Chương 6 — Nơi Voi Già Về Nghỉ

Chiếc bán tải màu trắng bám đầy bụi đường đỏ dừng lại trước cổng trại đúng chín giờ sáng, không sớm không muộn một phút. Hạ Lam, đang xắn tay áo giữa chừng công việc dọn chuồng, nhìn ra và thấy một người đàn ông bước xuống xe, dáng cao, làn da rám nắng của người quen làm việc ngoài trời, mặc áo khoác dã ngoại nhiều túi, tay xách một chiếc va li kim loại đựng dụng cụ y tế.

"Chào chị, tôi là Giang Tuấn Khôi, bên Quỹ Bảo Tồn Voi Việt," anh tự giới thiệu, giọng nói điềm đạm, bắt tay cô một cách chuyên nghiệp, không quá xã giao cũng không lạnh lùng. "Tôi đến để khảo sát điều kiện chăm sóc theo lịch đã hẹn với chị qua email."

"Chào anh, tôi là Hạ Lam." Cô đáp lại, cố giữ giọng lịch sự dù trong lòng vẫn còn chút cảnh giác. Sau tất cả những gì đã xảy ra suốt hai tuần qua — cha nhập viện, Hoàng Kim gây sức ép, bí mật gia đình lấp ló chưa rõ ràng — cô không còn nhiều năng lượng để tỏ ra niềm nở với một người xa lạ đến đây chỉ để "đánh giá" xem trại của cô có xứng đáng được giúp đỡ hay không.

Tuấn Khôi, dường như cảm nhận được sự dè dặt trong thái độ của cô, không cố gắng phá vỡ nó bằng những câu chuyện phiếm vô nghĩa. Anh chỉ đơn giản hỏi, "Chị có thể dẫn tôi đi xem qua khu vực chuồng trại và đàn voi được không? Tôi muốn bắt đầu công việc luôn, để không làm mất thời gian của chị."

Sự trực tiếp ấy khiến Hạ Lam hơi bất ngờ — cô đã chuẩn bị tinh thần cho một cuộc trò chuyện dài dòng, có thể kèm theo vài câu hỏi mang tính dò xét hoặc phán xét, nhưng Tuấn Khôi lại đi thẳng vào công việc như một người chỉ quan tâm đến bản chất vấn đề, không màng đến những thủ tục xã giao không cần thiết.

Cô dẫn anh ra bãi voi, giới thiệu lần lượt từng con: Sao Mai đang đứng gần bờ suối, Mun nằm nghỉ dưới bóng cây với chân trước hơi co lại vì đau khớp, Mây thấy người lạ liền lùi ra xa, nép sát vào Vàng như tìm chỗ dựa.

Tuấn Khôi quan sát rất kỹ, không vội vàng đưa ra nhận xét nào. Anh lấy sổ tay ra ghi chép, thỉnh thoảng dừng lại quan sát dáng đi, cách đứng, tình trạng da và móng chân của từng con voi, đặt vài câu hỏi ngắn gọn nhưng đúng trọng tâm về chế độ ăn, lịch sử bệnh tật, nguồn nước, diện tích vận động.

"Con Mun này, chị cho tôi xem kỹ chân trước được không?" anh hỏi, giọng chuyên nghiệp nhưng không hề lạnh lùng.

Hạ Lam gọi Bảy Kình ra hỗ trợ, hai người cùng dẫn Mun đến khu vực có thể tiếp cận gần hơn để Tuấn Khôi khám. Anh quỳ xuống, cẩn thận sờ nắn khớp chân, kiểm tra từng centimet da xung quanh vết sẹo cũ do dây xích để lại, gương mặt anh thoáng qua một nét gì đó khó tả — không hẳn là thương xót đơn thuần, mà giống như một sự đồng cảm sâu sắc pha lẫn phẫn nộ đã được kiềm chế thành thói quen nghề nghiệp.

"Vết sẹo này để lại mô sẹo dày, chèn ép dây thần kinh, đó là lý do nó đi khập khiễng," anh giải thích, đứng dậy phủi tay. "Không nguy hiểm đến tính mạng, nhưng cần vật lý trị liệu thường xuyên hơn, và có thể cân nhắc bổ sung thêm glucosamine vào khẩu phần để hỗ trợ khớp."

"Chúng tôi đã đắp thuốc lá theo cách truyền thống, nhưng không có điều kiện mua thuốc bổ sung chuyên biệt," Hạ Lam nói, có chút phòng thủ trong giọng, như thể đang chuẩn bị tinh thần đón nhận một lời chê trách.

