Chương 11

Mùa thi khiến sân thượng vắng đi một nửa. Những người từng tưới cây đều bận bài nhóm, trực ca và làm thêm. Hà treo lịch mới, nhưng mỗi ngày có hai ô trống. Cây húng quế vẫn sống, nhưng rau cải bắt đầu héo ở mép khay.

Vy mang bản vẽ lên học, rồi phát hiện mình nhìn vào màn hình mà không đọc được một dòng. Quân ngồi cách cô vài mét, làm bài tính kết cấu. Hai người không nói trong một giờ.

“Cậu có thể nghỉ,” Quân nói.

“Cậu cũng vậy.”

“Tớ đang nghỉ bằng cách làm bài.”

Vy bật cười. “Đó không phải nghỉ.”

Quân nhìn đồng hồ. “Còn bài của cậu?”

“Đồ án phải nộp sau mười ngày. Nếu dùng dữ liệu vườn, cô Hương yêu cầu xin phép riêng.”

“Cậu có xin chưa?”

“Chưa. Tớ sợ cô nói không.”

“Không hỏi thì chắc chắn không có.”

Vy gọi cho cô Hương. Cô được phép dùng dữ liệu tổng hợp, nhưng phải ghi tên nhóm và không nộp bản thiết kế vận hành như sản phẩm cá nhân. Vy gật, dù điều đó có nghĩa đồ án của cô bớt nổi bật.

Long đem bảng quỹ lên. Tiền bán suất ăn và đồ cũ đã đủ ba triệu, còn thiếu hai triệu tám. Cậu xin được một khoản nhỏ từ câu lạc bộ xe đạp, đổi lại họ được dùng sân thượng hai buổi sửa xe.

“Không ảnh, không logo?” My hỏi.

“Không. Chỉ ghi tên câu lạc bộ trong bảng cảm ơn.”

Quân gật. “Được.”

Buổi sửa xe diễn ra dưới giàn mướp. Sinh viên mang xe hỏng, Quân hướng dẫn vá săm, My thu tiếng dụng cụ nếu người tham gia đồng ý. Bà Nhàn đi ngang, thấy nhiều người, hỏi Long liệu công ty có thể tài trợ thêm.

Long nói: “Chúng tôi đang tự vận hành.”

“Tự vận hành không đủ tiền sửa chống thấm.”

“Nhưng đủ quyền quyết định.”

Bà Nhàn nhìn cậu, không tranh luận. “Ba ngày nữa chúng tôi bắt đầu tháo dỡ thử một phần khung cũ.”

Vy hỏi: “Có giấy phép?”

“Chỉ đo đạc.”

Quân quay sang. “Đo đạc không được chạm lớp bảo vệ mái.”

“Đội kỹ thuật biết việc.”

Bà Nhàn đi. Long nhìn theo, mặt căng.

Hà báo bếp thiếu rau vì khu vườn giảm khay. Cô muốn mua thêm đất nhẹ, nhưng quỹ không đủ. Vy đề nghị trồng rau mầm nhanh, Quân tính tải và lượng nước. Họ thử một khay nhỏ, ghi ngày gieo và thu.

Buổi tối, Quân nhận cuộc gọi từ quê. Bố cậu bị đau lưng, cần nghỉ công trình. Quân nói sẽ gửi tiền, nhưng học bổng chưa giải ngân. Vy nghe được, không hỏi ngay. Sau cuộc gọi, cô đưa cậu bảng chi phí quỹ.

“Tớ có thể cho cậu mượn tiền,” cô nói.

Quân lắc đầu. “Không.”

“Tớ chưa nói là giúp không điều kiện.”

“Tớ biết.”

“Vậy sao từ chối?”

“Vì nếu nhận, mỗi lần cãi nhau tớ sẽ nghĩ mình đang nợ cậu.”

Vy im. Câu trả lời thẳng khiến cô đau, nhưng cũng khiến cô hiểu Quân không muốn dùng tình cảm làm đường tắt.

“Vậy tớ tìm việc sửa điện cuối tuần cho cậu,” cô nói. “Không phải cho mượn.”

Quân suy nghĩ. “Nếu công việc thật và trả đúng tiền.”

