Chương 20

Thỏa thuận cuối cùng được ký sau sáu tuần thương lượng. Dải Ngân Hà không nhận quyền sở hữu các bản nhạc; họ chỉ được phân phối trong thời hạn một năm, không được sửa bản mix, không được dùng hình ảnh của An, Linh hay Lệ Chi nếu chưa xin phép riêng. Phần doanh thu của bản có đoạn nói trong lớp học chuyển vào quỹ của Lệ Chi. Gia đình Lâm được ghi tên ở phần sáng tác và nhận phần quyền tương ứng với bản giai điệu được xác nhận.

Đức Minh không có mặt khi ký. Hồ sơ về các giao dịch được chuyển cho cơ quan có thẩm quyền, không kèm những lời kết tội trên mạng. Quang Vũ rời vị trí giám đốc sau khi hội đồng quản trị yêu cầu kiểm toán kho dữ liệu. Hãng không sụp đổ; những người làm việc ở đó vẫn cần lương. An thấy điều ấy quan trọng. Công lý không phải cảnh một tòa nhà biến mất, mà là cách những người còn lại phải làm việc khác đi.

Album được đặt tên “Bản nhạc không có điệp khúc”. Không có ca khúc nào dùng câu lặp như móc câu. Mỗi bài bắt đầu từ một âm thanh đời thường và kết thúc bằng một lựa chọn chưa được giải thích hết. Linh hát năm bài, nhưng tên cô không đặt cạnh tên Lệ Chi trên ảnh quảng bá. Hai thế hệ được ghi trong những dòng khác nhau, không ai đứng thay ai.

Buổi phát hành đầu tiên diễn ra tại nhà văn hóa cũ, không phải sân khấu lớn. Vé miễn phí nhưng số lượng giới hạn để tránh biến người nghe thành một con số quảng cáo. Bên ngoài có một bảng nhỏ ghi lịch sử bản thu, quyền của từng người và cách liên hệ nếu phát hiện lỗi. An insist mọi tài liệu phải đọc được, không dùng chữ quá nhỏ.

Vy chạy quanh sân khấu kiểm tra dây. “Nếu hôm nay có sự cố, tớ sẽ đổ cho cậu.”

“Cậu đổ cho tớ từ khi mở Mạch Nước.”

“Đúng. Nhưng giờ có hợp đồng để đổ.”

An bật cười. Tai trái của cô vẫn không ổn định, nhưng bác sĩ cho phép làm việc nếu giữ mức âm lượng an toàn. Cô mang bộ truyền rung mới, đặt miếng đệm dưới sàn và bên cạnh bàn điều khiển. Nam tới sớm, đem theo một bình trà gừng.

“Vy bảo cô không uống cà phê sau bốn giờ.”

“Vy đang quản lý cả cơ thể tôi à?”

“Cô ấy bảo nếu tôi đưa sai đồ, cô ấy sẽ đuổi tôi.”

An nhận bình trà. “Lần này anh học cách nghe lời.”

“Tôi học cách đọc hướng dẫn.”

Linh đứng trong góc sân khấu, đọc lời bài hát mới. Cô không còn hỏi bài có đủ dễ nhớ không. Cô hỏi câu nào là của mình. An giúp chỉnh một phụ âm, Nam sửa nhịp piano, rồi cả ba thống nhất giữ cách hát ban đầu của Linh.

Trước giờ diễn, màn hình phát một đoạn video của Lệ Chi. Bà ngồi trong lớp học, phía sau là những đứa trẻ đang tập gõ nhịp.

“Tôi không có mặt ở đây để nhận lại một quá khứ,” bà nói. “Tôi có mặt để nhắc rằng tên của người viết không phải phần trang trí. Nếu bài hát còn thiếu, hãy để nó thiếu đúng chỗ.”

Video kết thúc. Không có hình ảnh quảng cáo, không có câu kêu gọi chia sẻ.

