Chương 2 — Vườn Dược Liệu Sau Bệnh Viện

Suốt cả tuần sau buổi nói chuyện với ông Thái Văn Hùng, Quyên gần như không thể tập trung vào công việc thường ngày tại quầy dược. Tin tức về kế hoạch san lấp khu vườn cứ ám ảnh cô mỗi khi ngơi tay, khiến cô nhiều lần bắt gặp mình đứng lặng trước cửa sổ, nhìn về phía hàng rào tre cũ kỹ phía sau khuôn viên bệnh viện.

"Cô có vẻ không ổn mấy hôm nay," Mai Tuyết Nhung nhận xét, khi cả hai cùng ngồi nghỉ trưa tại căng-tin nhỏ của bệnh viện. "Là vì chuyện khu vườn phải không?"

"Tôi vẫn chưa biết phải làm gì," Quyên thừa nhận, đôi đũa trong tay cô khẽ dừng lại giữa chừng. "Tôi biết mình cần lên tiếng phản đối, nhưng nói thật, tôi cũng không chắc, liệu khu vườn ấy có còn giá trị gì để giữ lại hay không, ngoài ý nghĩa tinh thần với riêng gia đình tôi."

Nhung nhíu mày, có phần không đồng tình với suy nghĩ của bạn. "Cô đừng nói vậy chứ. Tôi còn nhớ, hồi nhỏ mẹ tôi bị dị ứng nặng, chính bác Sen đã bốc cho một thang thuốc giúp mẹ tôi đỡ hẳn, trong khi thuốc Tây lúc đó chẳng có tác dụng gì mấy. Bao nhiêu người trong thị trấn này từng được bác giúp đỡ, cô quên rồi sao?"

Lời nói của Nhung khiến Quyên chợt lặng người. Có lẽ, chính vì quá đau buồn trước sự ra đi của mẹ, cô đã vô tình để nỗi mất mát cá nhân che mờ đi toàn bộ giá trị thực sự mà khu vườn ấy từng mang lại cho cả cộng đồng. "Có lẽ cô nói đúng," Quyên khẽ đáp, ánh mắt cô trầm ngâm. "Tôi chỉ là chưa biết bắt đầu từ đâu."

Buổi chiều hôm đó, khi đang phân loại lại đơn thuốc, Quyên tình cờ chứng kiến một cuộc trò chuyện giữa bác sĩ Chu Bảo Nam và một bệnh nhân lớn tuổi tại hành lang khoa Nội. Cụ bà đang trình bày về việc mình đã tự ý dùng thêm một loại lá cây sắc uống, theo lời mách của hàng xóm, để hỗ trợ điều trị bệnh khớp bên cạnh thuốc Tây đang dùng.

"Cụ không nên tự ý kết hợp như vậy, rất nguy hiểm," Bảo Nam nói, giọng anh nghiêm khắc, có phần gay gắt hơn mức cần thiết. "Cụ không biết được loại lá đó có tương tác gì với thuốc đang uống hay không, rủi ro ảnh hưởng đến gan, thận là hoàn toàn có thể xảy ra."

Cụ bà tỏ ra hoang mang, có phần sợ hãi trước lời cảnh báo nghiêm trọng của bác sĩ, khiến Quyên không kìm được mà bước đến can thiệp. "Xin lỗi bác sĩ, tôi có thể hỏi cụ đang dùng loại lá gì được không ạ?" cô hỏi, giọng cô nhẹ nhàng hơn, cố gắng trấn an cụ bà đang lo lắng.

"Tôi dùng lá diệp hạ châu, nghe nói tốt cho khớp," cụ bà đáp, giọng run run.

Quyên khẽ gật đầu, nhớ lại kiến thức mẹ cô từng truyền dạy. "Diệp hạ châu chủ yếu tốt cho gan, không có tương tác nghiêm trọng với thuốc giảm đau khớp cụ đang dùng, nhưng cụ nên dùng với liều lượng vừa phải, không nên lạm dụng, và tốt nhất nên thông báo cho bác sĩ điều trị biết để theo dõi," cô giải thích, giọng cô điềm tĩnh, chuyên nghiệp.