“Tớ sẽ tìm qua cô Hương.”

“Được.”

Họ không nói về tình cảm. Nhưng sau đó Quân đưa cô phần bánh mì còn lại, chia đôi như một việc bình thường.

Ngày hôm sau, bảng cảm biến gửi số liệu nhiệt cao hơn bản quảng cáo. Công ty phản hồi rằng thiết bị của nhóm không được hiệu chuẩn. Quân gửi chứng nhận hiệu chuẩn, nhưng họ yêu cầu kiểm tra độc lập.

Vy nói: “Kiểm tra độc lập thì tốt.”

Quân đồng ý, nhưng muốn người kiểm tra không do công ty chọn. Họ đề nghị phòng thí nghiệm của trường.

Long nói hội sinh viên có thể yêu cầu văn bản. Cậu không còn né email của bà Nhàn.

Cuối ngày, quỹ đủ tiền chống thấm nhờ một lớp học vẽ ngoài trời. Vy hướng dẫn sinh viên vẽ lá, Hà bán nước, My đọc quy định quyền hình ảnh. Không ai được chụp người tham gia nếu chưa hỏi.

Chú Sáu nhận tiền, mua vật liệu và lên lịch thi công. Ông nói: “Các cháu giữ được vườn hay không chưa biết. Nhưng ít nhất đã học cách không chờ người khác đưa tiền.”

Đêm, một cơn gió mạnh làm một khay cây đổ. Quân chạy lên, Vy kéo Hà ra khỏi lối. Đất tràn nhưng không ai bị thương. Quân kiểm tra chân khay, phát hiện ốc đã bị nới.

Trên ốc có vết sơn xanh của công ty.
Vy lập lịch học và trực bằng màu khác nhau, nhưng lịch vẫn có hai ngày trống. Cô gọi những sinh viên năm nhất, hỏi họ có thể nhận ca nào. Một bạn nói chỉ rảnh buổi sáng, một bạn chỉ rảnh sau giờ làm. Lịch mới không đẹp, nhưng có người thay.

Quân giúp thiết kế khay rau mầm nhẹ, dùng vật liệu tái chế. Cậu tính cả trọng lượng nước sau tưới, không chỉ lúc khô. Hà thử ba loại, một loại mọc nhanh nhưng dễ đổ. Họ bỏ loại đó.

“Bỏ cây nghe tàn nhẫn,” Hà nói.

“Giữ cây không phù hợp cũng là làm người khác thất vọng,” Quân đáp.

Trong buổi sửa xe, Quân nhận được nhiều việc hơn dự kiến. Vy không tự ý hủy lịch, chỉ giúp cậu ghi giờ. Cậu gửi một phần tiền về quê, giữ phần còn lại mua phụ tùng cho khu vườn.

“Đừng dùng tiền sửa điện cho nhóm,” Vy nhắc.

“Tớ mua bằng tiền của tớ.”

“Vậy ghi vào quỹ cá nhân, không tính tài trợ.”

Quân nhìn cô, rồi ghi. Cô Hương nói việc tách tiền rõ giúp tránh tranh cãi sau.

Bà Nhàn đề nghị một kỹ thuật viên công ty kiểm tra cảm biến miễn phí. Nhóm đồng ý nếu phòng thí nghiệm trường tham gia và dữ liệu gửi hai bên. Kỹ thuật viên phát hiện thiết bị bị đặt ở vùng bóng, thừa nhận đó là lựa chọn sai của nhà thầu.

“Sai có thể cố ý không?” Vy hỏi.

“Tôi không biết. Tôi chỉ biết vị trí đó không đại diện.”

Nhóm ghi nhận, không kết luận. Công ty phải gửi lại dữ liệu toàn bộ vị trí, không chỉ số thấp.

Hà bắt đầu thu hoạch rau mầm, chia cho bếp. Sản lượng nhỏ nhưng đều. Cô Mai nói có thể dùng làm món trang trí, không tính như nguồn rau chính.

Long nhận phản hồi của quỹ trường, yêu cầu kế hoạch sau khi nhóm tốt nghiệp. Cậu đề nghị hội sinh viên đưa khu vườn vào danh sách hoạt động thường niên, nhưng cần một câu lạc bộ mới.

