Chương 13 — Vườn Dược Liệu Sau Bệnh Viện

Sau đêm trò chuyện cùng cha, Quyên tiếp tục hành trình lần giở những cuốn sổ tay cũ của mẹ, nhưng lần này, cô không còn đọc với tâm thế của một người đi tìm bài thuốc, mà là một người con đang cố gắng hiểu trọn vẹn hơn về những năm tháng cuối đời của mẹ mình. Cô sắp xếp lại các cuốn sổ theo thứ tự thời gian, bắt đầu từ những cuốn cũ nhất, rồi dần tiến đến những trang viết gần với ngày mẹ mất nhất, nơi cô vẫn còn e dè, chưa đủ can đảm để đọc kỹ trong suốt hơn một năm qua.

Một buổi tối cuối tuần, khi ánh đèn bàn hắt xuống trang giấy đã ngả vàng, Quyên mở đến cuốn sổ ghi năm cuối cùng của mẹ. Những trang đầu vẫn là những ghi chép quen thuộc về bài thuốc, về liều lượng, về cách sơ chế từng loại cây, nhưng càng về sau, nét chữ của bà Sen bắt đầu có phần run rẩy, không còn ngay ngắn như trước. Quyên nhận ra, đó là khoảng thời gian một trận dịch cúm mùa đông bùng phát dữ dội trong thị trấn, khiến số lượng bệnh nhân, đặc biệt là trẻ nhỏ và người già, tăng vọt chỉ trong vài tuần.

"Ba ngày liền không được nghỉ ngơi trọn giấc, nhưng nhìn các cháu nhỏ hạ sốt, thở đều trở lại, mọi mệt mỏi trong người dường như tan biến hết," một dòng ghi chép viết. Nhưng chỉ vài trang sau đó, Quyên bắt gặp một đoạn khác khiến tim cô thắt lại. "Dạo này, mình hay thấy đau tức vùng bụng bên phải, có lúc âm ỉ kéo dài cả buổi, nhưng chắc chỉ vì làm việc quá sức, để qua đợt dịch này rồi tính sau."

Quyên lặng người, hai tay cô run lên khi lật tiếp những trang sau. Cô tìm thấy thêm nhiều đoạn tương tự, rải rác trong suốt mấy tháng liền — những cơn đau âm ỉ được mẹ cô ghi lại một cách vắn tắt, hờ hững, luôn kèm theo lý do để trì hoãn việc đi khám: khi thì vì đợt dịch chưa qua, khi thì vì có ca bệnh khó cần theo dõi sát, khi thì đơn giản chỉ vì "chắc không có gì nghiêm trọng, nghỉ ngơi vài hôm sẽ đỡ." Đọc đến đây, Quyên không kìm được nước mắt, những giọt nước mắt lặng lẽ rơi xuống trang giấy đã cũ, hòa lẫn vào những nét mực đã phai màu theo năm tháng.

Cô nhớ lại, khoảng thời gian ấy, mình đang bận rộn với những kỳ thi cuối cùng ở trường dược, ít khi về nhà, cũng chẳng để ý nhiều đến những lần mẹ nói qua loa rằng "dạo này hơi mệt trong người." Giá như ngày đó, cô hỏi kỹ hơn một chút, giá như cô nhận ra sự bất thường trong giọng nói của mẹ qua điện thoại, có lẽ mọi chuyện đã khác. Ý nghĩ ấy khiến lồng ngực cô nghẹn lại, cảm giác tội lỗi quen thuộc lại trỗi dậy, nặng nề hơn bao giờ hết.

Giữa những trang ghi chép về cơn đau âm ỉ ấy, Quyên còn tìm thấy một đoạn nhật ký kể về bé trai con nhà bác Tăng, khi ấy mới hai tuổi, sốt cao liên tục ba ngày liền không dứt vì biến chứng viêm phổi sau cúm. "Đêm nay phải ở lại trực cùng gia đình đến gần sáng, tay chân mỏi rã rời, nhưng nhìn thằng bé hạ sốt, ánh mắt lại sáng lên đòi bú sữa, mọi đau nhức trong người tự nhiên tan biến hết," bà Sen viết, nét chữ run rẩy nhưng vẫn tràn đầy niềm vui nghề nghiệp. Quyên nhận ra, chính trong những đêm thức trắng cứu người như vậy, cơn đau âm ỉ trong cơ thể mẹ cô đã âm thầm bị bỏ quên, bị gạt sang một bên, không phải vì bà không biết trân trọng sức khỏe của chính mình, mà vì với bà, sinh mạng của người khác luôn được đặt lên trên hết, một cách tự nhiên đến mức bà chưa từng coi đó là một sự hy sinh.

