp số,” Quân nói.

Vy nhìn bảng. “Chúng ta phải đính chính.”

My hỏi: “Đăng ngay?”

“Đăng cùng phương pháp đo.”

Quân viết rõ thiết bị, thời gian, sai số, điều kiện nắng. Vy vẽ biểu đồ không màu thương hiệu. My ghi âm đoạn giải thích. Họ đăng cả số tốt lẫn số xấu.

Bài đính chính không lan nhanh như bài quảng cáo. Nhưng một giảng viên vật lý môi trường chia sẻ, nói dữ liệu minh bạch có giá trị hơn con số gây ấn tượng.

Buổi tối, Quân sửa ống nước dưới ánh đèn hành lang. Vy giữ đèn pin, hỏi cậu sao không nghỉ.

“Ngày mai có mưa.”

“Mùa này có thể mưa bất kỳ lúc nào.”

“Vậy phải chuẩn bị.”

“Cậu nói chuyện như chú Sáu.”

Quân cười. “Chú Sáu nói đúng.”

Vy nhìn tay cậu dính keo, móng có vết xước. Cô muốn hỏi Quân có mệt không, nhưng sợ câu hỏi biến cậu thành người cần được chăm sóc.

“Tớ có thể làm phần bản vẽ.”

“Tớ biết.”

“Vậy đừng làm một mình.”

Quân dừng, đưa cô chiếc kìm. “Giữ đoạn này.”

Vy giữ. Hai người làm việc tới khi đường ống không còn rò.

Sáng hôm sau, nhóm nhận email từ ban quản trị: báo cáo khắc phục phải nộp trong năm ngày, kèm xác nhận không làm ảnh hưởng kết cấu. Công ty quảng cáo được phép khảo sát sân thượng trong giờ hành chính.

My hỏi: “Họ có quyền vào không?”

Long nói: “Theo biên bản ghi nhớ, có.”

Quân nhìn bản vẽ. “Họ sẽ đo để đặt khung.”

Vy gấp tài liệu. “Vậy chúng ta phải có người ở đó và ghi nhận mọi thao tác.”

Từ lan can, họ nhìn thấy công nhân dựng biển hướng dẫn khảo sát dưới sân. Mùa hạ vẫn còn hai mươi ngày, nhưng sân thượng đã bắt đầu bị chia thành khu của trường và khu của một công ty chưa sở hữu nó.
Nhóm lập một quầy gây quỹ ngay dưới sảnh, nhưng không dùng khẩu hiệu cứu sân thượng. Trên bảng có ba cột: vật liệu chống thấm, bộ cảm biến, chi phí duy trì. Mỗi khoản tiền được cập nhật cuối ngày.

Một giảng viên mua bản in của Vy, hỏi bản vẽ có thể dùng cho lớp không. Vy nói chỉ dùng bản công khai, không dùng dữ liệu thô. Cô Hương ký xác nhận mẫu.

Quân sửa một ổ điện cho câu lạc bộ xe đạp, nhận tiền đúng giờ. Cậu ghi hóa đơn, không lấy thêm. Vy nhìn cậu làm, hỏi có cần hỗ trợ không.

“Cậu có thể giao hóa đơn cho Long,” Quân nói.

Long lập bảng, thấy cậu không còn né các khoản nhỏ. Cậu gửi tin cho bà Nhàn rằng nhóm không nhận hợp đồng dữ liệu.

Bà Nhàn trả lời bằng một bản giải thích dài, nói công ty cần số liệu để chứng minh hiệu quả cho khách hàng. My hỏi hiệu quả của ai và ai được quyền đọc. Không có câu trả lời rõ.

Tập podcast ngắn về quy trình quyền được nhiều người nghe. Một sinh viên gửi góp ý rằng My nói quá chậm. My giữ tốc độ vì người nghe cần thời gian hiểu điều khoản.

Trong khi đó, công ty đăng lại ảnh khu vườn, lần này che logo của trường và thêm dòng “mô hình do Mặt Trời Mới đồng hành”. Vy yêu cầu gỡ, gửi văn bản chứng minh ảnh do sinh viên chụp. Công ty gỡ sau một ngày, không xin lỗi.

Quân nói: “Gỡ là đủ cho bước này.”

Vy hỏi: “Cậu không muốn họ xin lỗi?”

“Xin lỗi không sửa quyền.”