Bài đầu bắt đầu bằng tiếng tàu. An cảm nhận sàn rung, tiếng dây đàn đi ngang qua lòng bàn chân. Nam không nhìn cô khi chơi; anh nhìn Linh. Linh hát câu đầu, để câu thứ hai chuyển sang một âm vực khác. Khán giả im lặng, không phải vì bị ép mà vì chưa biết lúc nào nên vỗ.

Ở bài thứ ba, một micro bị nhiễu. Vy báo bằng tín hiệu tay. An cắt kênh đó, chuyển sang micro dự phòng. Sự cố chỉ kéo dài hai giây, nhưng trong hai giây ấy, Nam không lấp bằng nhạc. Anh để tiếng căn phòng lọt vào. Một đứa trẻ ho ở hàng ghế đầu, ai đó kéo ghế, rồi Linh tiếp tục.

Sau bài thứ tư, một khán giả hỏi tại sao không phục hồi đoạn hát của Lệ Chi. An trả lời từ phía bàn điều khiển:

“Vì đoạn ấy thuộc về một quyết định chưa được bà cho phép. Chúng tôi không dùng phần bị cắt để làm bằng chứng cảm xúc. Hồ sơ pháp lý đã được xử lý riêng.”

Một người khác hỏi Nam có tha thứ cho Quang không. Nam cầm micro, nghĩ một lúc.

“Tôi không giữ quyền tha thứ thay cho những người bị ảnh hưởng. Tôi chỉ có thể chịu trách nhiệm cho phần mình, và không tiếp tục làm việc theo cách cũ.”

Linh nhìn anh, rồi cất bài cuối. Không có nhạc dạo. Cô nói một câu, để im lặng, sau đó hát ba nốt do chính cô viết. Nam thêm tiếng piano thấp. An đưa vào nhịp cầu phà, nhưng giảm âm lượng để nó giống một ký ức xa. Cuối bài, tiếng thở của Linh không bị cắt.

Không ai vỗ trong vài giây. An cảm nhận mặt sàn ngừng rung. Khoảng lặng mở ra, rộng và bình tĩnh. Rồi một người phụ nữ lớn tuổi đứng lên. Bà nói nhỏ rằng bà từng nghe Lệ Chi ở nhà hát cũ, và lần đầu tiên nhiều năm bà nghe lại một đoạn nhạc mà không thấy nó bị bán cho ai.

Tiếng vỗ tay bắt đầu từ hàng ghế đó, chậm rồi lan ra. Không đều, không tạo thành một nhịp chung. An thích điều ấy. Mọi người không bị buộc phải lặp lại nhau.

Sau buổi diễn, Nam đứng ngoài sân khấu, nhìn những chiếc ghế được xếp lại. An tới cạnh anh, giữ khoảng cách vừa đủ.

“Anh có thấy hối hận vì album không có điệp khúc không?”

“Có lúc. Nhưng tôi hối hận vì những chuyện khác nhiều hơn.”

“Ví dụ?”

“Vì đã tưởng im lặng là cách giữ người khác an toàn.”

An nhìn bàn tay anh. “Anh còn định làm album tiếp không?”

“Có. Nhưng không biết sẽ làm với ai.”

“Tôi có phòng thu.”

Nam quay sang. “Đó là lời mời công việc?”

“Một phần.”

“Phần còn lại?”

An không trả lời ngay. Cô không muốn kết thúc câu chuyện bằng một lời hứa lớn. Họ còn những phiên điều trần, những khoản tiền phải trả, những ngày tai trái của cô im lặng và những ngày Nam bị quá khứ kéo lại.

“Phần còn lại là tôi muốn biết anh có thể ở cạnh tôi mà không cố cứu tôi, không giấu điều gì và không biến mọi cuộc trò chuyện thành một bản tường trình.”

Nam cười. “Khó đấy.”

“Tôi biết.”

“Tôi có thể thử.”

“Thử cũng cần hợp đồng.”

“Điều khoản đầu tiên?”

