Những ngày không có trên lịch

Quân kéo Thư lùi lại khi trong giếng vang lên tiếng kim loại chạm đá.

Lâm bật đèn quay xuống. Một chiếc xô sắt nằm dưới lòng giếng, mắc ở đoạn dây đã đứt. Nó không phải xô của nhà. Quai xô mới, nước còn nhỏ từ mép xuống thành giếng.

“Có người vừa thả nó,” Quân nói.

Anh lấy móc kéo xô lên. Bên trong chỉ có một viên đá phẳng, mặt đá bôi sáp. Dưới lớp sáp là một ký hiệu vòng tròn bị chia sáu phần, nhưng một phần bị cạo mất.

Bà Mận đứng cạnh giếng, môi mím chặt.

“Đừng cạo thêm,” bà nói.

“Bà biết ai làm không?”

“Biết người có thể làm. Không biết người đã làm.”

Thư dùng khăn bọc viên đá. “Điều này không còn là chuyện cha giấu giấy trong vườn. Có người đang cố dẫn chúng ta đi.”

“Hoặc đánh lạc hướng,” Lâm nói.

Na ngồi ở bậc nhà, nghe thấy câu đó liền đứng dậy. “Ông nội nói mật mã phải đọc theo mùa.”

Thư quay lại. “Con nghe ở đâu?”

“Trong lúc ông dạy con dán nhãn. Ông nói quýt không chín theo thứ tự hàng cây. Cây nhận nước trước sẽ chín sớm hơn.”

Quân nhìn mảnh đĩa sứ có dãy số. Anh lấy bút vẽ tám hàng cây trên tấm bìa carton, đánh dấu những cây có ký hiệu. Cây lá ở luống đông, cây giọt nước gần giếng, cây vòng tròn sát nhà đóng gói. Nếu sắp theo thời điểm quả chuyển màu thay vì vị trí, các ký hiệu tạo thành chuỗi lá–lá–nước–vòng–nước–lá.

“Đây không phải đường đi,” anh nói. “Là thứ tự.”

Thư mở cuốn sổ bìa đen. Các ngày cha ghi cạnh độ ngọt được nhóm thành sáu cụm. Cụm đầu có những cây lá, cụm sau có giọt nước. Dãy ngày trên đĩa lần lượt rơi vào những ngày thu hoạch sớm nhất của năm luống, còn ngày thứ sáu không có vì đó là ngày dùng chung bể chứa.

“Ngày cuối cùng không nằm trong lịch,” Thư nói. “Vì nó là ngày mọi người cùng kiểm tra nước.”

“Ông nội gọi là ngày mở vòng,” Na nói.

Lâm nhìn con bé. “Ông nói cả chuyện đó với con à?”

“Ông nói khi con lớn lên thì sẽ hiểu.”

“Ông nói với trẻ con nhiều hơn với người lớn,” Quân lẩm bẩm.

Thư không trả lời. Cô đang nhận ra điều đáng sợ hơn: cha không để lại một mật mã duy nhất. Ông chia thông tin cho từng người, mỗi người một mảnh vừa đủ để không ai tự mình giải được. Lá cho Lâm qua những hình ảnh, nước cho Quân qua đường ống, ngày tháng cho Thư qua sổ sách. Na, người không bị kéo vào tranh chấp, lại được nghe phần về vòng tròn.

Họ đem chiếc đĩa vào nhà đóng gói, đặt cạnh bản đồ. Lâm chụp ảnh mặt trước và mặt sau, rồi thử đảo chiều các ký hiệu. Khi xoay bản đồ theo hướng bắc thật, dãy sáu chấm trên đĩa trùng với sáu điểm nối trên dải đất trắng.

Thư lấy thước đo. “Các chấm không phải vị trí cây. Chúng là sáu đoạn ranh.”

“Vậy vòng tròn bị chia sáu là gì?” Quân hỏi.

“Một vùng cùng sử dụng.”

“Cùng sử dụng đất hay nước?”

“Có lẽ cả hai.”

Na chống cằm nhìn bản đồ. “Sao ông nội không viết luôn?”

“Vì người lớn hay làm mất giấy,” bà Mận nói.

Đến chiều, một người đàn ông tên Được từ phòng địa chính huyện gọi cho Thư. Ông là cán bộ đang số hóa hồ sơ cũ. Ông nói đã tìm được một bản sơ đồ thửa đất từ năm hai mươi năm trước, nhưng tờ phụ lục về lối nước bị thiếu. Trên phiếu mượn hồ sơ có chữ ký của một nhân viên công ty kho lạnh, đến lấy bản sao cách đây hai tháng.