Nhưng Tuấn Khôi chỉ gật đầu, ghi chép thêm vài dòng. "Cách đắp thuốc lá truyền thống chị đang làm thực ra khá hợp lý, một số loại lá rừng có đặc tính kháng viêm tự nhiên, tôi sẽ ghi vào báo cáo là biện pháp tạm thời hiệu quả trong điều kiện hạn chế. Nhưng về lâu dài, nếu có kinh phí, việc bổ sung thêm sẽ giúp Mun thoải mái hơn."

Câu trả lời không hề mang giọng điệu phán xét như cô lo sợ, khiến Hạ Lam phần nào bớt căng thẳng. Cô tiếp tục dẫn anh đi qua từng khu vực khác của trại — kho thức ăn, khu vực xử lý nước thải, hàng rào an toàn, khu cách ly dành cho voi mới hoặc voi bệnh — trong khi Tuấn Khôi vẫn giữ thái độ điềm tĩnh, ghi chép tỉ mỉ, thỉnh thoảng đặt câu hỏi cho thấy anh thực sự am hiểu sâu về tập tính và nhu cầu sinh lý của loài voi, không chỉ đơn thuần áp dụng những tiêu chuẩn sách vở cứng nhắc.

Đến gần trưa, khi cả hai dừng chân nghỉ dưới bóng mát của một cây đa cổ thụ gần khu nhà điều hành, Xuân Mai mang ra hai ly nước mát và một đĩa bánh tráng nướng, đặt xuống chiếc bàn gỗ mộc mạc.

"Anh Khôi làm việc cho quỹ bảo tồn được lâu chưa ạ?" Xuân Mai, với bản tính cởi mở và tò mò, không ngần ngại bắt chuyện.

"Cũng được năm năm rồi," Tuấn Khôi đáp, nhấp một ngụm nước. "Trước đó tôi làm thú y cho vài khu bảo tồn động vật hoang dã khác, có cả voi lẫn tê giác, hổ."

"Vậy chắc anh thấy trại mình nhỏ bé lắm nhỉ, so với mấy khu bảo tồn lớn," Xuân Mai nói, giọng có chút tự ti.

Tuấn Khôi lắc đầu, ánh mắt anh nhìn ra phía bãi voi nơi Sao Mai đang đứng lặng lẽ dưới bóng cây. "Quy mô không phải là thứ tôi đánh giá cao nhất. Tôi từng thấy những khu bảo tồn rất lớn, được đầu tư hoành tráng, nhưng cách đối xử với động vật thì vẫn mang nặng tư duy trình diễn, phục vụ khách tham quan hơn là thực sự vì con vật. Còn ở đây," anh ngừng lại một chút, ánh mắt dừng lại trên hình ảnh Hạ Lam đang đứng cạnh Sao Mai, tay đặt lên thân voi một cách tự nhiên như một phần cơ thể của chính mình, "tôi thấy rõ sự gắn bó thật sự, không phải diễn cho ai xem."

Câu nói ấy, dù không trực tiếp nói với Hạ Lam, vẫn khiến cô nghe thấy và cảm thấy có gì đó ấm áp len lỏi trong lòng, dù cô vẫn cố giữ vẻ ngoài điềm tĩnh, không để lộ cảm xúc quá rõ ràng.

Buổi chiều, Tuấn Khôi tiếp tục công việc khảo sát, kiểm tra hồ sơ y tế của từng con voi mà Hạ Lam đã cẩn thận lưu giữ suốt nhiều năm qua, dù chỉ là những cuốn sổ tay viết tay chứ không phải hồ sơ điện tử chuyên nghiệp. Anh có vẻ ấn tượng trước sự tỉ mỉ trong cách ghi chép của cô, dù phương tiện còn thô sơ.

"Chị tự học cách chăm sóc voi từ đâu vậy?" anh hỏi, khi đang lật qua những trang ghi chép về Sao Mai.

"Từ cha tôi," Hạ Lam đáp, giọng cô có chút tự hào lẫn một nỗi buồn khó gọi tên. "Ông ấy là gru, thuần voi từ khi còn trẻ, học từ những người M'nông ở buôn Chư Rinh dưới chân núi kia. Nhưng ông đang bệnh, không thể trực tiếp làm việc được nữa, nên giờ mọi thứ đều do tôi và ông Bảy Kình đảm nhận."