“Không gọi nhau bằng họ tên đầy đủ trừ khi ký giấy.”

Nam gật. “Điều khoản thứ hai?”

“Nếu một người cần im lặng, người kia không tự viết phần còn thiếu.”

“Điều khoản thứ ba?”

An nhìn ra sân khấu. “Để dành cho bài tiếp theo.”

Họ không hôn nhau. Nam chỉ đưa tay, chờ An quyết định. Cô đặt tay mình vào tay anh, ngắn và chắc, như kiểm tra một nhịp mới. Không có rung động lớn. Chỉ có sự hiện diện của một người không kéo cô về phía mình.

Ngày hôm sau, Mạch Nước mở cửa với tấm bảng mới: “Phòng thu của người tạo nhạc — quyền được ghi rõ.” Vy dán thêm một dòng bên dưới: “Không nhận bản thu không rõ nguồn.” Linh tới thu bài riêng, mang theo một hộp bánh. Tùng gửi bản báo cáo cuối, Hạnh gửi lịch thanh toán. Lệ Chi gửi ảnh lớp học, trong đó một đứa trẻ đang gõ bốn nhịp rồi dừng một nhịp.

An đặt ảnh cạnh máy điều khiển. Cô mở dự án mới, nhập ba nốt đầu của bản nhạc cũ rồi xóa phần lặp. Nam ngồi ở cây piano. Vy tắt quạt vì nó kêu lệch nhịp.

“Sẵn sàng chưa?” Nam hỏi.

An đặt tay lên bàn. “Bắt đầu đi.”

Nốt đầu vang lên. Không có điệp khúc chờ sẵn. Không có ai bị yêu cầu đứng vào chỗ người khác bỏ lại. Chỉ có một khoảng chuyển mở ra, và lần này, họ bước vào đó cùng nhau.
Buổi sáng sau phát hành, album không đứng đầu bảng xếp hạng. Nó không có đoạn dễ cắt thành video ngắn, không có câu hát lặp để người nghe hát theo trong vài giây. Một số bình luận chê chậm, chê khó nhớ, chê nhóm đã biến tranh chấp thành nghệ thuật.

Nhưng có những tin nhắn khác. Một sinh viên nói cô đã tìm tên Lâm trong phần ghi chú. Một giáo viên âm nhạc xin dùng bài ở lớp để dạy về âm thanh đời sống. Một người từng làm hậu kỳ cho Dải Ngân Hà gửi thêm tài liệu, nói họ không muốn im lặng nữa.

An đọc từng tin, không trả lời thay nhóm. Cô chuyển những tin cần xử lý cho Hạnh, những lời cảm ơn cho Linh, còn câu hỏi kỹ thuật cho Vy. Nam tự lập bảng doanh thu, đối chiếu từng khoản.

“Tôi chưa bao giờ nghĩ sẽ phải kiểm tra cả phần phân phối,” anh nói.

“Bây giờ anh nghĩ gì?”

“Nó không khó bằng việc không kiểm tra.”

Họ tới nhà văn hóa để nghe lại bản trực tiếp. Sàn gỗ vẫn giữ nhịp của buổi diễn. An đặt tay xuống, nhận ra đoạn dây đứt không còn khiến cô khó chịu. Trong file, khoảng im lặng bốn nhịp nghe rõ hơn mọi tiếng vỗ.

Vy hỏi: “Cậu có muốn sửa bản phòng thu cho giống bản diễn không?”

“Không. Hai bản có hai sự thật.”

Nam gật. “Một bản biết mình đang kiểm soát. Một bản biết mình có thể mất kiểm soát.”

An nhìn anh. “Anh bắt đầu nói được rồi.”

“Tôi vẫn cần biên tập.”

“Tất nhiên.”

