Chương 15

Đợt triều cao đúng như dự báo thời tiết đã cảnh báo trước đó vài ngày, làm nước tràn vào chân vách biển cao hơn mức thông thường, thấm ngược lên tận nền tầng bốn qua những khe nứt nhỏ trong móng công trình mà trước đây chưa từng bị ngập. Đội khảo sát phải khẩn trương rời phòng 404 trước khi nền bị ẩm sâu, ảnh hưởng tới các mẫu vật chứng chưa được thu thập hết.

Vũ, trong lúc gấp rút di chuyển thiết bị đo ra khỏi khu vực nguy hiểm, phát hiện một khe hẹp dưới sàn nhà dẫn tới một hốc kỹ thuật nhỏ mà bản vẽ kết cấu trước đó chưa từng ghi nhận đầy đủ. Anh soi đèn pin vào trong, thấy một vòng kim loại gỉ sét từng gắn dây cứu hộ, còn nguyên vị trí bắt vít vào bê tông, cùng một chiếc nút áo nhỏ màu xanh nằm lẫn trong lớp bùn cát mỏng đọng lại theo thời gian.

“Cẩn thận, đừng làm xáo trộn vị trí,” Nhi nói, vội mang túi lấy mẫu chuyên dụng tới, tay cô run nhẹ khi nhìn thấy chiếc nút áo qua ánh đèn pin.

Cô nhận ra nút áo giống loại mẹ từng mặc trong những tấm ảnh gia đình cũ, một kiểu nút nhựa đơn giản phổ biến trên đồng phục công nhân viên chức thời đó, nhưng không thể khẳng định chắc chắn đây chính là nút từ áo mẹ mà không có giám định chuyên môn. Cô niêm phong nó cẩn thận trong túi chứng cứ, ghi rõ nguồn gốc, vị trí, và thời điểm phát hiện theo đúng quy trình cô vẫn áp dụng cho mọi mẫu vật khác.

Đạt, sau khi nước rút bớt vào cuối buổi chiều, tìm trong kho cũ một danh sách đồ thất lạc được lập bởi trạm biển ngay sau vụ sạt lở, một tài liệu hành chính thường quy nhưng ít ai chú ý tới cho tới giờ. Nút áo không có trong danh sách này, nhưng có một dòng ghi chú về một chiếc áo phao nữ bị liệt kê là “không thu hồi”, không kèm mô tả chi tiết hay tên người sở hữu.

“Không thu hồi có nghĩa là gì cụ thể?” Nhi hỏi, đọc lại dòng ghi chú ngắn gọn đó nhiều lần.

“Trong thuật ngữ hành chính của ngành,” Vũ giải thích, người từng làm việc với nhiều hồ sơ tương tự trong sự nghiệp kỹ sư của mình, “nó thường có nghĩa là thiết bị được xác định đã sử dụng nhưng không tìm lại được sau sự cố, khác với 'hư hỏng' hay 'mất mát do lỗi kỹ thuật'. Cách dùng từ này gợi ý thiết bị đã theo người sử dụng nó ra khỏi hiện trường, không còn ở đó để thu hồi.”

Bà Hạnh, được mời tới hiện trường ngay khi nước triều rút để chứng kiến trực tiếp phát hiện mới, cuối cùng thừa nhận một chi tiết bà đã giữ kín suốt cả quá trình khảo sát cho tới lúc này: gia đình bà đã nhận tiền bảo hiểm dựa trên báo cáo nói rằng phòng 404 chỉ là một kho hàng không có người bên trong vào thời điểm xảy ra sạt lở. Nếu công ty bảo hiểm biết có người trong đó, đặc biệt là người đang thực hiện nhiệm vụ cứu hộ trái phép ngoài quy định an toàn chính thức, toàn bộ khoản tiền đó có nguy cơ bị điều tra và thu hồi.

