Chương 3 — Vườn Dược Liệu Sau Bệnh Viện

Chiều hôm sau, đúng như đã hẹn, Quyên ghé qua nhà ông Tăng Văn Lộc ngay sau khi tan ca. Ông đã chuẩn bị sẵn một chiếc đèn pin cùng đôi ủng cao su, phòng khi khu vườn đã um tùm cỏ dại, ẩm ướt sau nhiều ngày không ai chăm sóc. "Đi thôi cháu, trước khi trời tối hẳn," ông nói, giọng ông có phần háo hức xen lẫn hồi hộp không giấu nổi.

Hai người cùng bước đến cổng sau bệnh viện, nơi dẫn thẳng vào khu vườn dược liệu. Quyên đứng khựng lại trước cánh cổng gỗ đã mục vài chỗ, tay cô run nhẹ khi đặt lên ổ khóa cũ kỹ mà cô biết chắc chắn chìa khóa vẫn còn cất trong ngăn kéo bàn làm việc của mẹ ở nhà. Cô đã mang theo chiếc chìa khóa ấy từ tối qua, nhưng đến tận bây giờ, tay cô vẫn còn ngần ngại.

"Cháu không sao chứ?" ông Lộc hỏi, ánh mắt ông đầy quan tâm.

"Cháu ổn," Quyên đáp, hít một hơi thật sâu rồi tra chìa khóa vào ổ. Tiếng cọt kẹt của bản lề gỉ sét vang lên trong không gian tĩnh lặng, cánh cổng từ từ mở ra, để lộ toàn cảnh khu vườn đang chìm trong sự hoang tàn của cỏ dại và lá khô.

Bước qua ngưỡng cổng, Quyên cảm nhận rõ ràng một luồng cảm xúc ùa đến, mạnh mẽ đến mức khiến cô phải dừng chân đứng lặng giữa lối đi nhỏ rải sỏi, giờ đây đã bị cỏ dại phủ kín gần như hoàn toàn. Mùi đất ẩm hòa quyện với hương thơm thoang thoảng còn sót lại của vài loại thảo dược vẫn kiên cường sinh trưởng, đưa cô trở về với ký ức tuổi thơ, những buổi sáng tinh mơ cùng mẹ ra vườn, tay trong tay, nghe bà kể chuyện về từng loại cây.

"Đây, khu này ngày xưa mẹ cháu trồng đinh lăng, kia là khu trồng atiso, còn góc kia là vườn ươm cây con," ông Lộc chỉ tay, giọng ông trầm xuống đầy hoài niệm khi dẫn Quyên đi dọc theo những luống đất giờ đây chỉ còn lại dấu vết mờ nhạt của một thời được chăm sóc kỹ lưỡng. "Ông vẫn nhớ, mẹ cháu từng nói, mỗi loại cây đều có tính cách riêng, cần được đối xử theo cách riêng, không thể áp dụng chung một công thức cho tất cả."

Họ tiếp tục đi sâu vào trong, đến gần nhà kho nhỏ nằm khuất sau rặng tre ở góc vườn. Cánh cửa gỗ đã bám đầy bụi và mạng nhện, nhưng vẫn còn nguyên vẹn. Ông Lộc giúp Quyên đẩy cánh cửa nặng nề, để lộ ra bên trong là một không gian nhỏ, chứa đầy những chum, vại đựng dược liệu khô, những bó thảo mộc treo lủng lẳng trên xà nhà, đã phủ một lớp bụi thời gian.

"Chiếc rương ông nói, nằm ở đâu ạ?" Quyên hỏi, ánh mắt cô dò xét khắp căn phòng nhỏ đầy ắp kỷ niệm.

"Ở góc trong cùng, dưới tấm phản gỗ," ông Lộc chỉ tay, cùng Quyên bước đến. Sau vài phút dịch chuyển tấm phản cũ, một chiếc rương gỗ nhỏ, phủ đầy bụi nhưng vẫn còn chắc chắn, hiện ra trước mắt hai người. Quyên quỳ xuống, tay cô run run mở nắp rương.

