Chương 21 — Vườn Dược Liệu Sau Bệnh Viện

Hơn hai tuần sau ngày ông Quốc thông báo quyết định tạm dừng kế hoạch san lấp, cuộc sống ở Yên Sơn dần trở lại nhịp điệu bình yên thường nhật. Quyên cùng Bảo Nam, ông Lộc bắt tay vào việc phác thảo đề án phát triển toàn diện cho khu vườn theo gợi ý của ông Quốc, trong khi ông Thành ngày càng gắn bó hơn với công việc chăm sóc cây thuốc, dần trở thành một trợ thủ đắc lực không thể thiếu.

Nhưng mọi sự bình yên ấy đột ngột bị phá vỡ vào một buổi sáng thứ Hai, khi khoa cấp cứu bệnh viện huyện Yên Sơn bất ngờ tiếp nhận liên tiếp gần chục ca bệnh nhân nhập viện trong tình trạng sốt cao, nôn mửa, tiêu chảy dữ dội. Ban đầu, các bác sĩ trực nghĩ đây chỉ là những ca ngộ độc thực phẩm đơn lẻ, nhưng đến trưa cùng ngày, con số bệnh nhân nhập viện với triệu chứng tương tự đã tăng vọt lên đến hơn ba mươi người, phần lớn đều là người dân sống quanh khu chợ trung tâm thị trấn.

Bảo Nam, khi ấy đang trực tại khoa nội, lập tức được điều động tăng cường hỗ trợ khoa cấp cứu đang trong tình trạng quá tải nghiêm trọng. Anh nhanh chóng nhận ra, đây không phải là những ca bệnh rời rạc, mà rất có thể là một đợt bùng phát dịch bệnh đường tiêu hóa trên diện rộng, khả năng cao xuất phát từ một nguồn lây nhiễm chung nào đó trong cộng đồng.

"Tôi cần biết chính xác, tất cả các bệnh nhân này có điểm chung gì trong sinh hoạt hằng ngày hay không," Bảo Nam nói với đội ngũ điều dưỡng, giọng anh khẩn trương nhưng vẫn giữ được sự bình tĩnh cần thiết của một bác sĩ giàu kinh nghiệm. Sau khi rà soát nhanh, các bác sĩ phát hiện, phần lớn bệnh nhân đều từng ăn uống tại khu vực chợ trung tâm trong vòng hai ngày gần nhất, đặc biệt là những người từng sử dụng nước giếng chung tại khu vực này, nơi vừa trải qua một đợt mưa lớn kéo dài khiến nguồn nước có nguy cơ bị ô nhiễm nghiêm trọng.

Quyên, khi nhận được tin báo khẩn từ Nhung, lập tức có mặt tại bệnh viện, dù đang trong ca nghỉ. Nhìn cảnh tượng khoa cấp cứu chật kín người, tiếng khóc than, tiếng rên rỉ vang lên khắp các hành lang, cô không khỏi bàng hoàng trước quy mô nghiêm trọng của tình huống. "Chúng ta cần huy động thêm nhân lực, thêm cả thuốc men dự trữ," cô nói với Bảo Nam, giọng cô gấp gáp. "Em sẽ kiểm tra ngay kho dược, xem còn đủ dịch truyền, thuốc kháng sinh, thuốc cầm tiêu chảy hay không."

Chỉ trong vòng vài giờ đồng hồ, kho dược của bệnh viện đã gần như cạn kiệt nguồn dịch truyền dự trữ, trong khi số lượng bệnh nhân vẫn tiếp tục tăng lên không ngừng, vượt xa khả năng tiếp nhận thông thường của một bệnh viện tuyến huyện vốn đã hạn chế về cơ sở vật chất. Ông Hùng, trong vai trò giám đốc, phải liên tục gọi điện cầu viện sự hỗ trợ khẩn cấp từ bệnh viện tỉnh, đồng thời huy động toàn bộ nhân viên, kể cả những người đang trong ca nghỉ, quay trở lại hỗ trợ.