Tuấn Khôi gật đầu, không hỏi thêm gì về bệnh tình của ông Thạch, có lẽ vì nhận ra đó là một chủ đề nhạy cảm. Thay vào đó, anh chuyển sang hỏi về kế hoạch dài hạn của trại, về nguồn thu, về những khó khăn cụ thể mà Hạ Lam đang gặp phải trong việc duy trì hoạt động.

Đến cuối ngày, khi ánh nắng đã ngả về chiều, Tuấn Khôi gấp cuốn sổ tay lại, nhìn Hạ Lam với ánh mắt nghiêm túc. "Tôi cần thêm vài ngày nữa để hoàn thành khảo sát đầy đủ, có được không? Tôi muốn quan sát thêm về nhịp sinh hoạt của đàn voi qua nhiều ngày, không chỉ một buổi."

Hạ Lam gật đầu, dù trong lòng vẫn còn chút bất an không biết kết quả cuối cùng sẽ ra sao. "Được, chúng tôi có phòng trống cho khách ở lại nếu anh cần."

Bảy Kình, vừa dắt Mun về chuồng xong, đi ngang qua nghe được câu chuyện, chen vào góp lời, giọng vui vẻ hiếm thấy. "Ở lại đi cậu, tối nay ông nấu món cà đắng nấu ếch, đặc sản vùng này, ăn một lần là nhớ mãi." Ông nhìn Tuấn Khôi từ đầu đến chân với ánh mắt dò xét của một người từng trải, rồi gật gù, như thể đã tự đưa ra một đánh giá riêng của mình về vị khách này, khác hẳn với sự thận trọng ban đầu của Hạ Lam.

"Vậy thì tôi xin phép làm phiền vài hôm," Tuấn Khôi cười, nụ cười đầu tiên anh để lộ ra suốt cả ngày làm việc nghiêm túc, khiến gương mặt vốn điềm đạm của anh bỗng trở nên gần gũi hơn hẳn. "Lâu rồi tôi mới có dịp ăn cơm nhà, chứ toàn ăn quán dọc đường trong những chuyến công tác."

Buổi tối hôm đó, quanh mâm cơm giản dị dưới ánh đèn dây điện mắc tạm ngoài hiên, không khí có phần cởi mở hơn hẳn so với sự dè dặt ban sáng. Ông Thạch, dù còn yếu, cũng ngồi dậy ra ăn cùng mọi người một lúc, trò chuyện với Tuấn Khôi về những chuyến đi rừng ngày xưa, về cách phân biệt tiếng voi rống báo hiệu vui mừng với tiếng rống cảnh báo nguy hiểm. Tuấn Khôi lắng nghe chăm chú, thỉnh thoảng đặt câu hỏi, ánh mắt anh ánh lên sự say mê thực sự trước những câu chuyện dân gian mà có lẽ không cuốn sách thú y nào từng dạy cho anh.

Hạ Lam ngồi quan sát từ xa, thấy cha mình, lần đầu tiên sau nhiều tuần, có vẻ vui vẻ và sinh động hẳn lên khi được kể lại những ký ức xưa cho một người thực sự lắng nghe. Cô tự hỏi, phải chăng sự xuất hiện của người đàn ông xa lạ này không chỉ mang đến hy vọng về nguồn tài trợ, mà còn khơi lại trong cha cô một chút sinh khí đã lâu không còn thấy.

"Cảm ơn chị," Tuấn Khôi nói, rồi thêm, giọng nhẹ nhàng hơn một chút so với vẻ chuyên nghiệp anh giữ suốt cả ngày, "Tôi biết chị đang lo lắng về việc tôi sẽ đánh giá thế nào. Nhưng tôi muốn nói thật với chị, những gì tôi thấy hôm nay ở đây, tốt hơn nhiều so với những gì tôi hình dung trước khi đến."

Câu nói ấy, giản dị nhưng chân thành, khiến một phần gánh nặng trong lòng Hạ Lam nhẹ bớt đi đôi chút. Cô nhìn về phía Sao Mai đang đứng lặng lẽ trong ánh hoàng hôn, tự hỏi liệu người đàn ông xa lạ này, với sự tỉ mỉ và tấm lòng dành cho loài vật mà cô cảm nhận được qua từng cử chỉ nhỏ, có thể trở thành một đồng minh thực sự trong cuộc chiến bảo vệ nơi chốn này, hay chỉ đơn thuần là một vị khách sẽ rời đi sau vài ngày rồi biến mất khỏi cuộc đời cô như bao người khác đã từng.