Chương 15

Xe tải chở ba khung thép và dụng cụ tháo dỡ. Người quản lý đưa giấy cho bảo vệ, nói họ được phép kiểm tra khu C. Chú Sáu yêu cầu gọi ban quản trị xác nhận.

Vy và Quân đứng ở cầu thang, My ghi thời gian bằng văn bản. Long gọi số trong thông báo, nhưng không ai bắt máy.

“Chúng tôi chỉ tháo một khay,” người quản lý nói.

Quân hỏi: “Khay nào? Có biên bản hiện trạng trước khi tháo không?”

“Không cần, đây là vật tạm.”

“Mọi vật trên mái đều có thể ảnh hưởng tải. Cần người phụ trách.”

Bà Nhàn gọi tới, xác nhận công ty được khảo sát nhưng chưa được tháo dỡ. Người quản lý bực, yêu cầu nhóm tránh đường.

Vy mở bảng điều kiện. “Nếu giấy phép không có, chúng tôi không ngăn bằng người. Chúng tôi ghi nhận và yêu cầu dừng.”

Họ không khóa cửa hay đẩy công nhân. Chú Sáu đứng trước lối kỹ thuật, bảo vệ chỉ cho vào người có tên trong danh sách. Công nhân gọi lại cho quản lý cấp trên.

Trong lúc chờ, một sinh viên quay video. My ngăn phát trực tiếp, giải thích mọi người trong video cần được hỏi. Người sinh viên bực, nói nhóm đang giấu sự thật.

“Chúng tôi không giấu,” My đáp. “Chúng tôi không muốn biến anh thành người chịu trách nhiệm cho một video chưa xin phép.”

Quân kiểm tra khoảng cách xe tải với cột nhà. Xe đỗ quá gần lối xe cứu hỏa. Cậu yêu cầu di chuyển, người lái phản đối. Chú Sáu gọi bảo vệ trường, lập biên bản.

Sau bốn mươi phút, ban quản trị tới. Họ thừa nhận thông báo chưa cập nhật, yêu cầu công ty chỉ đo từ mặt đất. Bà Nhàn đến sau, xin lỗi vì lịch giao bị nhầm.

Một số sinh viên la ó. Vy giơ tay, yêu cầu mọi người giữ khoảng cách. Cô nói sự cố này cần được ghi, không cần biến thành trận đấu.

Bà Nhàn nhìn cô. “Tôi hiểu vì sao các em không muốn ký nhanh.”

“Chúng em cũng hiểu công ty có lịch.”

“Nhưng lịch không quan trọng hơn quy trình.”

Họ lập biên bản: không tháo dỡ, chỉ đo đạc; khung thép không được đặt lên mái; mọi lần vào phải báo trước. Công ty ký, chú Sáu ký, đại diện ban quản trị ký.

Khi xe rời, Quân kiểm tra khu đất. Một khay mướp bị va, dây leo gãy. Ngọc Hà nhặt cây, không trách công nhân.

“Cây này có sống không?” Quân hỏi.

“Nếu ghim lại và giảm nắng.”

Vy giúp dựng giàn. Hai người làm chung, không nói về việc vừa xảy ra.

Long phát hiện trong bản biên bản công ty có một câu “nhóm sinh viên tự nguyện cho phép ghi hình”. My phản đối, yêu cầu xóa. Bà Nhàn nói đó là mẫu có sẵn, không dùng.

“Mẫu có sẵn vẫn có thể bị dùng,” My nói.

Bà Nhàn sửa ngay trước mọi người. “Được. Cô sẽ rút.”

Vy nhìn bà, ghi nhận thay đổi nhưng không gọi đó là thắng.

Buổi chiều, quỹ khí hậu của trường gửi yêu cầu bổ sung: cần chứng minh khu vườn không làm tăng chi phí bảo trì. Quân tổng hợp lịch sửa, số lần mất nước và chi phí vật liệu. Dữ liệu cho thấy năm đầu nhóm từng gây hai lỗi, nhưng sau khi lập lịch, chi phí giảm.

Hà nói: “Đừng giấu hai lỗi.”