Nhóm yêu cầu ban quản trị ghi nhận vi phạm, không đăng bài công kích. Họ muốn có lịch sử.

Ngày thứ ba, quỹ đủ tiền mua vật liệu nhưng thiếu người thi công. Chú Sáu kéo thêm hai nhân viên bảo trì, đổi lại nhóm phải hỗ trợ dọn kho. Hà phân công sinh viên, không giao việc nặng cho người chưa biết.

Quân hướng dẫn cách bê khay, giữ lối thoát. Vy vẽ sơ đồ đặt tạm. Có người làm sai, họ dừng sửa, không mắng.

Long nhận email từ một câu lạc bộ muốn tài trợ nhưng yêu cầu đặt bảng tên lớn. My nói chỉ nhận bảng nhỏ ở sảnh, ghi “đóng góp vật liệu”, không trên khu vườn. Câu lạc bộ đồng ý.

Tối, bà Nhàn gửi lời mời gặp. Long chuyển cho mọi người. Họ thống nhất gặp tại phòng công cộng, có Hạnh và biên bản.

Quân hỏi Vy có muốn cậu đi không. Vy nói có, vì vấn đề kỹ thuật liên quan cậu. Cậu gật.

Trước khi họp, Quân kiểm tra lối lên và phát hiện một khóa mới ở cửa kỹ thuật. Ban quản trị nói công ty yêu cầu để tránh người lạ vào. Chú Sáu chưa nhận chìa.

Vy gọi ngay, yêu cầu thêm người trường vào quyền khóa. Công ty tháo khóa tạm, chờ quy trình.

Một tờ giấy bị nhét dưới cửa: “Các em đang mất thời gian vào những chuyện không thể giữ.”

Hà gấp lại. “Vậy càng phải giữ cho đúng.”

Cuộc gặp với bà Nhàn diễn ra trong phòng sinh hoạt chung, nơi có cửa kính nhìn ra bãi xe. Bà đến một mình, mang theo tập hồ sơ mỏng và một chai nước chưa mở. Hạnh đặt máy ghi âm giữa bàn rồi hỏi mọi người có đồng ý ghi không. Bà Nhàn gật, nhưng xin được đọc biên bản trước khi nhóm gửi cho hội đồng. Hạnh đồng ý với điều kiện phần chỉnh sửa chỉ sửa sai sự kiện, không thay đổi ý kiến của ai.

Bà Nhàn không phủ nhận công ty muốn dựng bảng quảng cáo. Hợp đồng của họ yêu cầu phải hoàn tất trước mùa tuyển sinh, nếu trễ sẽ mất khoản đặt cọc. Nhưng bà cũng thừa nhận bản kế hoạch ban đầu đã coi sân thượng là mặt bằng trống, không có người sử dụng và không có dữ liệu tải. Vy hỏi vì sao công ty không khảo sát trước. Bà nói bản khảo sát cũ được thuê ngoài, người lập đã nghỉ và file gốc không còn trong hệ thống hiện tại.

Quân đẩy bản đo về phía bà. “Không có file gốc không có nghĩa là được dùng số không rõ nguồn.”

Bà Nhàn im một lúc rồi ghi lại câu đó. Bà đề nghị thuê một đơn vị độc lập, nhưng chi phí sẽ trừ vào khoản hỗ trợ cho sinh viên. Hà hỏi khoản hỗ trợ có bắt buộc phải đổi lấy quyền đặt logo trong vườn không. Bà Nhàn đáp chưa ai hỏi điều này trước đây.

Long trình bày phương án ba bên: công ty trả phí kiểm định, trường đứng tên hợp đồng, nhóm sinh viên chỉ tham gia giám sát và công bố dữ liệu. Công ty được đặt logo ở một bảng nhỏ dưới cầu thang, không đặt trên bồn cây. Bà Nhàn nói cần xin cấp trên, không hứa ngay.

Trước khi rời phòng, bà hỏi nhóm vì sao vẫn giữ khu vườn dù có thể nhận một khoản tiền lớn để dọn đi. Hà trả lời không phải vì vài chậu rau đáng giá hơn tiền, mà vì nếu dọn đi mà không biết mình đang dọn cái gì, lần sau mọi người sẽ lặp lại. Bà Nhàn không tranh luận. Khi cửa đóng, Quân phát hiện chiếc khóa mới ở cầu thang đã để lại một vết xước dài, như có ai thử mở bằng dụng cụ cứng.