Chương 9

Hai trăm hộp cơm xếp thành những hàng lệch nhau trong kho, mỗi hàng chờ một người ký tên.

Đơn hàng lớn đến từ một công ty tổ chức hội thảo ở khu công nghiệp. Họ cần hai trăm suất cơm trong một giờ, giao lúc mười một giờ ba mươi, thực đơn gồm gà kho gừng, rau xào và canh bí. Tiền cọc đủ để Bếp Nhà trả một phần nợ Bình và sửa van lò hấp.

Khôi đã nhìn bảng số liệu suốt đêm. Mỗi hộp cần một trăm năm mươi gram cơm, tám mươi gram gà, năm mươi gram rau, hai trăm mililit canh. Bếp có hai bếp gas, một nồi hấp, một bàn đóng gói. Anh vẽ sơ đồ chuyền việc, chia ca, đặt đồng hồ ở bốn góc.

Hà hỏi: “Anh đã thử với hai trăm suất chưa?”

“Chưa.”

“Vậy sao biết làm được?”

“Mình có quy trình.”

“Quy trình chưa từng chịu nóng trong hai tiếng.”

Khôi biết cô đúng, nhưng đơn hàng cần câu trả lời ngay. Mẫn đã gửi tin nhắn hỏi tiến độ thương lượng. Vy nói họ không thể bỏ một cơ hội trả nợ chỉ vì sợ.

“Chúng ta làm thử năm mươi suất,” Hà đề nghị.

“Không đủ nguyên liệu để thử.”

“Dùng tiền cọc mua.”

“Nếu thử hỏng thì mất tiền cọc.”

Hà nhìn sơ đồ. “Nếu không thử, mình đem rủi ro tới khách.”

Khôi im. Cuối cùng anh chọn nhận đơn.

Sáng giao hàng, bếp mở từ bốn giờ. Bình chở gà đến trong mưa, rau được chia thành ba thùng. Vy kiểm từng hóa đơn, mẹ Lan nấu cơm, Hà phụ trách nồi canh và sáu người làm thời vụ đứng ở bàn đóng hộp.

Khôi kiểm tra cân. Cơm mẻ đầu đạt một trăm năm mươi gram. Mẻ thứ hai thiếu mười gram vì người chia dùng muôi khác. Anh đổi muôi, dán băng màu lên cán. Một người thời vụ hỏi có cần cân lại không. Khôi bảo từ giờ dùng chiếc muôi xanh.

Sáu giờ, gà còn chưa kho xong. Khôi tăng lửa.

Hà nói: “Gà nhiều, đáy nồi dễ cháy.”

“Mười phút nữa phải chuyển sang khay.”

“Không tăng lửa được.”

Khôi chia nồi thành hai, cho thêm nước. Mùi khét bắt đầu bốc lên. Anh không ngửi được, nhưng Hà quay mặt là đủ.

“Dừng nồi bên trái,” cô nói.

“Chỉ cháy đáy.”

“Nước kho đã đổi vị.”

Khôi dùng muỗng cạo đáy, nhìn lớp màu nâu đậm dính trên inox. Anh không thể nếm. “Lấy phần trên sang nồi mới.”

Hà không cãi. Cô gọi người mang khay, lọc từng miếng gà. Mất hai mươi phút.

Bảy giờ, nồi canh bí được mở. Một người thời vụ đổ nhầm bí đã sơ chế vào nồi rau xào. Khôi phát hiện khi đã thiếu nguyên liệu cho hai trăm phần. Anh bảo giảm phần rau, tăng canh.

Hà nhìn anh. “Khách đặt đủ rau.”

“Không còn cách khác.”

“Có. Gọi công ty báo thiếu một phần và xin đổi tiền.”

“Mình sẽ mất hợp đồng.”

“Nhưng không lừa khách.”

Khôi đi tới bàn điện thoại, gọi người phụ trách. Đầu dây bên kia nói họ đã thanh toán tiền cọc và không muốn nghe chuyện khó khăn của quán. Họ bảo nếu thiếu, tự xử lý.

Khôi cúp máy, mở tủ lạnh. Có đậu hũ, cải xanh, bí đỏ còn lại, một ít nấm. Nếu làm rau xào trộn, phần ăn không đồng đều. Anh gọi Bình hỏi có thể lấy thêm rau không. Bình nói hàng đang ở đầu chợ, ít nhất bốn mươi phút.

Vy hỏi: “Có thể mua ở sạp gần đây không?”

Khôi biết giá sẽ tăng. Nhưng hai trăm phần đã nhận.