“Ai ký?” Thư hỏi.

Ông Được đọc tên: Trần Khải.

“Tôi không biết người này,” Thư nói.

“Có thể là đơn vị khảo sát thuê ngoài. Nhưng hồ sơ chưa được trả đủ.”

Thư ghi lại tên. Cô không kể ngay cho Huy, chỉ nhắn cho anh một câu: “Công ty anh có người tên Trần Khải lấy hồ sơ địa chính không?”

Huy trả lời sau gần một giờ: “Tôi sẽ kiểm tra.”

Không có câu phủ nhận.

Trong khi đó, Quân lắp một máy đo áp lực cũ vào nắp van. Anh mở từng nhánh theo ký hiệu. Nước đi ổn ở luống đông, yếu ở hướng bắc. Khi mở dấu vòng tròn, áp lực tụt hẳn, như có một nơi nào đó bên ngoài vườn đang hút nước. Quân tắt van và đánh dấu chỉ số.

“Kho lạnh chưa xây, nhưng họ đã thử hút,” anh nói.

“Có thể máy khảo sát,” Thư đáp.

“Máy khảo sát không làm bể chứa mất nước.”

Lâm kiểm tra mép tường phía bắc. Cậu tìm thấy một ống nhựa mới nối vào đường ống cũ, đầu ống bị bịt bằng nút cao su. Trên nút có một vết cắt dao và mùi dầu máy.

“Họ đã nối thử thiết bị,” cậu nói.

Quân tháo nút. Một ít nước phun ra rồi ngừng. Bên trong ống có mảnh vải màu xám, giống loại dùng để lau máy khoan.

Thư gọi cho Huy. Anh không nghe. Cô gọi lần nữa, máy báo bận.

Tối đó, gia đình ăn cơm trong im lặng. Quân nhận cuộc gọi từ bệnh viện. Lịch xét nghiệm của Na phải chuyển sớm hơn một tuần vì chỉ số mới không ổn định. Anh nghe, chỉ đáp “vâng” rồi đặt điện thoại xuống.

Thư nhìn em trai. “Cần bao nhiêu?”

“Không liên quan.”

“Chúng ta là người thừa kế. Liên quan.”

“Liên quan đến chị là con số. Liên quan đến em là con gái.”

Thư bỏ đũa. “Anh nghĩ tôi không hiểu sao?”

“Chị hiểu bằng giấy.”

Lâm đứng lên rót nước. “Hai người càng cãi, công ty càng có lợi.”

Quân quay sang. “Cậu đừng đứng ngoài.”

Lâm đặt cốc xuống. “Em không đứng ngoài. Em chỉ không biết mình đang đứng trong chuyện gì.”

Không ai nhận ra Na đã đi khỏi bàn. Một lúc sau, con bé chạy từ nhà đóng gói về, tay cầm chiếc đèn pin nhỏ.

“Con tìm thấy chỗ ông nội giấu cái này.”

Nó đưa ra một nhãn quýt bằng nhựa, phía sau có miếng băng dính. Dưới băng dính là một chiếc thẻ nhớ cũ.

Lâm cứng người.

“Ở đâu?” cậu hỏi.

“Trong hộp cân. Ông bảo nếu chú Lâm đến thì đưa.”

Thư nhìn Lâm. “Cậu biết về thẻ này?”

“Không.”

Nhưng bàn tay cậu run nhẹ khi nhận nó.

Lâm cắm thẻ vào máy tính. Chỉ có một thư mục tên “MÙA CUỐI”, gồm sáu đoạn video và một file âm thanh. Đoạn đầu là cảnh vườn cách đây ba tháng. Cha đứng bên cây vòng tròn, người gầy đi rõ rệt, nhưng giọng vẫn chắc.

“Nếu các con xem được, nghĩa là ta không còn đủ sức tự mở nắp.”

Đoạn video dừng ở đó. Màn hình chuyển đen. File âm thanh bắt đầu bằng tiếng nước chảy, sau đó là giọng cha, xa và khàn:

“Đừng tìm tiền. Tiền chỉ là lý do người ta đưa ra để che cái họ thật sự muốn.”

Một tiếng động lớn vang lên trong bản ghi. Giọng ông thấp xuống.

“Cây thứ bảy không chỉ giữ giấy. Nó giữ tên của những người đã cho chúng ta mượn đất. Nếu lấy một mình, các con sẽ mất cả vườn.”

File kết thúc bằng ba tiếng gõ: một, hai, rồi sáu.