Bên trong là hàng chục cuốn sổ tay đã ngả màu vàng ố theo thời gian, được xếp gọn gàng, ngăn nắp — nét chữ quen thuộc của mẹ cô hiện lên trên từng trang giấy, ghi chép tỉ mỉ về từng bài thuốc, từng ca bệnh, từng loại dược liệu cùng công dụng, cách bào chế cụ thể. Quyên cầm lên một cuốn sổ, lật giở từng trang, nước mắt cô không kìm được mà trào ra khi nhận ra, đây chính là cả một kho tàng kiến thức mà mẹ cô đã dày công tích lũy suốt cả cuộc đời.

"Mẹ cháu ghi chép cẩn thận đến vậy sao," Quyên thì thầm, giọng cô nghẹn ngào. "Cháu chưa từng biết, bà còn giữ lại nhiều thứ như thế này."

Ông Lộc ngồi xuống cạnh cô, cầm lên một cuốn sổ khác, lật xem với ánh mắt đầy xúc động. "Mẹ cháu luôn tâm niệm, kiến thức phải được ghi chép lại, truyền lại cho thế hệ sau, không thể để nó mất đi cùng với một con người," ông nói, giọng ông trầm ấm. "Bà ấy vẫn thường nói, biết đâu sau này cháu sẽ cần đến chúng."

Lời nói ấy khiến Quyên không khỏi giật mình. Có phải mẹ cô đã sớm linh cảm được rằng, một ngày nào đó, cô sẽ cần quay trở lại với những gì bà để lại? Cô lật tiếp một cuốn sổ khác, đến trang cuối cùng, nơi có một đoạn ghi chép ngắn, nét chữ có phần run rẩy hơn những trang trước, như được viết trong lúc sức khỏe đã suy yếu.

"Con gái, nếu một ngày con đọc được những dòng này, có lẽ mẹ đã không còn ở bên con nữa. Mẹ biết con luôn tin vào khoa học, vào những gì đã được chứng minh rõ ràng, và mẹ tôn trọng điều đó. Nhưng mẹ mong con hiểu, y học cổ truyền không phải là mê tín, mà là cả một hệ thống tri thức được đúc kết qua hàng trăm năm kinh nghiệm. Nếu con có thể, hãy giữ lấy khu vườn này, không phải vì mẹ, mà vì những người vẫn còn cần đến nó."

Quyên ôm cuốn sổ vào lòng, để những giọt nước mắt tuôn rơi không kiểm soát. Đó là lần đầu tiên, sau hơn một năm kể từ ngày mẹ mất, cô mới thực sự cho phép bản thân được khóc trọn vẹn, được đối diện với nỗi đau mà cô vẫn cố gắng chôn giấu suốt bao lâu nay.

Ông Lộc lặng lẽ đặt tay lên vai cô, không nói gì, chỉ để cô có không gian riêng với cảm xúc của mình. Một lúc lâu sau, khi đã bình tĩnh trở lại, Quyên ngẩng đầu lên, ánh mắt cô kiên định hơn bao giờ hết. "Cháu sẽ giữ lại khu vườn này, ông ạ," cô nói, giọng cô chắc chắn. "Cháu sẽ học lại từ đầu, sẽ đọc hết những gì mẹ cháu để lại, để không phụ lòng bà."

"Ông tin cháu làm được," ông Lộc đáp, nụ cười hiền hậu hiện rõ trên gương mặt đầy nếp nhăn thời gian. "Và ông sẽ luôn ở đây, sẵn sàng giúp đỡ cháu bất cứ khi nào cháu cần."

Trước khi rời nhà kho, ông Lộc còn nán lại, tay ông khẽ vuốt ve một chiếc chum sành cũ đặt trong góc, ánh mắt ông xa xăm như đang lạc về những năm tháng đã qua. "Cháu biết không, chiếc chum này, mẹ cháu dùng để ủ rượu thuốc bồi bổ cho các cụ già trong xóm mỗi dịp cuối năm," ông kể, giọng ông chậm rãi. "Có năm mất mùa, bà con không có tiền trả công, mẹ cháu vẫn cho không, chỉ dặn họ khi nào có thì trả sau cũng được. Bà ấy làm nghề này không phải vì tiền, mà vì cái tâm."