Cụ bà thở phào nhẹ nhõm, cảm ơn Quyên rối rít trước khi rời đi. Bảo Nam đứng nhìn toàn bộ diễn biến, ánh mắt anh có phần khó chịu xen lẫn ngạc nhiên. "Cô không nên tự ý đưa ra tư vấn y khoa như vậy trước mặt bệnh nhân, đặc biệt là về việc kết hợp thảo dược," anh nói, giọng anh vẫn giữ vẻ nghiêm nghị. "Nếu có sai sót xảy ra, hậu quả sẽ rất khó lường."

"Tôi chỉ đang cung cấp thông tin chính xác về loại dược liệu mà cụ đang sử dụng, dựa trên kiến thức chuyên môn của tôi," Quyên đáp lại, giọng cô không giấu được sự bực bội. "Nếu bác sĩ chỉ đơn thuần cấm đoán mà không giải thích rõ ràng, bệnh nhân sẽ càng hoang mang, thậm chí có thể giấu diếm việc dùng thuốc, còn nguy hiểm hơn nhiều."

Hai người nhìn nhau trong giây lát, không khí căng thẳng bao trùm hành lang vắng vẻ. "Tôi hiểu ý cô, nhưng vấn đề là, phần lớn các bài thuốc dân gian chưa được kiểm chứng khoa học đầy đủ," Bảo Nam nói, giọng anh có phần dịu lại nhưng vẫn giữ lập trường. "Tôi đã chứng kiến quá nhiều trường hợp bệnh nhân trì hoãn điều trị đúng cách chỉ vì tin vào những bài thuốc truyền miệng thiếu cơ sở, dẫn đến hậu quả đáng tiếc."

Có điều gì đó trong giọng nói của anh khiến Quyên cảm nhận được một nỗi đau ẩn giấu phía sau, một trải nghiệm cá nhân nào đó khiến anh có thái độ cực đoan đến vậy với y học cổ truyền. Nhưng cô chưa kịp hỏi thêm, Bảo Nam đã quay người bước đi, kết thúc cuộc trò chuyện một cách đột ngột.

Tối hôm đó, khi tan ca, Quyên quyết định ghé qua nhà ông Tăng Văn Lộc, lương y già sống ở cuối con phố nhỏ gần bệnh viện, người bạn thân thiết nhất của mẹ cô lúc sinh thời. Ông Lộc, dù đã ngoài bảy mươi, vẫn giữ được sự minh mẫn, tinh anh hiếm có, đôi mắt ông sáng lên đầy ấm áp khi thấy Quyên ghé thăm.

"Cháu Quyên đến thăm ông, chắc có chuyện gì đó phải không?" ông Lộc hỏi, mời cô vào nhà, rót cho cô một chén trà thảo mộc thơm ngát.

"Ông ơi, bệnh viện định san lấp khu vườn của mẹ cháu để xây bãi đỗ xe," Quyên nói, giọng cô trĩu nặng. "Cháu muốn ngăn chuyện này lại, nhưng cháu không biết bắt đầu từ đâu, cháu còn chưa dám bước chân vào vườn kể từ ngày mẹ mất."

Ông Lộc trầm ngâm hồi lâu, ánh mắt ông xa xăm như đang hồi tưởng lại những kỷ niệm cũ. "Mẹ cháu là người giỏi nhất mà ông từng biết trong nghề này," ông nói, giọng ông đầy tự hào lẫn tiếc nuối. "Bà ấy không chỉ biết dùng thuốc, mà còn hiểu rõ từng loại cây, từng mùa vụ, từng cách phối hợp để chữa bệnh sao cho hiệu quả nhất, an toàn nhất. Cháu biết không, trong sổ tay của bà ấy còn ghi lại hàng trăm bài thuốc mà đến giờ ông cũng chưa thuộc hết."

"Sổ tay nào ạ?" Quyên hỏi, ánh mắt cô chợt sáng lên vì tò mò.