Quân nhìn Thư. “Tên nằm ở đâu?”

Lâm mở đoạn video thứ hai. Cha đứng bên giếng, chỉ tay về phía nhà đóng gói.

“Muốn đọc tên, hãy đi qua những ngày quýt chín. Đừng đếm cây từ cổng. Hãy đếm từ nơi nước trở lại.”

Ngoài vườn, một tiếng cành cây gãy vang lên.

Thư chạy ra trước. Trên nền đất ướt, có sáu dấu giày nối từ giếng đến căn nhà làm giống. Dấu cuối cùng dừng trước cánh cửa vốn luôn khóa.

Quân vừa tra chìa vào ổ, một mảnh giấy từ khe cửa rơi xuống.

Thư không mở cửa ngay. Cô yêu cầu mọi người đứng lùi, rồi dùng điện thoại chụp ổ khóa và dấu giày. Cánh cửa sơn màu xanh, nhưng ổ khóa mới thay gần đây. Dưới khe cửa có một lớp bụi bị kéo thành hai đường song song, như có ai đã đẩy một hộp mỏng vào.

Lâm quỳ xuống, dùng thanh nhựa lấy mảnh giấy ra. Cậu nói người viết dùng máy in nhiệt, loại thường dùng ở văn phòng khảo sát. Mép giấy có một vệt mực cam, cùng màu ký hiệu trên quả quýt Quân nhặt được.

“Họ biết chúng ta đang đọc theo ngày,” Thư nói.

Quân giữ chìa khóa trong tay. “Mở đi.”

“Nếu có người trong đó?”

“Thì họ đã biết ta đứng ngoài.”

Bà Mận bảo bà từng khóa căn phòng này sau khi cha nhập viện. Chìa khóa chính vẫn treo trong nhà, không ai lấy. Nhưng khung cửa sổ phía sau có một lỗ thông gió đủ để luồn tay vào chốt. Lâm soi máy quay qua khe, thấy những kệ hạt giống phủ bạt và một chiếc ghế bị đổ.

Thư nhìn Na. “Con có nghe ông nói căn phòng này không?”

Na gật. “Ông bảo trong đó có những thứ chưa biết chín.”

“Hạt giống à?”

“Tên người.”

Quân hít vào, rồi tra chìa. Cửa không mở. Từ bên trong có tiếng vật gì đó rơi xuống. Họ chờ. Không có bước chân.

Lâm tìm được một thanh sắt sau nhà đóng gói, dùng nó nạy mép cửa. Gỗ bật ra, mùi giấy cũ ùa tới. Trên bàn giữa phòng là một chiếc cân, sáu khay hạt giống, một chiếc đèn đã tắt và một tấm bảng ghi lịch hái. Bảy trang lịch bị tháo khỏi bảng.

Thư nhìn trên nền. Một vệt nước dẫn từ cửa sau đến chiếc tủ thấp. Tủ không bị khóa, nhưng ngăn giữa trống. Trên mặt gỗ có dấu một phong bì vừa nằm.

“Người vào trước lấy trang lịch,” cô nói.

Quân mở các khay hạt. Trong khay thứ sáu có một hạt quýt đen, không giống giống cũ. Na nói ông nội từng bảo đây là hạt “không gieo để thu hoạch, chỉ gieo để nhớ”.

Lâm tìm thấy một máy ghi âm nhỏ trong túi áo cũ của cha. Máy có pin, nhưng chỉ còn một đoạn. Giọng cha đọc ngày tháng, sau mỗi ngày là tiếng gõ trên mặt bàn. Có năm tiếng, rồi im lặng, sau đó là một tiếng.

“Năm hộ và một người đứng ngoài,” Thư nói.

Ở cuối phòng có bức tường lót gạch. Một viên gạch có dấu vòng tròn bị cạo. Quân chạm vào, phát hiện gạch ấm hơn xung quanh. Sau nó có thể là ống thông của bể.

Thư không cho đào. Cô lấy phấn đánh dấu, rồi quay về tấm bảng. Những chỗ tháo trang để lại bảy lỗ đinh. Sáu lỗ thành vòng, một lỗ ở ngoài.

“Cha để mật mã trong cách thiếu,” cô nói.

Na chỉ vào lỗ ngoài cùng. “Chỗ đó là ngày ông bảo con không được đến một mình.”

Trên đó là một dòng chữ in máy:

“Đừng mở phòng của ông Tấn nếu chưa sẵn sàng biết ai đã bán phần đất đầu tiên.”