Vy nói sinh viên năm nhất có thể lập câu lạc bộ, nhưng không muốn bắt họ gánh tên nhóm cũ. Hà đồng ý làm nhóm sáng lập, có quyền thay đổi.

Mùa thi vẫn kéo. Một bạn bỏ ca không báo, cây héo. Quân muốn tạm khóa khu đó, Hà muốn cho người khác làm bù. Họ thống nhất lập quy trình cảnh báo, không phạt lần đầu nhưng phải bàn giao.

Vy nhìn bảng ca, nhận ra vận hành tốt không phải không có lỗi; là lỗi có người nhận và được sửa.

Đêm, cô Hương gửi lịch hội đồng bất thường. Nhóm phải nộp giải trình trong bốn ngày. Vy mở đồ án cá nhân, thấy thiếu thời gian. Cô định bỏ phần sân thượng khỏi đồ án, nhưng Quân nói không cần hy sinh điều nhóm đã làm.

“Nộp phần nhỏ hơn,” cậu nói. “Đừng để một dự án nuốt hết tương lai.”

Vy nhìn cậu, gật.

Trước khi ngủ, cô nhận email từ công ty: một bài đăng mới dùng số liệu thấp từ cảm biến sai, ghi “khu vườn đã chứng minh hiệu quả”.

Quân nói: “Ngày mai chúng ta công bố số thật.”

Số thật không đẹp. Nhiệt độ vùng có cây thấp hơn mái trống vào buổi chiều, nhưng chỉ trong những khoảng gió nhất định. Một số khay rau cho năng suất ổn định, một số khác chết vì sâu hoặc tưới quá tay. Vy muốn biểu đồ có một đường xu hướng mượt để hội đồng dễ đọc. Quân bảo giữ cả những ngày dao động. Nếu làm phẳng dữ liệu để bản trình bày đẹp, họ sẽ lặp đúng lỗi của người đã dùng cảm biến sai.

My dựng một trang giải thích bằng những ví dụ đơn giản. Cô lấy hai cốc nước cùng dung tích, một đặt ngoài nắng, một đặt dưới bóng, rồi ghi rõ đây không phải thí nghiệm thay thế cho dữ liệu mái. Cô chỉ muốn người xem hiểu vì sao cùng một sân thượng lại có nhiều con số. Hà góp ý bỏ chữ “thành công” ở tiêu đề, thay bằng “điều nhóm đã đo được”.

Trong lúc in tài liệu, máy in hết mực màu. Long tính chi phí, nhận ra nhóm không còn tiền mua hộp mới. Cậu đề nghị dùng bản đen trắng và dành tiền cho lớp chống thấm. Vy ban đầu phản đối vì bản đồ tải khó nhìn, rồi chọn nét liền và nét đứt thay cho màu. Quân nói bản vẽ ấy còn rõ hơn bản cũ. Một giới hạn nhỏ buộc họ nghĩ tốt hơn.

Cô Hương đọc bản giải trình, khoanh câu “khu vườn là tài sản chung”. Cô hỏi chung với ai, theo quy chế nào, ai được quyền quyết định khi có rủi ro. Hạnh bổ sung danh sách người sử dụng và quy trình biểu quyết, không chỉ danh sách người đã tham gia từ đầu. Vy hiểu một không gian chung không phải không có chủ; nó có nhiều người chịu trách nhiệm hơn.

Tối trước ngày công bố, My nhận tin nhắn của một người từng rời nhóm vì bị chụp hình không xin phép. Cô hẹn gặp, xin lỗi và hỏi người đó có muốn tên mình xuất hiện trong danh sách đóng góp không. Người kia nói chưa sẵn sàng. My xóa tên khỏi bản nháp, giữ lại một dòng “một số đóng góp được ẩn danh theo yêu cầu”. Cô gửi bản cuối cho cả nhóm, lần này không ai phải tìm mình trong câu chuyện do người khác kể.

Vy khóa máy, đặt bản in vào bìa và ghi ngày. Cô biết ngày mai sẽ có người bắt lỗi, nhưng ít nhất mỗi lỗi đều có chỗ để trả lời.