Lệ Chi gửi một bức thư công khai. Bà viết rằng album không phải sự trở lại của bà, cũng không phải lời chuộc lỗi của Nam. Nó là một tác phẩm mới được xây từ những âm thanh đã được xin phép, những cái tên được ghi lại và những khoảng trống không bị ép thành câu trả lời. Bà cảm ơn người nghe đã không đòi một điệp khúc chỉ để thấy an toàn.

Gia đình Lâm đăng ảnh chiếc thẻ tên của anh. Họ không đăng ảnh tai nạn, không kể chi tiết đau đớn. Chỉ ghi: “Lâm Nguyễn — hòa âm, người thích tiếng nước.”

Dải Ngân Hà phát hành lời xin lỗi. Quang Vũ không còn ký tên giám đốc, nhưng thư vẫn ghi ông chịu trách nhiệm trong giai đoạn điều hành. Đức Minh bị yêu cầu bàn giao toàn bộ kho. Cuộc điều tra dân sự tiếp tục, không có kết thúc nhanh như một tiêu đề.

Nam hỏi An có muốn tới kho khi họ mở niêm phong không. An nói không cần. “Tôi không muốn nhìn mọi bằng chứng biến thành cảnh.”

“Cô có muốn nghe bản gốc còn lại không?”

“Nếu Lệ Chi và gia đình Lâm đồng ý, có giám định viên, và bản gốc không bị khai thác ngoài phạm vi.”

“Nhiều điều kiện.”

“Đó là cách người ta không đánh mất lần nữa.”

Nam gật. Anh không hỏi thêm.

Mạch Nước mở lớp hướng dẫn nhỏ mỗi tháng. Vy dạy cách lưu file, Tùng dạy đọc hợp đồng, Hạnh nói về quyền. Linh dạy hát không bắt chước. An dạy nghe bằng nhiều cách, nhưng không bảo ai phải nghe giống cô.

Một buổi chiều, một cậu bé đặt tay lên mặt bàn, hỏi vì sao nốt trống không quay lại.

“Vì nó đã đi rồi,” An nói.

“Không tìm lại à?”

“Có thể tìm, nhưng không phải lúc nào cũng cần gọi nó về.”

Cậu bé suy nghĩ, rồi gõ một nhịp mới. An không sửa.

Nam đứng ở cửa, cầm hai cốc trà. Anh đưa An cốc không đường. Cô nhận, không hỏi anh nhớ từ khi nào.

“Tôi muốn đề nghị một việc,” anh nói.

“Nói đi.”

“Làm album thứ hai. Không vì Dải Ngân Hà, không vì Lệ Chi, không để chuộc lỗi. Chỉ làm với những người muốn ghi tên mình.”

“Anh đã có ý tưởng chưa?”

“Có một nhịp từ chợ buổi sáng và tiếng thang máy nhà hát.”

“Không được mở bằng tiếng mưa.”

“Tôi biết.”

“Không có chủ tịch bí ẩn, không có người bị phản bội vô cớ.”

“Tôi sẽ ghi vào story bible.”

An nhìn anh, bật cười. “Anh học nhanh quá.”

Nam đặt cốc xuống, chờ. “Còn điều khoản thứ ba?”

An nhớ tờ giấy anh đưa. “Nếu một người cần im lặng, người kia không tự viết phần còn thiếu.”

“Tôi đồng ý.”

“Vậy bắt đầu bằng việc nghe.”

Họ ngồi trong phòng thu không bật máy. Ngoài đường, tiếng chợ chiều, tiếng xe và tiếng trẻ em từ lớp học hòa vào nhau. An đặt tay lên mặt bàn, Nam đặt tay bên cạnh nhưng không chạm. Rung động truyền qua gỗ, không đều và không lặp.

An không biết mối quan hệ này sẽ đi tới đâu. Cô không cần biết ngay. Một bản nhạc có thể được nhớ không phải vì nó dẫn người nghe trở lại cùng một câu, mà vì nó cho người nghe một lý do để tự quay về.

Nốt cuối của album đã phát hành. Nhưng trong Mạch Nước, một nhịp mới bắt đầu, không mang tên của ai khác.