Chương 17

Phiên điều trần sơ bộ diễn ra trong một phòng họp nhỏ của trung tâm trọng tài bản quyền. Không có máy quay truyền hình, chỉ có luật sư, đại diện hãng, nhóm An và một thư ký ghi biên bản. Quang Vũ ngồi phía đối diện, Đức Minh không xuất hiện trực tiếp mà tham dự qua màn hình.

Thư ký yêu cầu từng người xác nhận danh tính và vai trò. Nam là người đầu tiên. Anh nói rõ mình từng làm trợ lý kỹ thuật, từng ký hợp đồng chuyển quyền master để vay tiền viện phí, từng có mặt tại phòng B ngày 16 tháng 8 và từng im lặng sau tiếng va đập. Anh không gọi mình là nạn nhân.

Luật sư của hãng hỏi: “Anh có tạo bản thu chứa giọng Lệ Chi không?”

“Tôi không tạo bản gốc. Tôi từng vận hành thiết bị trong phòng, và tôi biết một bản mẫu có giọng chị ấy được lưu.”

“Anh có phản đối không?”

“Không đủ.”

“Không đủ nghĩa là không phản đối?”

“Nghĩa là tôi đã không làm điều phải làm.”

Luật sư định hỏi tiếp, nhưng thư ký yêu cầu câu hỏi cụ thể. Nam không nhìn An. Anh nhìn thẳng vào màn hình.

Gia Linh trình bày sau đó. Cô xác nhận mình thu giọng chính theo chỉ dẫn, không biết lớp giọng Lệ Chi được ghép, và đã yêu cầu hãng cung cấp quyền sử dụng. Luật sư hãng hỏi cô có được lợi từ việc làm album nổi tiếng hay không.

“Có,” Linh đáp. “Nhưng lợi ích không biến việc dùng dữ liệu không có quyền thành hợp pháp.”

An được hỏi về phương pháp nhận diện âm thanh. Cô giải thích bộ truyền rung, cách so sánh phổ âm, giới hạn của việc xác định giọng bằng dữ liệu đã chỉnh. Cô không phóng đại khả năng. Khi được hỏi có thể khẳng định giọng trong bản teaser là của Lệ Chi không, An nói:

“Tôi có thể khẳng định nhiều đặc điểm trùng với bản thu được Lệ Chi xác nhận. Để kết luận pháp lý, cần giám định độc lập và bản gốc.”

Luật sư hãng mỉm cười. “Vậy báo cáo của cô chưa kết luận.”

“Chưa. Vì tôi không thay giám định viên.”

“Nhưng cô đã dùng báo cáo ấy để chống lại hãng.”

“Tôi dùng nó để ngăn một bản thu được phát hành khi nguồn chưa rõ.”

“Cô có thù với Dải Ngân Hà không?”

An nghĩ tới phòng khám, những bài viết công kích và câu chuyện tai nạn bị biến thành quảng cáo. “Tôi có quyền lợi nghề nghiệp. Tôi cũng có nghĩa vụ không để dữ liệu bị dùng trái phép. Hai việc có thể tồn tại cùng lúc.”

Quang Vũ được hỏi về teaser. Ông nói hãng mua quyền bản thu từ một nhà sản xuất cũ, nhưng không mang bản hợp đồng gốc. Ông cho rằng Lệ Chi đã rời ngành và không còn quyền kiểm soát mọi bản ghi từng thực hiện trong thời hạn hợp đồng.

Lệ Chi xuất hiện qua cuộc gọi video. Bà không mặc trang phục sân khấu, chỉ mặc áo sơ mi màu nâu. Căn phòng phía sau là lớp học với những chiếc ghế nhựa và bảng nhạc viết tay.

“Tôi chưa từng ký chuyển quyền giọng nói của mình cho Dải Ngân Hà,” bà nói. “Tôi ký một hợp đồng thu âm có giới hạn, trong đó mọi bản phát hành phải ghi tên người viết. Hãng đã giữ bản gốc khi tôi yêu cầu trả lại.”

Luật sư hỏi bà có còn nhớ ngày ký không. Bà trả lời từng chi tiết: màu mực, người chứng kiến, tiếng máy điều hòa trong phòng. Khi được hỏi về Nam, bà nói:

“Cậu ấy đã im lặng. Nhưng cậu ấy không xóa tên tôi. Tôi không muốn hồ sơ biến hai việc đó thành một.”

Câu trả lời làm cả phòng im. Nam cúi đầu.

Gia đình Lâm gửi một bản tuyên bố đã công chứng. Họ xác nhận Lâm là người hòa âm phần chuyển và chưa từng chuyển quyền toàn bộ cho hãng. Bản sao sổ thanh toán cho thấy tiền bản quyền bị giữ qua công ty trung gian.