Giữa tình hình cấp bách ấy, ông Lộc, khi nghe tin, đã lập tức có mặt tại bệnh viện, mang theo một số bài thuốc nam gia truyền có tác dụng hỗ trợ điều trị tiêu chảy, bù nước, giải độc mà ông đã tích lũy kinh nghiệm sử dụng suốt mấy chục năm hành nghề. "Trong lúc chờ nguồn dịch truyền từ tuyến trên, chúng ta có thể dùng thêm nước sắc từ lá ổi non, kết hợp với cháo loãng nêm chút muối đường, giúp bù nước, cầm tiêu chảy tạm thời cho những ca nhẹ, giảm bớt áp lực cho những ca nặng cần ưu tiên dịch truyền tĩnh mạch," ông đề xuất, giọng ông đầy kinh nghiệm dày dặn.

Ban đầu, một vài bác sĩ trẻ trong bệnh viện tỏ ra do dự trước đề xuất ấy, vẫn còn giữ tâm lý dè dặt với các phương pháp Đông y truyền thống. Nhưng chính Bảo Nam, người từng là một trong những người hoài nghi gay gắt nhất, giờ đây lại là người đứng ra ủng hộ mạnh mẽ nhất. "Chúng ta đang trong tình huống khẩn cấp, thiếu hụt nguồn lực trầm trọng," anh nói, giọng anh quả quyết trước toàn thể đội ngũ y bác sĩ. "Bài thuốc của ông Lộc đã được kiểm chứng qua nhiều năm thực tế, có cơ sở khoa học rõ ràng về tác dụng bù nước, điện giải. Tôi đề nghị, chúng ta áp dụng song song, kết hợp cả Tây y lẫn Đông y, phân loại bệnh nhân theo mức độ nặng nhẹ, để tối ưu hóa nguồn lực đang có."

Đề xuất ấy nhanh chóng được ông Hùng thông qua trong bối cảnh cấp bách. Ngay lập tức, một hệ thống phân loại bệnh nhân được thiết lập — những ca nặng, có dấu hiệu mất nước nghiêm trọng được ưu tiên truyền dịch tĩnh mạch ngay lập tức, trong khi những ca nhẹ hơn được chuyển sang khu vực điều trị tạm thời ngay tại nhà kho lớn cạnh khu vườn dược liệu, nơi Quyên cùng ông Lộc, ông Thành tất bật chuẩn bị hàng loạt nồi nước sắc từ lá ổi, lá mơ, cùng nhiều loại thảo dược khác có tác dụng hỗ trợ tiêu hóa, giải độc.

Cảnh tượng ấy khiến nhiều người không khỏi xúc động — khu vườn dược liệu từng suýt bị san phẳng, giờ đây lại trở thành nơi trực tiếp góp phần cứu chữa cho hàng chục bệnh nhân trong cơn nguy kịch. Những chiếc nồi lớn được đặt ngay giữa vườn, khói bốc lên nghi ngút hòa cùng hương thơm của các loại lá thuốc, trong khi các tình nguyện viên, bao gồm cả những người dân từng tham gia buổi gặp mặt cộng đồng trước đó, tấp nập qua lại hỗ trợ bưng bê, chăm sóc bệnh nhân.

Suốt cả buổi chiều và đêm hôm đó, gần như không ai trong đội ngũ y tế được nghỉ ngơi. Quyên tất bật chạy qua chạy lại giữa quầy dược và khu điều trị tạm thời, vừa phân phát thuốc, vừa hỗ trợ ông Lộc pha chế thêm các loại nước sắc. Bảo Nam thì gần như không rời khỏi khoa cấp cứu, liên tục thăm khám, theo dõi sát sao tình trạng của từng bệnh nhân nặng, đặc biệt lưu tâm đến những trường hợp trẻ nhỏ và người cao tuổi, vốn có nguy cơ trở nặng nhanh hơn do sức đề kháng yếu.