Sáng hôm sau, khi gặp Bảo Nam tại quầy dược, Quyên không giấu được vẻ mệt mỏi, đôi mắt cô còn thâm quầng vì thức khuya đọc sổ. Nhận ra có điều gì đó không ổn, Bảo Nam gác lại công việc, kéo ghế ngồi xuống bên cô trong giờ nghỉ trưa. "Có chuyện gì khiến cô trông không được khỏe vậy?" anh hỏi, giọng anh đầy lo lắng.

Quyên kể lại những gì mình vừa đọc được, giọng cô run run, ngắt quãng vì xúc động. Nghe xong, Bảo Nam trầm ngâm một lúc, rồi nhẹ nhàng nắm lấy tay cô. "Tôi hiểu cảm giác của cô lúc này," anh nói, giọng anh chậm rãi nhưng chắc chắn. "Nhưng với tư cách một bác sĩ, tôi muốn cô nghe tôi nói một điều, dựa trên chuyên môn, không phải chỉ để an ủi cô suông."

"Những triệu chứng đau âm ỉ vùng bụng phải, kéo dài âm thầm trong nhiều tháng như vậy, rất có thể liên quan đến gan hoặc túi mật," anh giải thích, giọng anh điềm tĩnh, khách quan. "Nếu đúng là một bệnh lý tiến triển âm thầm, thì ngay cả khi phát hiện sớm hơn một hai tháng, cũng chưa chắc đã thay đổi được kết quả cuối cùng, nhất là với điều kiện y tế của một huyện miền núi như Yên Sơn khi đó. Điều tôi muốn cô hiểu là, đây không phải lỗi của cô, cũng không hẳn là lỗi của mẹ cô. Đó là một sự thật nghiệt ngã mà y học đôi khi vẫn phải bất lực trước nó."

Lời giải thích ấy, dù không thể xóa tan hoàn toàn nỗi day dứt trong lòng Quyên, nhưng đã phần nào giúp cô nhìn nhận sự việc dưới một góc độ bình tĩnh, khách quan hơn. Cô nhận ra, có lẽ, gánh nặng tội lỗi mà cô tự đặt lên vai mình suốt hơn một năm qua, phần lớn xuất phát từ tình yêu thương và sự tiếc nuối, hơn là từ một sai lầm thực sự nào đó mà cô có thể sửa chữa được.

"Cảm ơn anh," Quyên nói, giọng cô nhẹ nhõm hơn hẳn. "Không biết vì sao, nhưng khi nghe anh phân tích như vậy, em cảm thấy như có ai đó vừa gỡ bớt một tảng đá đè nặng trên ngực mình suốt bao lâu nay."

Buổi chiều hôm đó, để giúp Quyên khuây khỏa tâm trạng, Bảo Nam rủ cô cùng ra vườn phụ ông Lộc chăm sóc mấy luống cây mới trồng. Đây không phải lần đầu tiên anh ra vườn, nhưng là lần đầu tiên anh chủ động xắn tay áo, cùng ông Lộc và Quyên xới đất, tưới nước, nhổ cỏ dại quanh những gốc cây con vừa bén rễ.

"Cây này gọi là gì vậy ông?" Bảo Nam hỏi, tay anh cẩn thận nâng một nhánh lá xanh mướt, có phần lóng ngóng của một người lần đầu làm quen với công việc đồng áng.

"Đây là cây kim ngân, có tác dụng thanh nhiệt, giải độc rất tốt," ông Lộc đáp, ánh mắt ông ánh lên sự hài lòng khi thấy vị bác sĩ trẻ ngày càng tỏ ra hứng thú với những kiến thức mà ông tích lũy cả đời. "Cháu xem này, phải tưới nước vừa đủ ẩm gốc, không được tưới quá nhiều, vì rễ cây này rất dễ bị úng."