Hà đặt dao xuống. “Anh đang quyết định bằng nỗi sợ mất tiền.”

“Tôi đang cố giữ đơn.”

“Không. Anh đang cố chứng minh mình làm được.”

Khôi nghe câu đó như bị ai tạt nước. Trong bếp, người thời vụ nhìn họ. Mẹ Lan từ nồi cơm quay lại.

“Cãi ngoài cửa,” bà nói. “Trong bếp chỉ nói việc.”

Khôi hít sâu, dù không cảm được mùi. Anh lấy giấy:

Rau hiện có: cải xanh, nấm, đậu hũ.

Thiếu: rau xào theo hợp đồng.

Lựa chọn: mua gấp, đổi món, báo khách, hủy.

Hậu quả: giá, thời gian, uy tín.

Vy nhìn bảng. “Mua gấp giá cao, vẫn kịp nếu có người đi.”

Bình gọi lại. Anh có thể cử em họ chở một chuyến, nhưng rau loại thường không đủ, và tiền thanh toán ngay.

Khôi nói: “Lấy cải, nấm, đậu hũ. Tôi báo khách đổi món.”

Người phụ trách bên kia không bắt máy. Tin nhắn tự động trả lời sẽ gọi lại sau một giờ.

Khôi quyết định đổi món mà không đợi họ xác nhận. Hà nhìn anh, không khen. Cô chỉ rửa nấm.

Chín giờ, bàn đóng hộp bắt đầu. Cơm được chia bởi ba người, mỗi người dùng một muôi xanh. Gà có miếng lớn nhỏ không đều. Khôi bảo đổi vị trí khay để người đóng hộp không tự chọn miếng đẹp. Hà múc canh, nhưng một người làm thời vụ vừa múc vừa đổ lại vì bát không đầy. Mười phút trôi qua.

“Không được dùng bát,” Khôi nói. “Dùng ca có vạch.”

“Ca này vạch mờ.”

“Lấy ca khác.”

Không còn ca khác. Khôi chạy ra cửa hàng mua. Mười phút nữa mất.

Mười giờ, một cô thời vụ bỏng tay vì hộp canh nóng. Hà đưa cô ra ngoài, rửa nước mát và gọi người thay. Khôi muốn tiếp tục ngay, nhưng mẹ Lan chặn anh.

“Không ai làm tiếp khi bị bỏng.”

“Chúng ta đang trễ.”

“Trễ còn sửa được. Người bị thương không phải dụng cụ.”

Khôi đứng im. Dây chuyền đóng hộp chậm thêm, nhưng không ai bước qua người cô gái.

Mười một giờ, hai trăm hộp đã đóng. Một số hộp thiếu rau vì Khôi quyết định chia đều. Canh được đóng trong túi riêng sau khi Hà phát hiện đáy nồi có phần bí chưa nhừ. Hộp nào có biểu tượng màu xanh là khẩu phần có thể hâm nóng, hộp nào màu đỏ phải dùng trong ngày. Họ chưa có thời gian giải thích với khách.

Xe giao hàng đến lúc mười một giờ bốn mươi bảy. Người lái xe hỏi vì sao có hai loại nhãn. Khôi nói phải giữ an toàn. Người lái hỏi có biên bản không. Vy lấy giấy viết tay.

Đơn hàng rời quán.

Sau đó, Bếp Nhà im như vừa mất điện. Không ai ăn trưa. Khôi ngồi trên nền kho, lưng dựa vào thùng gạo. Mẹ Lan đưa anh một hộp cơm bị giữ lại để kiểm tra.

“Ăn đi.”

Khôi mở hộp, cầm miếng gà. Anh có thể nhận ra độ mềm bằng răng, độ nóng bằng môi. Không biết mặn hay ngọt. Hà đứng cạnh, ăn một miếng.

“Gà hơi khô,” cô nói.

Khôi hỏi: “Do nồi cháy?”

“Do chuyển khay sớm.”

“Rau?”

“Thiếu.”

“Canh?”

“Bí chưa nhừ đều.”

Khôi đặt hộp xuống. Anh muốn gọi cho công ty nhận lỗi, nhưng điện thoại rung trước. Người phụ trách gửi một tin nhắn: “Một số suất thiếu rau, vài hộp canh bị tràn. Chúng tôi sẽ giữ lại 30% thanh toán và không đặt lại.”

Vy đọc, im lặng.

Khôi nhìn bảng quy trình. Từng mũi tên đều rõ ràng, nhưng quy trình không có dòng “nếu người làm nói không kịp”. Nó cũng không có dòng “nếu đầu bếp không nếm được và vẫn quyết định tăng lửa”.