“Cha tôi đã ký vào bản khai đó,” bà nói, giọng bà nghẹn lại, tay bà siết chặt vào mép bàn. “Tôi tìm thấy bản sao trong hồ sơ hôm qua, sau khi đọc lại toàn bộ những gì ông giữ lại.”

Nhi hỏi bà có biết mẹ cô ở trong phòng vào đêm đó hay không, khi bản khai bảo hiểm được ký, một câu hỏi cô đã chờ đợi được hỏi thẳng từ rất lâu. Bà Hạnh đáp, giọng bà run rẩy: cha bà biết, ông đã biết ngay từ đầu, còn bà chỉ nghe được toàn bộ câu chuyện sau khi mọi thủ tục bảo hiểm đã hoàn tất nhiều tháng sau đó, khi bà tình cờ nghe được một cuộc trò chuyện giữa cha và luật sư gia đình mà ông không biết bà đang đứng ngoài cửa.

Linh, người có mặt tại khách sạn hôm đó theo lời mời của Nhi để hỗ trợ tâm lý cho cả nhóm trong giai đoạn căng thẳng này, muốn Nhi rời dự án ngay lập tức, lo ngại mức độ tổn thương tâm lý đang tích tụ quá nhanh so với khả năng chị mình có thể xử lý một cách an toàn. Nhi nói cô sẽ không dùng nỗi đau của mình để tự ép buộc bản thân phải tiếp tục bằng mọi giá, nhưng cô cũng không muốn bỏ dở công việc khi bằng chứng đã đủ vững để có thể bảo vệ quyền lợi của những người khác liên quan, không chỉ riêng gia đình cô.

Nhóm thống nhất chuyển mục tiêu chính của cuộc khảo sát sang một hướng rõ ràng hơn: không còn truy tìm một hình ảnh hoàn hảo, đầy đủ về đêm sạt lở, điều có lẽ sẽ không bao giờ đạt được trọn vẹn, mà tập trung dựng lại quy trình và xác định trách nhiệm cụ thể — ai ra lệnh khóa cửa, ai cắt cáp đèn tín hiệu, ai sửa báo cáo chính thức để phù hợp với mục đích nhận bảo hiểm.

Đạt, dù vẫn còn nhiều cảm xúc lẫn lộn, nói sự thật được phơi bày có thể không đưa mẹ Nhi trở về, không thay đổi được kết quả cuối cùng của đêm hôm đó. Nhi đáp cô biết điều đó rõ hơn ai hết. Nhưng nó có thể trả lại tên và danh dự cho những người từng bị ghi trong hồ sơ là “không xác định”, những người đã bị xóa khỏi câu chuyện chính thức chỉ vì sự thật của họ quá bất tiện cho những người muốn giữ lại một phiên bản dễ chịu hơn.

Triều rút hoàn toàn vào lúc chiều muộn, để lại một lớp bùn mỏng phủ khắp nền phòng 404. Dưới lớp bùn ấy, dấu vết vòng kim loại vẫn còn hiện rõ, bám chắc vào bê tông như một lời hứa không chịu biến mất dù đã trải qua mười tám năm bị chôn vùi trong bóng tối và im lặng, chờ đợi một ngày ai đó đủ kiên trì để tìm lại nó.

Sau khi bà Hạnh rời hiện trường, Vũ ở lại giúp Nhi và Linh làm sạch sơ bộ khu vực quanh vòng kim loại, dùng cọ mềm gạt lớp bùn để không làm hỏng dấu vết trước khi có thể chụp ảnh và lấy mẫu đầy đủ vào ngày hôm sau, khi nước đã rút cạn hoàn toàn và điều kiện ánh sáng tốt hơn.

“Cô ổn chứ?” Vũ hỏi, ngồi xổm cạnh Nhi, giọng anh nhẹ nhàng quan sát biểu cảm của cô trong ánh đèn pin.