Bảo Nam chăm chú làm theo, thỉnh thoảng lại hỏi thêm vài câu về công dụng, cách sơ chế của từng loại cây khác nhau. Có lúc anh lỡ tay nhổ nhầm một cây con vốn được ông Lộc ươm riêng để nhân giống, khiến ông cụ phải bật cười xua tay. "Bác sĩ giỏi chữa người, nhưng chữa cây thì còn phải học nhiều," ông Lộc trêu, giọng ông sang sảng đầy vẻ hài lòng. Bảo Nam đỏ mặt, gãi đầu phân trần, còn Quyên thì cười nắc nẻ, tiếng cười trong trẻo vang lên giữa khu vườn, thứ âm thanh mà cô cảm thấy mình đã lâu lắm rồi mới lại được buông mình thoải mái đến vậy. Quyên đứng nhìn cảnh tượng ấy, không khỏi mỉm cười trước sự thay đổi lớn lao nơi người bác sĩ từng một mực hoài nghi y học cổ truyền. Cô nhận ra, chính khu vườn này, bằng một cách lặng lẽ nhưng bền bỉ, đang dần hàn gắn không chỉ vết thương trong lòng cô, mà còn cả những định kiến, những vết thương cũ trong lòng Bảo Nam.

Khi ánh nắng chiều bắt đầu ngả vàng, cả ba người ngồi nghỉ bên hiên nhà kho, nhâm nhi chén trà atiso mà ông Lộc pha từ chính những cây trồng trong vườn. "Có những ngày, ông cứ nghĩ, khu vườn này rồi sẽ tàn lụi cùng với bà Sen," ông Lộc nói, giọng ông trầm xuống đầy cảm xúc. "Nhưng nhìn cảnh hai đứa cùng nhau chăm sóc từng gốc cây như thế này, ông lại thấy, có lẽ, mọi thứ tốt đẹp trên đời đều có cách hồi sinh riêng của nó, miễn là có người đủ kiên nhẫn ở lại."

Quyên khẽ mỉm cười, đưa mắt nhìn Bảo Nam, thấy anh cũng đang nhìn mình, ánh mắt anh ấm áp lạ thường dưới nắng chiều. Cả hai không nói gì thêm, chỉ để khoảnh khắc bình yên ấy tự nhiên lan tỏa giữa hương thơm dịu nhẹ của những luống cây thuốc đang vươn mình đón nắng.

Tuy nhiên, sự bình yên ấy không kéo dài được lâu. Ngay tối hôm đó, khi Quyên vừa về đến nhà, cô nhận được cuộc gọi từ Nhung, giọng bạn cô đầy vẻ lo lắng. "Quyên ơi, chiều nay tôi thấy ông Trương Gia Bách đích thân đến bệnh viện, vào thẳng phòng làm việc của ông Hùng, ở lại nói chuyện riêng gần hai tiếng đồng hồ," Nhung kể. "Lúc ra về, tôi thấy sắc mặt ông Hùng có vẻ nặng nề lắm, không giống như mọi khi."

Tin tức ấy khiến Quyên không khỏi lo lắng. Cô hiểu, một khi Trương Gia Bách đích thân xuất hiện, thay vì chỉ gửi đề nghị qua văn bản như trước, chắc chắn ông ta đang chuẩn bị cho một bước đi quyết liệt hơn. Cô gọi điện báo tin cho Bảo Nam và ông Lộc ngay trong đêm, cả ba cùng thống nhất, cần phải cẩn trọng hơn nữa trong những ngày sắp tới, đồng thời đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện bản đánh giá chính thức từ phía trường đại học, trước khi phía Kim Thái kịp tạo ra những biến số bất lợi khác.

Đêm hôm ấy, nằm trên giường, Quyên nhìn ra ô cửa sổ nhỏ, nơi có thể thấy thấp thoáng bóng dáng khu vườn dưới ánh trăng mờ nhạt. Cô thầm nghĩ, hành trình phía trước chắc chắn sẽ còn nhiều thử thách, nhưng ít nhất, cô không còn phải một mình đối diện với nó nữa. Bên cạnh cô giờ đây đã có Bảo Nam, có ông Lộc, có cha cô, và có cả tình yêu thương âm thầm nhưng bền bỉ của người mẹ đã khuất, vẫn đang tiếp tục dẫn lối cho cô trên từng bước đường phía trước.