Đoạn phim cha không muốn chiếu

Lâm đặt chiếc máy quay lên bàn, nhưng không mở file ngay.

Từ khi cha mất, cậu đã xem hàng chục đoạn video rời rạc: tán quýt trong nắng, tay bà Mận buộc cành, Quân đo ẩm đất, Thư ký hóa đơn ở góc nhà. Chưa đoạn nào có cha nói trọn một câu. Cậu từng nghĩ mình đang giữ lại những thứ bình thường. Bây giờ mỗi khung hình đều giống một mảnh bằng chứng.

Thư ngồi đối diện. Quân gọi qua điện thoại, để máy trên giá cạnh giường bệnh. Na ngủ, dây truyền vắt qua cánh tay nhỏ.

“Mở đi,” Quân nói.

Lâm cắm ổ cứng. File cuối cùng có tên “Không chiếu”. Thời lượng bốn mươi ba phút. Ngày tạo là ba tuần trước khi cha vào viện.

Hình ảnh bắt đầu trong phòng làm việc. Cha ngồi sau bàn, trước mặt là cuốn sổ xanh. Ông ho nhiều lần, phải dừng để uống nước. Bên ngoài cửa sổ, một chiếc xe khảo sát chạy chậm qua hàng rào.

“Tôi không biết các con sẽ xem đoạn này khi nào,” ông nói. “Có thể sau khi mọi thứ yên. Có thể khi mọi thứ đã bị bán.”

Lâm hạ mắt.

Cha đặt sáu dải giấy lên bàn.

“Tôi từng nghĩ giữ được đất là giữ được gia đình. Tôi đã sai. Đất không giữ được ai nếu người sống không chịu nói với nhau.”

Quân nhìn màn hình, môi mím lại.

“Thư sẽ hỏi vì sao tôi không ghi nghĩa vụ đường nước vào di chúc. Câu trả lời là tôi đã ghi trong một thỏa thuận riêng. Tôi sợ một bản di chúc dài làm các con sợ và bán ngay. Đó là lựa chọn sai.”

Thư không nói gì. Cô từng chờ một lời giải thích của cha về vô số chuyện. Không nghĩ nó sẽ đến qua một màn hình nhỏ.

Cha lật trang sổ.

“Quân sẽ muốn bán vì con. Nó không có lỗi. Tôi đã từng bán một mảnh đất để chữa bệnh cho mẹ các con. Sau đó tôi tự cho mình quyền quyết định rằng mọi người phải nhớ ơn. Đó cũng là sai.”

Quân quay mặt khỏi điện thoại.

“Lâm sẽ quay lại tất cả, rồi giữ riêng vì sợ bị hiểu lầm. Nó nghĩ sự thật càng nhiều người thấy càng nguy hiểm. Tôi hiểu nó, vì tôi đã làm y hệt.”

Lâm siết bàn tay.

“Thư sẽ cố biến lời hứa thành bảng tính. Nó cần làm vậy để không bị cảm xúc kéo đi. Nhưng có những thứ không phải khoản phải trả. Người ta không thể bồi thường cho một cái tên đã bị xóa bằng một con số.”

Hình ảnh rung. Cha quay đầu nhìn ra cửa. Bóng một người đi qua, chỉ thấy dải phản quang.

“Công ty đã biết mạch nước. Họ không chỉ muốn đất. Họ muốn biến một hệ thống chung thành lý do để xây công trình riêng. Nếu các con nhận tiền, hãy đọc phần nước trước phần giá.”

Cha mở một tập hồ sơ, đưa gần camera. Thư tạm dừng hình. Tờ giấy là bản thỏa thuận năm cũ. Ở góc dưới có bảy chữ ký, trong đó chữ ký cuối không rõ. Người ký là bà Lựu, nhưng nét chữ run.

“Bản gốc tôi giấu dưới bể chứa. Bản sao đưa cho ông Nghiêm. Nếu bể bị phá, người làm mất giấy sẽ tìm đến cây không có quả.”

Quân hỏi từ điện thoại: “Vậy tại sao không lấy bản gốc ra?”

Lâm tua tiếp. Cha đáp như đã nghe câu hỏi:

“Vì nếu cất nó trong két, người ta sẽ lấy két. Nếu giữ bên nước, người muốn lấy giấy phải thừa nhận nước tồn tại.”