Đức Minh phản hồi qua màn hình. Ông nói chữ ký trên phụ lục có thể là bản scan hợp lệ. Hạnh yêu cầu giám định, đồng thời đề nghị bảo toàn cuộn băng gốc.

Trọng tài viên hỏi Đức Minh về đoạn video trong thẻ của Linh. Ông ta nói không nhớ cuộc họp.

“Ông có nhận diện giọng nói của mình không?”

“Có thể là tôi, nhưng đoạn bị cắt.”

“Ông có phản đối việc giám định toàn bộ file không?”

Đức Minh im lặng. Quang quay sang màn hình, vẻ mặt thay đổi.

Sau bốn giờ, trung tâm ra quyết định tạm thời: Dải Ngân Hà không được phát hành hoặc quảng bá bản thu chứa giọng Lệ Chi; phải bàn giao bản sao dữ liệu liên quan cho bên giám định độc lập; mọi bên giữ nguyên bản gốc. Album của Nam được phép tiếp tục dưới điều kiện không sử dụng phần tranh chấp.

An không thấy thắng. Một quyết định tạm thời không trả lại tên cho Lâm, không xóa được những bài viết đã đăng. Nhưng nó mở một khoảng thở.

Ngoài hành lang, Quang gọi An. “Cô đã đạt được điều cô muốn. Rút khỏi dự án đi, mọi việc sẽ dừng ở đây.”

“Ông vẫn nghĩ tôi làm vì dự án.”

“Cô muốn gì hơn?”

“Muốn dữ liệu được trả lại cho người có quyền.”

“Và sau đó?”

“Sau đó tôi làm âm nhạc của mình.”

Quang lắc đầu. “Cô sẽ không kiếm đủ tiền bằng những bài không có điệp khúc.”

“Có thể. Nhưng tôi biết mình đang bán thứ gì.”

Ông rời đi. Nam bước tới, trên tay cầm bản quyết định.

“Tôi đã tưởng cô sẽ rút.”

“Tôi cũng từng tưởng anh sẽ im.”

“Tôi xin lỗi.”

“Đừng xin lỗi vì tôi không đoán đúng về anh. Hãy xin lỗi người cần nghe.”

Nam nhìn về phía màn hình đã tắt của Đức Minh. “Tôi sẽ viết thư cho gia đình Lâm.”

“Không cần bắt họ trả lời.”

“Tôi biết.”

Hạnh gọi họp nhóm ngay tại quán cà phê gần trung tâm. Bản kế hoạch album phải đổi: không dùng đoạn giọng Lệ Chi, không tái tạo phần điệp khúc bằng giọng mới, giữ lại nhịp ghi ở bến phà và âm thanh lớp học của Lệ Chi chỉ khi bà cho phép. Linh muốn hát một bài mới do chính cô viết.

Nam hỏi An: “Tên album còn giữ không?”

An nhìn dòng tiêu đề trên hồ sơ. “Bản nhạc không có điệp khúc. Giữ.”

“Người nghe có hiểu không?”

“Không phải việc đầu tiên của họ là hiểu. Việc đầu tiên là được nghe đúng.”

Khi họ rời quán, Nam đưa An một tờ giấy. Trên đó là lời bài hát anh viết, chỉ có các câu rời, không vần. Anh hỏi cô có thể giúp hòa âm không.

An đọc, rồi gấp lại. “Tôi sẽ xem, nhưng không hứa.”

“Tôi không cần lời hứa.”

“Tốt.”

Phía sau họ, điện thoại Tùng báo một email từ ngân hàng: hồ sơ chuyển tiền của công ty trung gian đã được mở. Có một giao dịch vào ngày Lâm chết, người nhận là tài khoản mang tên Đức Minh.
Trong giờ nghỉ của phiên điều trần, Nam ra hành lang một mình. An đi theo nhưng đứng cách anh vài bước. Anh nhìn bảng thông báo các vụ tranh chấp khác, tên người sáng tác nhỏ hơn tên công ty.

“Anh có muốn bỏ?” An hỏi.

“Có lúc.”

“Vì sợ?”

“Vì tôi không muốn mọi câu hỏi đều quay về tôi.”

“Đó là hậu quả của việc anh ở trong câu chuyện.”

“Tôi biết.”

“Nhưng anh không phải trung tâm của mọi phần.”

Nam gật. “Tôi cần nhớ điều đó khi nói.”

Anh quay lại phòng, tự nguyện yêu cầu thư ký ghi thêm rằng gia đình Lâm không có nghĩa vụ tha thứ cho anh. Lời đề nghị khiến luật sư hãng khó chịu, nhưng trọng tài viên chấp nhận ghi nhận.