“Tớ không định.”

“Nếu họ thấy lỗi, họ có thể bác.”

“Nếu giấu, họ sẽ phát hiện sau.”

Quân nhìn Hà, gật. Cậu thêm mục “bài học vận hành”.

Vy trình bày trước cô Hương. Cô Hương yêu cầu bỏ câu “khu vườn phục hồi mái nhà”, vì khu vườn chỉ giảm nhiệt bề mặt, không sửa kết cấu.

“Cô sửa câu hay nhất,” Vy nói.

“Câu hay nhất thường là câu dễ sai nhất.”

Vy sửa thành “khu vườn góp phần giảm nhiệt bề mặt trong điều kiện đo”. Bản hồ sơ bớt cảm động nhưng đúng.

Đêm, nhóm nhận email từ hội đồng: phiên họp mở sẽ diễn ra sau bốn ngày, quyết định có giữ khu vườn hay không. Công ty được mời, sinh viên được phát biểu.

Long nói: “Chúng ta cần người đứng ra.”

Vy đáp: “Không một người. Một nhóm với quyền phát biểu rõ.”

Quân nhìn cô. “Và người dùng không phải nền.”

My gật. “Họ sẽ tự nói.”

Trong hộp thư của Long, một email chưa mở từ bà Nhàn hiện lên: “Nếu cậu cung cấp bản ngân sách nhóm, tôi có thể giúp các em thắng phiên họp.”

Long đọc, không trả lời. Cậu chụp lại, gửi cho Vy và Hạnh.

Lần đầu, Long không giấu một lời đề nghị vì sợ mất vị trí.
Sau khi xe rời, ban quản trị yêu cầu nhóm nộp báo cáo sự cố trong ngày. Vy viết phần diễn biến, Quân viết an toàn, My ghi việc không phát trực tiếp và chú Sáu xác nhận. Họ không gọi công nhân là người xâm nhập; họ ghi “đội khảo sát vào trước thời điểm được xác nhận”.

Bà Nhàn đọc, đề nghị sửa câu “chưa có giấy phép” thành “chưa xuất trình giấy phép”. Nhóm đồng ý vì đúng hơn.

Hà sửa giàn mướp, nói cây sẽ sống nếu có nắng vừa. Người công nhân đã va vào khay gửi tin xin lỗi, nói anh không được biết vùng cấm.

Quân trả lời: “Chúng tôi sẽ cập nhật bảng rõ hơn.”

Vy thấy việc không biến lỗi thành kẻ thù giúp mọi người tiếp tục làm việc.

Quỹ khí hậu phản hồi cần số liệu chi phí bảo trì. Long đưa bảng, cả lỗi vòi, cảm biến và khay đổ. Quỹ duyệt một khoản nhỏ với điều kiện kiểm tra sáu tháng.

Chú Sáu nói: “Lần đầu tôi thấy một nhóm sinh viên xin tiền bằng cách kể cả mình đã làm hỏng.”

“Vì người kiểm tra sẽ thấy sau,” Vy nói.

Trong trường, bài đăng cắt ghép vẫn được nhắc. My gửi bản đính chính cho người hỏi, không tranh luận. Cô Mai cho phép dùng một câu mới: “Bếp cần tính đúng hơn cần lời thương hại.”

Nhóm đưa câu vào bảng ở sảnh, ghi tên cô.

Hội đồng yêu cầu danh sách người phát biểu. Vy đề nghị người dùng tự nói, không để cô đọc thay. Hà và chú Lợi đồng ý. Một sinh viên năm nhất nói về lịch học, một cô lao công nói về kéo ống.

Quân tập với họ, chỉ ra vị trí an toàn. Cậu không sửa nội dung.

Long nhận email công ty yêu cầu ngân sách mới. Cậu gửi qua kênh chung. Bà Nhàn không còn nhắn riêng.

“Cậu đã thành người kiểm tra,” My trêu.

“Tớ vẫn có thể làm sai.”

“Nhưng giờ nhiều người nhìn.”

Sáng hôm sau, trường gửi văn bản tạm dừng tháo dỡ thử cho tới phiên họp. Xe không trở lại. Khu vườn có thêm vài ngày.

