Chương 11

Đỗ Quang Huy đón Linh An bằng một ly nước lọc đặt chính giữa bàn, không thêm đá, không có nhãn. Văn phòng của liên danh Cầu Mộc ở tầng ba một tòa nhà đang hoàn thiện, tường còn mùi sơn và dây điện trồi khỏi trần. Qua cửa kính, họ nhìn thấy đội thợ dựng cột thép cho cây cầu mới.

“Tôi không muốn cô nghĩ đây là một buổi thương lượng,” Huy nói.

“Vậy gọi là gì?”

“Một cuộc trao đổi thẳng thắn.”

“Trao đổi về gì?”

“Về cách cô có thể tiếp tục làm nghề mà không tự chặn mọi cơ hội của mình.”

Linh An đặt sổ lên bàn. “Tôi đến để nghe hồ sơ, không nghe tư vấn nghề nghiệp.”

Huy đẩy một tập giấy về phía cô. Trên bìa là danh sách nhân sự của liên danh, hàng trăm cái tên, người phụ trách cọc khoan, thợ sắt, lái xe, kế toán công trường.

“Nếu dự án bị dừng,” ông nói, “ngân hàng đóng giải ngân, công ty không trả được tiền công. Cô nghĩ người thợ ở dưới cầu sẽ đứng về phía ai?”

“Người thợ cần lương. Nhưng họ cũng cần biết công trình an toàn.”

“An toàn không phải một công tắc. Mỗi thiết kế là một loạt chấp nhận rủi ro.”

“Tôi đồng ý. Nhưng chấp nhận rủi ro khác với giấu rủi ro.”

Huy cầm ly nước. “Cô nghĩ tôi muốn giấu?”

“Tôi nghĩ ông biết cây cầu bảo trì tồn tại, biết cảm biến ở kho, biết công ty kỹ thuật nhận thiết bị, và vẫn gọi nó là hạng mục tạm.”

“Tôi biết những gì hồ sơ cho phép tôi biết.”

“Ông từng làm đội trưởng hiện trường. Ông biết nhiều hơn hồ sơ.”

Huy nhìn cô, lần đầu để lộ mệt mỏi. “Tôi từng làm dưới cầu khi cha cô còn ở đội. Ông ấy đo chậm nhưng chắc. Sau vụ sập, người ta cần một cái tên để đóng báo cáo. Hòa đã có tên trên bản đo. Tôi không chọn điều đó.”

“Nhưng ông chọn nhận dự án từ những người đã làm vậy.”

“Tôi chọn việc làm.”

“Còn lương tâm?”

Huy cười nhạt. “Cô nghĩ lương tâm trả được tiền thuốc của mẹ mình à?”

Linh An không trả lời. Huy đã biết về quán dưới Bến Cũ. Ông đẩy thêm một tập giấy. Bên trong là phương án điều chỉnh mặt bằng, trong đó quán cơm của Vân nằm ngoài vùng thu hồi, nếu liên danh được phép nộp lại hồ sơ kỹ thuật mà không bị điều tra mở rộng.

“Tôi có thể bảo đảm quán của mẹ cô được giữ,” Huy nói. “Đội pháp lý sẽ hỗ trợ sửa sai diện tích.”

“Đổi lại?”

“Cô tham gia nhóm kiểm toán nội bộ của chúng tôi. Cô rà soát lại lớp bản đồ, ký xác nhận rằng đoạn nối là hạng mục không còn sử dụng và cảm biến Mộc-07 không còn hoạt động.”

“Ông muốn tôi ký vào điều mình chưa kiểm tra.”

“Tôi muốn cô có quyền kiểm tra.”

“Không phải khi kết luận đã viết sẵn.”

Huy ngả người. “Cô sẽ được trả gấp ba mức hiện tại. Hợp tác xã của cô cũng có thể nhận hợp đồng tư vấn dài hạn.”

Linh An nhìn tập giấy nhân sự. Hàng trăm người, tên thật, số căn cước, những người không biết mình đang trở thành lý do cho một đề nghị. Huy không nói dối rằng họ cần việc. Ông chỉ dùng sự thật ấy như một sợi dây buộc cô.

“Nếu tôi từ chối?”

“Cô mất hợp đồng hiện tại. Hợp tác xã bị xem xét việc truy cập khu vực cấm. Mẹ cô vẫn phải giải tỏa theo hồ sơ cũ.”

“Đó là đe dọa.”

“Là dự đoán.”

“Một dự đoán có chữ ký của ai?”

Huy không nói. Linh An lấy bút, viết lên mặt sau tờ giấy: “Đề nghị giữ quán Bến Cũ, đổi lấy xác nhận kỹ thuật.” Cô đặt bút xuống.

“Tôi không ký nhận đề nghị.”

“Cô có thể suy nghĩ.”

“Tôi đã suy nghĩ.”

“Cô cần thời gian.”

“Không. Ông cần tôi cần thời gian.”

Huy nhìn cô. Một lúc sau, ông gấp tập giấy lại.

“Cô giống cha mình hơn cô tưởng.”