Hà lấy chiếc bút đỏ, gạch một đường qua sơ đồ. “Anh muốn biết thất bại nằm ở đâu?”

“Nói đi.”

“Không phải ở chiếc ca thiếu vạch. Không phải ở rau bị đổ. Là ở chỗ anh nghĩ chỉ cần kiểm soát đủ mọi thứ thì căn bếp sẽ nghe lời.”

Khôi không cãi. Anh không nghe thấy lời ấy như một sự xúc phạm. Anh nghe như biên bản.

Mẫn gọi đúng lúc đó. “Đơn lớn ổn chứ?”

Khôi nói: “Không.”

“Tôi nghe khách của cậu phản hồi rồi. Nếu bán cho tôi, đội vận hành của tôi không để chuyện này xảy ra.”

“Đội của cậu sẽ không nhận một đơn hai trăm phần khi bếp chưa thử?”

“Đội của tôi biết tính rủi ro.”

“Đội của cậu có thể hủy.”

Mẫn im một nhịp. “Cậu cần tiền, Khôi.”

“Tôi biết.”

“Cậu không thể dùng nguyên tắc để trả lãi.”

“Tôi cũng không thể dùng lời hứa để trả lại khách đã nhận hộp thiếu rau.”

Mẫn không nói thêm. Trước khi cúp máy, anh nhắc: “Bản đề nghị còn hiệu lực ba ngày.”

Chiều, Khôi cùng Vy đến công ty xin lỗi trực tiếp. Người phụ trách không cho họ vào phòng họp, chỉ nhận biên bản. Khôi đề nghị trả lại 30% tiền và thêm một bữa bù cho những người bị thiếu suất. Công ty từ chối bữa bù, nhưng đồng ý nhận lại một phần tiền.

Trên đường về, Vy nói: “Anh đã chọn đúng về mặt đạo đức, nhưng tài khoản vẫn thiếu bảy triệu.”

“Tôi biết.”

“Anh có tiếc không?”

Khôi nhìn dòng xe trước mặt. “Có.”

“Tiếc vì không chọn cách khác?”

“Tiếc vì đã nhận đơn khi chưa biết mình có thể làm.”

Vy gật. “Ít nhất anh gọi đúng tên.”

Buổi tối, cả bếp họp. Sáu người thời vụ được trả đủ tiền, cô gái bị bỏng có thêm tiền thuốc. Hà đề nghị lần sau mọi đơn trên một trăm suất phải có buổi thử, người có quyền dừng và tiền dự phòng.

Mẹ Lan nói: “Không có tiền dự phòng.”

Vy đáp: “Vậy không nhận đơn.”

Khôi viết nội quy mới:

ĐƠN LỚN KHÔNG ĐƯỢC DÙNG ĐỂ THỬ MAY.

Bình hỏi: “Vậy tiền nợ tôi?”

Khôi nhìn anh. “Chúng tôi trả ba triệu hôm nay được không?”

Bình gật. “Được. Vì hôm nay tôi thấy các cậu không đẩy lỗi sang tôi.”

Anh đi rồi, Khôi lấy một phần cơm trong nồi ăn cùng Hà. Cả hai không nói về vị. Họ nói về tốc độ chia hộp, vị trí bàn, ca làm, cách dán nhãn.

Đến cuối cuộc họp, Hà hỏi: “Anh còn muốn bán không?”

Khôi nhìn bản hợp đồng Mẫn gửi, rồi nhìn sơ đồ đã bị gạch đỏ.

“Tôi muốn biết bán có khiến mình học được gì không.”

“Nếu bán để khỏi học?”

“Thì không bán.”

Đêm đó, Khôi mở tệp ghi âm mới, nói rõ từng sai sót của đơn hai trăm suất. Anh ghi cả tên người quyết định, cả hậu quả, không tìm người đáng trách nhất.

Khi tắt máy, điện thoại lại sáng. Một email từ tài khoản nặc danh gửi đến toàn bộ địa chỉ công khai của quán:

“Bếp Nhà đang che giấu việc dùng thực phẩm kém chất lượng trong các đơn giao hàng.”

Kèm theo là hai bức ảnh chụp thùng rau loại hai ở cửa sau.

Khôi nhìn ảnh. Góc chụp nằm bên trong hàng rào, nơi chỉ người làm quán mới đứng được.

Đơn hàng thất bại chưa kịp nguội, và câu chuyện về nó đã bắt đầu được người khác nấu lại.