Quyên lắng nghe, từng câu chuyện nhỏ của ông Lộc như từng mảnh ghép, dần dần dựng lại trọn vẹn hơn chân dung người mẹ mà cô luôn nghĩ mình đã hiểu rõ, nhưng hóa ra vẫn còn rất nhiều điều cô chưa từng biết đến. "Cháu ước gì, mình đã dành nhiều thời gian hơn để hỏi mẹ về những chuyện này, khi bà còn sống," cô nói, giọng cô đầy tiếc nuối.

"Không sao đâu cháu," ông Lộc an ủi, đặt tay lên vai cô. "Bây giờ, cháu vẫn còn cơ hội để tìm hiểu, để tiếp nối. Đó mới là điều quan trọng nhất, không phải là việc cháu đã bỏ lỡ những gì trong quá khứ."

Họ cùng nhau khiêng chiếc rương ra khỏi nhà kho, cẩn thận đặt lên chiếc xe kéo nhỏ mà ông Lộc đã chuẩn bị sẵn từ trước. Trên đường đẩy xe ra khỏi vườn, Quyên không ngừng ngoái nhìn lại những luống đất, những gốc cây quen thuộc, như thể đang cố ghi nhớ lại từng chi tiết nhỏ nhất, sợ rằng đây có thể là những hình ảnh cuối cùng nếu kế hoạch san lấp của bệnh viện thực sự được thi hành.

Khi hai người rời khỏi nhà kho, mang theo chiếc rương quý giá, bầu trời bên ngoài đã chuyển sang màu tím sẫm của hoàng hôn muộn. Quyên ngoái đầu nhìn lại khu vườn một lần cuối trước khi khóa cổng, lòng cô tràn đầy một cảm giác mới mẻ — không còn là nỗi sợ hãi, né tránh như trước, mà là một quyết tâm mãnh liệt để bảo vệ, hồi sinh lại di sản mà mẹ cô đã dành trọn cả cuộc đời để vun đắp.

Về đến nhà, Quyên cùng ông Lộc khiêng chiếc rương vào phòng khách nhỏ, đặt ngay ngắn trên chiếc bàn gỗ cũ. Ông Đào Văn Thành, cha cô, bước ra từ trong bếp, sững người khi nhìn thấy chiếc rương quen thuộc, ánh mắt ông thoáng chút bối rối xen lẫn xúc động. "Đây là..." ông bỏ lửng câu nói, tay ông khẽ chạm vào nắp rương như thể đang chạm vào một phần ký ức đã lâu không dám đối diện.

"Con tìm thấy sổ tay ghi chép bài thuốc của mẹ, cha ạ," Quyên nói, giọng cô nhẹ nhàng. "Con định sẽ đọc lại hết, học lại nghề của mẹ, để giữ được khu vườn."

Ông Thành im lặng hồi lâu, ngón tay ông vẫn còn đặt trên nắp rương gỗ, rồi khẽ gật đầu, ánh mắt ông ánh lên một tia sáng mà đã rất lâu rồi Quyên không còn thấy. "Nếu con thực sự muốn học, cha sẽ giúp con những gì cha còn nhớ được," ông nói, giọng ông khẽ run. "Ngày xưa, cha cũng từng phụ mẹ con không ít lần ngoài vườn, từ việc tưới nước, làm cỏ, đến việc phơi khô, sơ chế từng loại dược liệu trước khi cất vào kho."

Đó là lần đầu tiên, sau hơn một năm, Quyên nghe cha mình chủ động nhắc đến chuyện phụ giúp việc thuốc thang, và trong khoảnh khắc ấy, cô cảm nhận được một tia hy vọng mong manh nhưng ấm áp, rằng có lẽ, hành trình phía trước tuy còn nhiều gian nan, nhưng cô sẽ không phải bước đi một mình trên con đường tìm lại di sản của gia đình.