“Ông cũng từng nói câu đó với ông ấy?”

“Không. Tôi khi đó còn trẻ.”

“Và ông đã làm gì?”

“Tôi đứng ở bờ bên kia.”

Huy đi tới cửa, nhưng Linh An hỏi: “Vết bỏng ở cổ tay ông?”

Ông dừng lại.

“Từ giàn giáo cháy?”

“Tôi không hiểu cô hỏi để làm gì.”

“Tôi chỉ đếm những dấu hiệu.”

Huy kéo tay áo xuống. “Có những vết không phải chứng cứ.”

“Tôi biết.”

“Vậy đừng dùng nó như chứng cứ.”

Linh An rời văn phòng, mang theo tập giấy nhân sự vì Huy bảo cô được phép đọc rồi bỏ lại trên bàn, nhưng cô không lấy. Người lao động không phải vật chứng của cô.

Ở dưới tòa nhà, Khải đang đợi. Anh không hỏi cuộc gặp. Chỉ nhìn vẻ mặt cô và biết câu trả lời.

“Không,” Linh An nói.

“Tôi chưa hỏi.”

“Vẫn là không.”

Yến gọi từ đài. Cô nói Hùng vừa gửi thông báo yêu cầu tạm dừng phát mọi nội dung về Cầu Số Bảy, viện dẫn nguy cơ “gây hoảng loạn và ảnh hưởng trật tự”. Đồng thời, đài nhận được một gói tài liệu nặc danh, gồm ảnh các phiếu lương của đội thợ bị nợ hai tháng.

“Họ muốn chúng ta chọn giữa quyền biết và tiền công,” Yến nói.

“Không chọn.”

“Dễ nói.”

“Chúng ta không đưa phiếu lương lên sóng nếu chưa có phép.”

“Tôi biết. Nhưng người gửi muốn mọi người thấy công nhân cũng đang bị dùng.”

Khải nhìn Linh An. “Có lẽ họ muốn cô nhận lời Huy để cứu quán mẹ, rồi biến cô thành người xác nhận.”

“Tôi không nhận.”

“Tôi không hỏi cô.”

“Anh vừa nhìn tôi như hỏi.”

“Tôi nhìn vì em đang cầm tay quá chặt.”

Linh An mở tay. Trên lòng bàn tay có dấu móng đỏ. Cô không nhận ra mình đã siết từ lúc rời văn phòng.

Họ tới quán Bến Cũ vào buổi chiều. Vân đang bán cơm cho đội công nhân đường. Hai người trong áo xanh ngồi bàn góc, không gọi món. Một người đặt máy ghi âm điện thoại ngay cạnh bát canh.

“Mẹ biết họ là ai không?” Linh An hỏi.

“Họ bảo là khách.”

“Khách có trả tiền không?”

“Chưa.”

Khải bước tới, cầm hóa đơn đặt trước mặt họ. “Quán đông, nếu không ăn xin mời nhường bàn.”

Người áo xanh nói anh ta đang làm nhiệm vụ kiểm tra. Khải yêu cầu giấy công tác. Người kia lấy ra một thẻ có logo Ban Hạ tầng, nhưng tên trên thẻ bị che bởi ngón tay.

“Mẹ, họ đang kiểm tra gì?” Linh An hỏi.

Vân nhìn hai người, rồi nhìn con gái. “Kiểm tra xem nhà mình có người nào làm khó dự án không.”

Một người áo xanh đứng dậy, nói sẽ lập biên bản vì quán cản trở kiểm tra. Vân không lùi. Bà lấy cuốn sổ thu chi, đặt lên bàn.

“Muốn kiểm tra thì ghi rõ giờ, người, mục đích. Quán nhỏ nhưng giấy tờ vẫn có.”

Người kia nhìn bà, không ngờ một người bán cơm biết yêu cầu biên bản. Họ bỏ đi mà không lấy được gì ngoài ảnh mặt tiền.

“Mẹ học ở đâu?” Linh An hỏi.

“Cha con dạy.”

“Ông ấy dạy mẹ nhiều hơn con tưởng.”

“Ông ấy dạy vì mẹ không có thời gian học.”

Trong ngăn kéo, Vân lấy ra một tờ giấy nhỏ ghi tên một nhân viên ngân hàng: Nguyễn Hoài Nam, chi nhánh Đông Hạ. “Bản lời khai này được nhận tiền qua tài khoản của một ngân hàng. Người giao tiền tên Nam.”

“Mẹ biết ông ấy còn làm không?”

“Không. Con hỏi Yến.”

Yến tìm được Nam đang là kiểm soát viên tín dụng. Cô không gọi anh ta trực tiếp mà gửi thư xin phỏng vấn về quy trình giải ngân hỗ trợ tái định cư. Nam trả lời sau hai giờ, đồng ý gặp ở một quán trà, với điều kiện không ghi âm.

Cuộc gặp diễn ra dưới mái hiên một nhà sách. Nam mang áo sơ mi màu xám, tay cầm một chiếc cặp nhỏ. Anh nói năm đó ngân hàng chỉ chuyển tiền theo danh sách do Ban Hạ tầng gửi, không chịu trách nhiệm về nội dung lời khai.