Giữa đêm, Nhung tìm được ít phút rảnh tay, chạy ra khu vườn tìm Quyên, gương mặt cô hốc hác vì gần hai mươi tiếng đồng hồ liên tục không chợp mắt. "Cậu có nghe tin, người ta nghi ngờ nguồn lây là từ cái giếng chung sau chợ chưa?" Nhung hỏi, giọng cô khàn đặc vì mệt. "Trưởng trạm y tế xã đã cho người xuống lấy mẫu nước đi xét nghiệm rồi, chắc mai mới có kết quả chính thức." Quyên gật đầu, lòng cô nặng trĩu khi nghĩ đến việc cả trăm hộ dân quanh khu chợ vẫn đang hằng ngày sử dụng nguồn nước ấy để sinh hoạt, nấu ăn, mà không hề hay biết về nguy cơ tiềm ẩn.

Ông Thành, trong lúc phụ giúp bắc thêm nồi nước sắc, cũng tranh thủ dặn dò những người dân đến lấy thuốc, hướng dẫn họ tạm thời đun sôi kỹ nước trước khi sử dụng, đồng thời không quên nhắc nhở những gia đình có trẻ nhỏ nên đưa các cháu đến khám ngay khi có dấu hiệu bất thường, dù là nhỏ nhất. Nhìn cảnh cha mình tất bật, tận tụy không thua kém gì những y bác sĩ chuyên nghiệp, Quyên không khỏi cảm thấy ấm lòng, nhận ra, ông đã thực sự tìm lại được vị trí của mình bên cạnh di sản mà vợ ông từng gây dựng, không còn là người đứng ngoài cuộc như trước đây nữa.

Đến gần nửa đêm, khi tình hình có phần tạm ổn định, đoàn xe cứu trợ từ bệnh viện tỉnh cũng vừa kịp đến, mang theo thêm dịch truyền, thuốc kháng sinh cùng một vài y bác sĩ tăng cường. Quyên, tranh thủ khoảng lặng hiếm hoi, ngồi tựa lưng vào bức tường hành lang bệnh viện, cơ thể rã rời vì mệt mỏi nhưng tinh thần vẫn tỉnh táo lạ thường. Bảo Nam tìm đến, ngồi xuống cạnh cô, đưa cho cô một chai nước lọc.

"Em ổn chứ?" anh hỏi, giọng anh đầy lo lắng, tay anh nhẹ nhàng vuốt lại mấy lọn tóc lòa xòa trước trán cô.

"Em ổn," Quyên đáp, khẽ mỉm cười dù đôi mắt cô đã thâm quầng vì mệt mỏi. "Chỉ là, em chưa từng nghĩ, có ngày mình lại chứng kiến cảnh khu vườn của mẹ trực tiếp tham gia vào một cuộc chiến sinh tử như thế này. Nếu mẹ còn sống, chắc chắn bà sẽ tự hào lắm."

Bảo Nam gật đầu, khoác tay qua vai cô, kéo cô tựa nhẹ vào người mình. "Đêm nay quả thực là một đêm dài," anh nói, giọng anh trầm xuống đầy suy tư. "Nhưng anh tin, đây cũng chính là cơ hội để chứng minh, một cách rõ ràng, thuyết phục nhất, rằng sự kết hợp giữa Đông y và Tây y không phải là một ý tưởng viển vông, mà là một giải pháp thực sự hiệu quả, có thể cứu sống con người trong những tình huống cấp bách nhất." Xa xa, tiếng nồi nước sắc vẫn sôi lục bục giữa vườn, mùi lá ổi, lá mơ thoang thoảng hòa lẫn vào mùi cồn sát khuẩn quen thuộc của bệnh viện, tạo nên một thứ hương vị lạ lùng nhưng lại khiến Quyên cảm thấy an tâm lạ thường, như thể chính khu vườn đang lặng lẽ góp sức mình vào cuộc chiến sinh tử đang diễn ra. Cả hai ngồi tựa vào nhau trong im lặng, giữa tiếng bước chân hối hả của các y bác sĩ vẫn đang miệt mài làm việc xung quanh, chuẩn bị tinh thần cho một đêm dài phía trước, khi dịch bệnh vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại, và không ai trong số họ biết chắc, liệu ngày mai tình hình sẽ tốt lên, hay còn diễn biến phức tạp hơn nữa trước khi mọi thứ có thể lắng xuống.