Hình ảnh chuyển sang một ngày mưa. Cha và bà Mận đứng bên bể cũ. Bà Mận hỏi:

“Ông định nói với các con chưa?”

“Đợi mùa cuối.”

“Ông không còn nhiều mùa.”

Cha cười buồn. “Mùa cuối của cây không phải mùa cuối của người.”

Bà Mận quay đi. “Ông dùng câu đó để trốn.”

“Tôi biết.”

Đoạn phim khiến căn phòng im đến mức nghe được tiếng máy điều hòa bệnh viện trong điện thoại.

Cha nói tiếp:

“Nếu ai đó hỏi tên người thứ bảy, đừng tìm trong danh sách đất. Hãy tìm người đã đứng ngoài bản đồ. Người đó là bà Lựu. Nhưng bà Lựu không phải kết thúc. Bà ấy là lời nhắc rằng mọi bản đồ đều có chỗ bị bỏ trống.”

Lâm dừng video. Thư nhìn cậu.

“Cậu đã xem đoạn này chưa?”

“Chưa.”

“Tại sao cha gửi riêng cho cậu?”

“Ông bảo em là người ít bị tin nhất trong nhà.”

Quân cười nhạt qua điện thoại. “Cha nói vậy?”

“Ông nói máy quay của em có thể bị người khác xem là trò. Nhờ thế, người ta không đề phòng.”

“Và cậu giữ mọi thứ cho đến khi chúng ta tự đánh nhau.”

Lâm cúi đầu. “Em sợ nếu mở sớm, mọi người sẽ nghĩ em lợi dụng cái chết của cha để làm phim.”

Thư nói: “Cậu đã tự quyết định thay mọi người. Giống cha.”

Lâm gật. “Em biết.”

Họ mở phần cuối. Cha đứng trước cây không có quả. Ông dùng dao cạo lớp vỏ, để lộ một lỗ nhỏ. Từ trong lỗ, ông lấy ra một mảnh giấy cuộn.

“Đây là vị trí bản gốc nếu tôi không kịp nói. Nhưng không chỉ một mình phải lấy. Ba con phải đứng đủ ba phía của cây.”

Trên giấy có sơ đồ ba đường đi từ nhà, giếng và cổng bắc. Điểm giao nằm dưới cây, nhưng bên cạnh có ghi: “Chỉ mở sau khi nghe người thứ sáu.”

“Người thứ sáu là ai?” Quân hỏi.

Thư nghĩ đến sáu hộ, rồi nghĩ đến Huy.

Huy đã đứng ngoài cửa từ lúc nào. Anh không gõ, chỉ nghe những câu cuối.

“Có thể là cha tôi,” anh nói.

Quân tắt điện thoại. “Anh vào đây lúc nào?”

“Tôi cần gặp Thư.”

“Và nghe lén?”

“Tôi nghe thấy.”

Huy đặt một chiếc USB lên bàn. “Tôi lấy được dữ liệu khảo sát trước khi tài khoản bị khóa. Có lịch hút thử nước trong ba ngày qua. Người thực hiện là Trần Khải và một nhà thầu tên Dũng.”

Thư cắm USB. Bảng dữ liệu cho thấy họ đã mở van từ bên ngoài vào những giờ khuya, làm áp lực nước tụt rồi ghi số liệu. Một cột ghi “đường nước không có hồ sơ sử dụng”.

“Họ đang tạo bằng chứng giả,” cô nói.

“Tôi biết.”

“Anh lấy dữ liệu này vì muốn giúp hay vì sợ bị đổ trách nhiệm?”

Huy chịu câu hỏi. “Cả hai.”

Na tỉnh dậy, nhìn màn hình qua điện thoại của Quân. Con bé hỏi:

“Ông nội có nói con không?”

Quân dịu giọng. “Có. Ông nói con nhớ cây không có quả.”

Na nghĩ một lúc. “Cây đó không có quả vì mọi người không cho nó nước. Ông bảo nó giữ đất mềm để người ta không làm mất bể.”

Thư nhìn bản đồ. Cây không có quả không chỉ đánh dấu tên bà Lựu. Rễ của nó nằm phía trên một khoang rỗng, có thể là lối thông khí của bể.

“Chúng ta cần lấy bản gốc trước khi họ phá,” cô nói.

Huy gật. “Tôi sẽ gọi Mai và các hộ cũ.”