"Mẹ cháu có thói quen ghi chép cẩn thận mọi bài thuốc, mọi ca bệnh đã chữa, cất trong một chiếc rương gỗ nhỏ đặt trong nhà kho cạnh vườn," ông Lộc kể, giọng ông chậm rãi. "Nếu cháu thực sự muốn cứu lấy khu vườn ấy, có lẽ, việc đầu tiên cháu nên làm, là tìm lại chiếc rương đó, đọc lại những gì mẹ cháu đã dày công ghi chép suốt cả cuộc đời."

Lời nói của ông Lộc như khơi dậy trong Quyên một tia hy vọng mới, dù trong lòng cô vẫn còn không ít sợ hãi trước viễn cảnh phải đối diện trực tiếp với những ký ức đau buồn còn ẩn giấu trong khu vườn ấy. Nhưng cô biết, nếu muốn cứu lấy di sản của mẹ, cô không còn cách nào khác ngoài việc học cách đối diện với nó, dù có đau đớn đến đâu.

"Ông có thể giúp cháu không?" Quyên hỏi, ánh mắt cô ánh lên sự cầu khẩn chân thành. "Cháu biết mình còn thiếu quá nhiều kiến thức so với mẹ, cháu sợ mình sẽ không đủ khả năng để tiếp nối những gì bà đã gây dựng."

"Ông sẽ giúp cháu hết sức có thể," ông Lộc đáp, giọng ông ấm áp, kiên định. "Nhưng cháu phải nhớ, nghề thuốc không phải chuyện một sớm một chiều mà học được. Nó cần thời gian, cần sự kiên nhẫn, và quan trọng nhất, cần một trái tim thực sự muốn chữa lành cho người khác, chứ không chỉ đơn thuần vì muốn giữ lại một mảnh đất."

Quyên gật đầu, những lời ông Lộc nói như chạm đúng vào phần sâu thẳm nhất trong lòng cô — nỗi sợ hãi rằng, có lẽ cô đang muốn giữ lại khu vườn chỉ vì cảm giác tội lỗi, chứ không thực sự vì tình yêu với nghề thuốc như mẹ cô từng có. "Cháu sẽ cố gắng," cô nói, giọng cô chắc chắn hơn. "Cháu muốn tìm lại chiếc rương sổ tay ấy, càng sớm càng tốt."

"Vậy thì ngày mai, sau giờ làm, cháu ghé qua đây, ông sẽ cùng cháu ra vườn tìm lại nó," ông Lộc đề nghị, ánh mắt ông ánh lên sự động viên. "Ông cũng muốn được nhìn lại khu vườn ấy một lần nữa, đã lâu lắm rồi ông chưa có dịp ghé qua, kể từ sau đám tang của mẹ cháu."

Trên đường trở về nhà, Quyên đi ngang qua cổng bệnh viện, tình cờ bắt gặp bóng dáng Bảo Nam đang đứng một mình dưới gốc cây bàng già trước sân, ánh mắt anh nhìn xa xăm về phía bầu trời đêm đầy sao. Có điều gì đó trong dáng vẻ cô đơn ấy khiến Quyên chợt mềm lòng, quên đi cả cuộc tranh luận căng thẳng ban chiều. Cô định lên tiếng chào, nhưng rồi lại thôi, chỉ lặng lẽ bước qua, để anh một mình với những suy nghĩ riêng, giống như cách cô vẫn thường cần những khoảnh khắc lặng yên để đối diện với nỗi đau của chính mình.

Đêm đó, nằm trên giường mà mãi không ngủ được, Quyên lấy điện thoại ra, lướt qua vài tấm ảnh cũ chụp cùng mẹ trong vườn thuốc những năm trước — hình ảnh bà Sen đội chiếc nón lá bạc màu, tay cầm liềm nhỏ cắt lá, nụ cười hiền hậu quen thuộc luôn thường trực trên gương mặt. Cô khẽ mỉm cười trong nước mắt, thầm hứa với chính mình, sẽ không để những gì mẹ đã dày công gây dựng biến mất một cách dễ dàng như vậy, dù con đường phía trước còn nhiều điều chưa rõ ràng, còn nhiều nỗi sợ hãi, do dự chưa thể vượt qua ngay lập tức trong chỉ một sớm một chiều ngắn ngủi.