Vy thở ra, nhưng Quân nhắc: “Đừng coi dừng là giữ.”

“Tớ biết.”

“Cậu nói nhanh quá.”

Vy cười. “Tớ đang tập giống cậu.”

Khi sắp xếp hồ sơ, Long thấy một thư mục cũ trong máy hội sinh viên: bản ngân sách có chữ ký của cựu trưởng phòng quản trị, kèm dòng “ưu tiên hợp đồng quảng cáo”. Cậu chưa từng tạo file.

Long mở, rồi đóng, gửi cho Hạnh và cô Hương. Họ sẽ kiểm tra nguồn, không công bố vội.

Trên sân thượng, một buổi học miễn phí bắt đầu. Không ai nói về công ty. Nhưng dưới nền bê tông, lớp chống thấm mới đang khô, chờ một mùa mưa mà họ chưa biết sẽ thử hệ thống tới đâu.

Buổi học là ý tưởng của Hà. Cô mời sinh viên năm nhất lên phân biệt đất trồng, đất giữ nước và đất đã bị nén quá chặt. Không có slide, chỉ có ba khay mẫu và một chiếc thìa. Một bạn hỏi vì sao không mua loại đất tốt nhất cho tất cả. Hà giải thích loại tốt nhất cho cây này có thể làm nghẹt thoát nước của cây khác; trong một khu vườn thật, lựa chọn luôn đi cùng giới hạn.

Vy đứng ngoài vòng, nghe hai sinh viên tranh luận về việc lớp chống thấm có làm mái an toàn hơn không. Cô không xen vào ngay. Quân bước tới, hỏi họ đang dựa vào thông số nào. Hai bạn chỉ có quảng cáo của nhà sản xuất. Quân đưa họ xem biên bản thi công và nói lớp chống thấm chỉ là một phần, không thay thế kiểm tra kết cấu. Họ ghi lại câu trả lời, rồi tự sửa bản ghi chú.

Long dùng phần tiền còn lại mua một tấm bảng trắng và bốn bút không mùi. Cậu dán hóa đơn lên góc bảng. Một bạn trêu việc này quá cẩn thận. Long nói cẩn thận không làm dự án chậm bằng việc sửa một khoản chi không rõ sau này. Cậu kể chuyện đã từng ký một hợp đồng tài trợ mà không đọc kỹ điều khoản, khiến câu lạc bộ phải trả lại tiền. Không ai cười nữa.

Chiều, nhóm kiểm tra lớp chống thấm. Chú Sáu nhắc không được đi giày đinh và không được kéo vật nặng trên mặt mới khô. Hà đặt dây chắn, My viết bảng “đang bảo dưỡng” bằng chữ lớn. Một nhân viên vệ sinh định đẩy xe qua, Vy chặn lại và giải thích. Người đó xin lỗi, quay xuống lấy xe nhỏ hơn. Không có lời cảm ơn long trọng, chỉ có một lớp mới được giữ nguyên vì có người kịp hỏi.

Khi mọi người về, Vy đọc lại thư mục ngân sách Long gửi. Dòng “ưu tiên hợp đồng quảng cáo” khiến cô lo, nhưng cô không suy đoán. Cô ghi danh sách câu hỏi cho sáng mai: file được tạo ở đâu, ai có quyền sửa, chữ ký có xác thực không. Quân bảo cô nên ngủ trước khi tra. Vy nói cô không muốn biến nghi ngờ thành kết luận trong đầu. Cậu gửi cho cô lịch kiểm tra, thêm một ô “nghỉ”.

Vy nhìn ô đó một lúc rồi đặt báo thức. Mái nhà cần người tỉnh táo, không cần những người tự biến mình thành anh hùng.

Cô nhắn cho Quân: “Mai kiểm tra cùng nhé?” Cậu trả lời sau một phút: “Ừ, nhưng nhớ ăn sáng.”

Vy bật cười, rồi mới tắt đèn phòng.

Cô còn kiểm tra pin điện thoại, sạc dự phòng và chìa khóa trước khi ngủ.