Sau lời khai của Lệ Chi, Lâm Linh kể về đêm cô mang máy ghi khỏi nhà hát. Cô nói cô đã nhìn thấy Đức Minh đứng ngoài cửa sau, gọi điện cho Quang. Cô không nghe hết nội dung, chỉ nghe câu “đã khóa rồi”.

Luật sư hãng hỏi vì sao cô không báo cảnh sát.

“Tôi hai mươi tuổi, mẹ tôi đang nằm viện, anh tôi vừa chết. Tôi không biết mình đang giữ bằng chứng.”

“Cô đã giữ nó mười một năm.”

“Tôi đã sống qua mười một năm đó.”

Câu trả lời làm phòng họp yên. An không nhìn Nam, nhưng cảm nhận anh hít vào rất chậm.

Trọng tài viên xem băng. Khi giọng Lâm nói về việc giữ tên người viết vang lên, Nam cầm chặt cây bút. An đặt bàn tay lên đầu gối, không chạm vào anh.

Đức Minh phủ nhận giọng trong video. Hạnh đưa bản phân tích phổ âm của Tùng, nêu rõ đây chỉ là so sánh hỗ trợ, không phải kết luận duy nhất. Luật sư hãng cố kéo câu hỏi về việc An suy giảm thính lực, hỏi liệu cô có thể đánh giá chính xác âm thanh không.

An trả lời: “Tôi không nghe theo cùng cách các ông. Vì vậy tôi dùng thiết bị, đo lường và mời giám định độc lập. Khuyết tật của tôi không làm mất nghĩa vụ kiểm tra. Nó chỉ khiến tôi không chấp nhận một người tự nhận mình nghe đúng hơn.”

Trọng tài viên yêu cầu chuyển câu hỏi sang phương pháp, không hỏi về thân thể nếu không liên quan.

Sau phiên, các bên được yêu cầu nộp đề xuất giải quyết. Dải Ngân Hà thừa nhận đã dùng một lớp giọng không có văn bản đầy đủ, nhưng nói việc đó do Đức Minh tự ý. Quang Vũ phủ nhận biết trước.

Hạnh hỏi An có muốn chấp nhận phần nhận lỗi hạn chế không. An nói cần hỏi Lệ Chi và gia đình Lâm. Lệ Chi đồng ý nếu hãng trả bản gốc, ghi tên đầy đủ, trích doanh thu cho quỹ và xin lỗi công khai về việc sử dụng giọng. Gia đình Lâm yêu cầu thêm chi phí giám định và quyền kiểm tra báo cáo phân phối.

Nam đề nghị không nhận tiền bồi thường cho mình. “Phần của tôi chuyển vào quỹ.”

Hạnh nói anh có quyền giữ chi phí lao động. Nam lắc đầu. “Tôi đã nhận đủ từ sự im lặng.”

An nói: “Đừng tự trừng phạt để làm đẹp hồ sơ. Anh vẫn phải sống và làm việc.”

Nam nhìn cô. “Tôi không biết ranh giới.”

“Vậy để luật sư và hợp đồng xác định, không để cảm giác.”

Họ thống nhất chia khoản tiền theo quyền, không theo mức độ tội lỗi. Bản đề xuất được gửi.

Trong lúc chờ, Linh trình diễn bài độc lập ở một quán nhỏ. An đứng dưới khán phòng, nhận rung động từ sàn gỗ. Nam ở cuối cửa, không đứng cạnh sân khấu. Linh hát câu cuối một lần, rồi để im lặng dài. Khán giả không vỗ ngay, nhưng không ai bỏ đi.

Sau buổi diễn, một cô bé xin chữ ký Linh. Cô bé hỏi bài có điệp khúc không. Linh nói không.

“Vậy cháu phải nhớ thế nào?”

“Nhớ điều cháu muốn giữ.”

An nghe, thấy câu trả lời ấy đã thuộc về Linh.

Ngày hôm sau, tòa ra quyết định buộc Dải Ngân Hà bàn giao bản gốc và công khai phạm vi quyền. Đức Minh phải cung cấp dữ liệu kho. Quang Vũ xin rút khỏi vị trí điều hành trong thời gian kiểm toán.

Không ai hô mừng. Hạnh chỉ đóng hồ sơ, nói còn nhiều việc phải làm.

Nam nhận email của Quang: “Cậu nghĩ mình thắng sao?”

Anh trả lời: “Không. Tôi nghĩ lần này ông không thể tự viết kết thúc.”

An đọc, rồi nói: “Câu đó hơi kịch.”

Nam xóa, viết lại: “Tôi sẽ tuân thủ quyết định.”

An gật. “Tốt hơn.”