“Tôi không biết,” Nhi đáp thật lòng, tay cô vẫn cầm chiếc cọ mềm nhưng đã ngừng động tác. “Mỗi lần tưởng mình đã chuẩn bị tinh thần đủ cho phát hiện tiếp theo, nó lại mang tới một cảm giác khác, nặng nề hơn tôi tưởng.”

Linh ngồi xuống bên kia, đặt tay lên vai chị. “Chị không cần phải ổn ngay bây giờ,” cô nói. “Chị chỉ cần tiếp tục thở, tiếp tục làm những gì cần làm từng bước một.”

Ba người ngồi lặng trong căn phòng nhỏ một lúc lâu, ánh đèn pin tạo thành những vệt sáng di chuyển chậm rãi trên nền bùn ướt, không ai vội vàng phá vỡ sự im lặng đang mang một ý nghĩa riêng, khác hẳn với sự im lặng nặng nề của những tuần đầu khi mọi thứ còn là những câu hỏi chưa có lời đáp.

Tối hôm đó, khi trở về căn hộ, Nhi mở lại toàn bộ hồ sơ khảo sát đã thu thập được, sắp xếp lại theo trình tự logic mới phù hợp với mục tiêu vừa được cả nhóm thống nhất — không còn tìm kiếm một câu chuyện hoàn chỉnh, mà xây dựng một chuỗi trách nhiệm rõ ràng có thể đứng vững trước bất kỳ sự xem xét pháp lý nào trong tương lai.

Cô viết một bản tóm tắt sơ bộ, liệt kê từng quyết định được xác định trong chuỗi thời gian bốn phút định mệnh, kèm theo tên hoặc chức danh của người có khả năng đã đưa ra quyết định đó, dựa trên bằng chứng hiện có. Bản tóm tắt còn nhiều khoảng trống, nhiều chỗ chỉ ghi "chưa xác định", nhưng nó là bước đầu tiên hướng tới một tài liệu có thể trình bày trước cơ quan chức năng khi thời điểm thích hợp tới.

Trước khi tắt máy tính, cô mở lại bức ảnh chân dung của mẹ, nhìn nó một lúc lâu dưới ánh đèn bàn. “Con đang cố hết sức,” cô thì thầm, không rõ đang nói với ai, có lẽ chỉ với chính mình. “Con sẽ không dừng lại cho tới khi mọi người biết rõ mẹ đã làm gì trong đêm đó.”

Điện thoại cô rung lên, một tin nhắn từ Vũ hỏi cô đã về tới nhà an toàn chưa, một thói quen anh mới hình thành từ vài ngày gần đây, sau khi cả nhóm bắt đầu thấm mệt vì cường độ làm việc liên tục. Cô nhắn lại xác nhận, thêm một dòng cảm ơn ngắn vì đã ở lại giúp dọn dẹp hiện trường chiều nay.

Anh trả lời gần như ngay lập tức: “Cô không cần cảm ơn. Ngày mai gặp lại, chúng ta tiếp tục từ nơi đã dừng.”

Nhi đặt điện thoại xuống, cảm thấy một sự ấm áp nhỏ len vào giữa những cảm xúc nặng nề đã tích tụ suốt cả ngày dài. Cô nghĩ tới toàn bộ nhóm khảo sát — Vũ với sự tỉ mỉ kỹ thuật không mệt mỏi, Đạt với quyết tâm tìm lại danh dự cho em họ mình, Linh với sự thấu hiểu tâm lý luôn kịp thời xuất hiện đúng lúc cô cần nhất, và cả ông Tư, người cuối cùng cũng đã tìm được can đảm để phá vỡ mười tám năm im lặng.

Cô tắt đèn bàn, chuẩn bị đi ngủ, nhưng trước khi rời khỏi bàn làm việc, cô viết thêm một dòng cuối vào bản tóm tắt vừa hoàn thành: “Đây không còn là hành trình của riêng tôi nữa. Đây là hành trình của tất cả những ai đã chọn không buông xuôi trước một câu chuyện được làm cho dễ dàng hơn để tin.”