“Ai đưa danh sách?” Linh An hỏi.

“Một cán bộ tên Vũ Thanh.”

“Có chữ ký của Minh?”

“Có chữ ký của nhiều người.”

“Anh có nhớ ông Hòa không?”

“Tôi nhớ tên. Ông ấy từ chối nhận khoản hỗ trợ đầu tiên.”

“Vì sao?”

“Ông ấy nói tiền đi kèm điều kiện mà không ai nói rõ.”

“Vậy khoản tiền mẹ tôi nhận?”

“Chúng tôi giải ngân sau khi có chữ ký bổ sung.”

Nam mở cặp, lấy một bản sao sổ chuyển tiền đã che thông tin người khác. Dòng của Vân có mã “HT-09/17”.

“Mã giờ?” Yến hỏi.

“Không. Mã đợt hỗ trợ.”

“Có bao nhiêu người nhận?”

“Mười bảy hộ.”

“Có liên quan cây cầu không?”

“Tôi không biết.”

Nam dừng lại, rồi nói thêm: “Nhưng trong hồ sơ tôi từng thấy một khoản bảo hiểm thiết kế chuyển cho công ty của Đỗ Lan. Ngân hàng đánh dấu vì tên người thụ hưởng trùng người có trong danh sách hỗ trợ.”

Linh An ghi lại, nhưng không xin bản sao. Nam hỏi cô có định kiện không.

“Tôi chưa biết.”

“Kiện một người dễ hơn kiện quy trình.”

“Tôi không muốn kiện cho dễ.”

Nam nhìn cô, có vẻ nhẹ nhõm vì câu trả lời. “Vậy cô sẽ khó hơn.”

Trên đường về, Yến nói: “Em có thể dùng mã HT-09/17 để nối khoản hỗ trợ và thiết bị không?”

“Chưa. Chúng ta chỉ có trùng mã và trùng giờ.”

“Nhưng đủ để xin kiểm tra.”

“Đủ để xin, chưa đủ để kết tội.”

Khải hỏi: “Cô có nghĩ Huy trực tiếp sửa bản đồ không?”

“Không biết.”

“Cô có nghĩ Minh biết?”

“Biết một phần.”

“Cô có nghĩ mẹ cô nói hết?”

Linh An nhìn ra dòng xe. “Không.”

“Vậy có ai nói hết không?”

“Có thể người đã cắt băng.”

Tối đó, Diễm phát hiện một bản sao dữ liệu chưa mã hóa đã rời máy chủ hợp tác xã trong lần mất kết nối. Người lấy không xóa file, chỉ sao chép lớp bản đồ cũ. Nhật ký chỉ ghi thiết bị USB không có tên.

“Em có muốn khóa toàn bộ không?” Diễm hỏi.

“Không. Nếu khóa hết, đội hiện trường không làm được.”

“Em đang bị theo dõi.”

“Em biết.”

“Vẫn để cửa mở?”

“Cửa mở có người đi qua. Cửa khóa cũng có người đứng bên ngoài.”

Diễm nhìn cô. “Chị không biết đó là nguyên tắc hay bướng.”

“Em cũng không.”

Linh An lấy bản đồ, dựng lại ba lớp dữ liệu bằng tay. Cô đánh dấu tên những người biết từng lối: bà Thắm, ông Bảy, Hảo, Phúc, Nam, mẹ cô. Dưới mỗi tên là một câu hỏi, không phải một lời kết tội.

9 giờ 17, một tin nhắn từ Huy tới:

“Tôi nghe cô từ chối. Nhưng quán của mẹ cô không còn nằm trong quyền quyết định của tôi.”

Ngay sau đó, Vân gọi. Bà nói có thông báo giải tỏa mới được dán lên cửa, thời hạn 24 giờ thay vì 48.

Linh An chạy về Bến Cũ. Tờ giấy mới đã che mất bảng giá cơm. Mẹ cô đứng bên dưới, tay cầm chiếc vá, không khóc.

“Con đừng trách Huy,” Vân nói. “Ông ta chỉ nói thật.”

“Mẹ sợ à?”

“Có.”

“Vậy con ở lại.”

“Ở đâu?”

“Ở đây.”

Vân nhìn chiếc vali không còn trong quán, rồi nhìn con gái. “Con đã chọn rồi.”

Linh An tháo tờ thông báo khỏi cửa, không xé. Cô gấp nó theo nếp cũ, đặt vào bìa hồ sơ.

“Con chưa chọn ai đúng,” cô nói. “Con chỉ chọn không ký vào điều mình chưa đo.”

Phía bên kia sông, một chiếc máy xúc khởi động. Đèn công trường bật cùng lúc, soi lên hàng rào và những cọc phản quang. Một cọc mang số 4 bị nhổ khỏi bùn.

Không ai biết nó bị nhổ từ khi nào. Nhưng dưới chân cọc có một mảnh giấy ướt, trên đó ghi: “Cảm biến vẫn chạy.”