Quân nhìn điện thoại. “Em chưa thể về.”

“Anh ở với Na,” Thư nói. “Phần này để chúng tôi.”

“Không. Cha nói ba người phải đứng đủ ba phía.”

Na mở mắt. “Ba đứng đủ ba phía là cô Thư, chú Lâm và ba. Nhưng ba đang ở bệnh viện.”

Lâm nhìn màn hình. “Có thể ba anh không cần đứng bằng chân.”

Quân khẽ cười lần đầu sau nhiều ngày.

Họ đặt điện thoại của anh đối diện cây trên sơ đồ, để anh chỉ hướng từ xa. Lâm đem máy quay, Thư cầm bản sao giấy, Huy cầm chìa khóa. Bà Mận đứng sau, tay giữ sổ của bà Lựu.

Khi họ ra vườn, một bóng người băng qua hàng rào phía nam. Lâm quay theo, nhưng chỉ bắt được một cánh tay. Trên cổ tay có vết sẹo dài.

Huy nhìn khung hình đông cứng.

“Đó không phải Khải,” anh nói.

“Anh biết ai?”

Huy không trả lời.

Ở gốc cây không có quả, đất vừa bị đào một lỗ nhỏ.

Bên trong không có bản gốc.

Lâm không chạm vào chiếc nhẫn. Cậu lấy khăn bọc nó, đặt cạnh bản sao thỏa thuận. Mặt nhẫn có vết bùn mới nhưng phần chữ L đã mòn, như được đeo trong nhiều năm. Mai nhìn thấy liền nhận ra đó là kiểu nhẫn mẹ cô từng dùng để buộc chìa vào sợi dây vải.

“Mẹ tôi đã mất nó sau lần vào bể,” Mai nói.

“Ai đưa nó vào hốc?” Thư hỏi.

Huy nhìn về phía hàng rào. “Dũng có thể lấy từ nhà cũ của mẹ cô.”

“Nhưng tại sao đặt ở đây?”

“Để chúng ta nghĩ bà Lựu là người đứng sau.”

Mai lắc đầu. “Mẹ tôi không đứng sau ai. Bà đứng trước van.”

Lâm mở lại video. Trong một khung hình cuối, cha nhìn xuống cổ tay người đứng phía sau. Chiếc nhẫn bạc không nằm trên tay người đó, nhưng sợi dây vải màu vàng quấn quanh cổ tay. Người đứng sau không phải người cầm nhẫn; họ đã lấy nhẫn từ một nơi khác để đặt làm mồi.

Thư phóng to chiếc đồng hồ mặt vuông. Mã thiết bị không còn rõ, nhưng dây đồng hồ có một vết cắt chéo. Huy nói tất cả đồng hồ của công ty đều có khóa chống tháo, trừ những chiếc bị trả về.

“Khải nói thiết bị bị mất trước ngày khảo sát,” Huy nói. “Nếu chiếc này nằm trong video, hồ sơ mất thiết bị không đúng.”

“Hoặc người trong công ty báo mất để dùng ngoài sổ,” Thư đáp.

Quân gọi, nói bác sĩ vừa cho Na về phòng nghỉ. Anh hỏi họ tìm thấy gì. Thư chỉ nói một chiếc nhẫn và một hướng mới. Cô không muốn anh chịu thêm áp lực từ xa.

Lâm nhìn cô. “Chị đang làm điều cha từng làm.”

“Giấu vì nghĩ người khác không chịu được?”

“Ừ.”

Thư thở dài. “Vậy tôi sẽ nói.”

Cô kể hết về cuộc gọi, ảnh, dữ liệu khảo sát và chiếc nhẫn. Quân nghe, sau đó nói: “Em sợ sự thật làm Na mệt. Nhưng không biết còn làm em mệt hơn.”

Huy nhận chiếc nhẫn bằng găng tay. “Tôi sẽ hỏi mẹ mình về nó.”

Mai giữ tay anh lại. “Đừng hỏi như thể bà ấy có tội.”

“Tôi biết.”

“Tất cả chúng ta đều đang hỏi người khác bằng nỗi sợ của mình.”

Huy buông tay.

Ở gốc cây không có quả, đất vừa bị đào một lỗ nhỏ.

Bên trong không có bản gốc.

Chỉ có một chiếc nhẫn bạc khắc chữ L.