Cánh cửa của Huy

Huy mở cánh cửa phòng họp công ty bằng chiếc thẻ vẫn chưa bị khóa.

Trên bàn là bản hợp đồng mua đất, bản thiết kế kho lạnh và một phong bì ghi tên mẹ anh. Chị Vân ngồi phía đối diện, còn giám đốc dự án tham gia qua màn hình. Trần Khải đứng sau cửa kính, tay trái đeo băng mỏng.

“Anh đã ký biên bản với các hộ,” giám đốc nói. “Việc đó vi phạm cam kết bảo mật.”

“Cam kết nào cấm tôi xác nhận quyền của gia đình mình?”

“Anh đại diện cho công ty khi tiếp cận khu đất.”

“Tôi không đại diện khi ký với tổ nước.”

Chị Vân đẩy phong bì về phía anh. “Khoản hỗ trợ cho mẹ anh có thể được xem là thiện chí. Nếu dự án dừng, công ty có quyền thu hồi.”

Huy nhìn số tiền. Nó đủ trả vài tháng điều trị, không đủ để mua im lặng cả đời.

“Mẹ tôi nhận vì nghĩ đây là hỗ trợ,” anh nói.

“Bà ấy ký biên nhận.”

“Biên nhận không ghi quyền mua.”

Giám đốc dự án chen vào: “Huy, chúng tôi muốn giải quyết êm. Gia đình Tấn đang bị nợ. Nếu họ bán, mọi người có tiền. Nếu họ giữ, công ty phải đưa vấn đề ra cơ quan quản lý.”

“Cơ quan quản lý sẽ thấy bản thiết kế đặt giếng trên bể chứa.”

“Đó là vị trí dự kiến.”

“Và số liệu hút thử?”

Màn hình im.

Huy đặt USB lên bàn. “Tôi có dữ liệu.”

Chị Vân nhìn anh. “Anh lấy trái phép.”

“Tôi sẽ giao cho cơ quan điều tra.”

Khải bước tới. “Anh không hiểu mình đang làm gì.”

Huy quay sang. “Tôi hiểu anh đã vào vườn nhà tôi, cắt cây, đổi sổ và đổ dầu vào đường ống.”

Khải cười. “Anh có bằng chứng?”

“Có video.”

“Video có thể bị cắt.”

“Có mẫu nước, ảnh, lịch máy, lời khai của anh Dũng.”

Dũng đang ở ngoài hành lang theo giấy triệu tập. Huy đã bảo anh ta đến, không hứa sẽ giúp thoát trách nhiệm.

Chị Vân đứng dậy. “Anh Dũng là nhà thầu phụ. Công ty không chịu trách nhiệm về hành vi tự ý.”

“Nhưng chị ký hợp đồng cho phép dọn chướng ngại vật.”

“Không phải chặt cây.”

“Cũng không phải phá bể.”

Giám đốc dự án tắt màn hình. “Huy, thẻ của anh sẽ bị khóa sau cuộc họp. Công ty yêu cầu trả lại toàn bộ tài liệu.”

Huy nhìn phòng họp, nơi anh đã ngồi suốt ba năm để học cách biến một mảnh đất thành bảng số. Anh từng nghĩ nếu dự án thành công, người trong làng sẽ có việc làm, quýt không phải bán tháo cho thương lái. Anh không lường trước rằng việc tạo việc làm có thể bắt đầu bằng cách biến đường nước thành tài sản của một người.

“Tôi sẽ trả thẻ,” anh nói. “Không trả dữ liệu.”

Chị Vân đẩy phong bì xuống đất. Tiền mặt rơi ra một phần.

“Anh sẽ hối hận.”

Huy cúi nhặt từng tờ, bỏ lại vào phong bì. “Tôi đã hối hận từ khi biết mẹ ký mà không được giải thích.”

Anh rời phòng. Khải không đi theo.

Ở bãi xe, Huy gọi cho Thư. “Tôi đã nói hết.”

“Với công ty?”

“Và tôi sẽ nói với mẹ.”

“Anh có bị bắt không?”

“Chưa. Nhưng có thể mất việc.”

“Đừng làm như mình hy sinh.”

“Tôi không hy sinh. Tôi trả phần nợ của nhà mình.”

Thư im lặng vài giây. “Đến vườn đi. Chúng ta cần nói phương án mới.”

Tại nhà đóng gói, Quân đã trở về cùng Na. Con bé còn yếu nhưng được bác sĩ cho ra ngoài vài giờ. Anh đặt nạng cạnh cửa, nhìn bản thiết kế kho lạnh.

“Nếu không bán, lấy tiền đâu trả viện phí?” anh hỏi.

Thư trải một bản dự toán lên bàn. Cô đã tính lại giá trị vụ quýt, khoản nợ, tiền hoàn phần góp và chi phí phục hồi bể. Vườn không đủ sinh lời ngay nếu cứ bán qua thương lái, nhưng nếu sáu hộ cùng ký hợp đồng với một đơn vị bảo quản khác, họ có thể dùng kho nhỏ hiện có và đặt cọc theo mùa.

“Không phải giải pháp thần kỳ,” cô nói. “Chỉ là một cách không buộc chúng ta bán quyền nước.”

Quân đọc. “Tiền vào chậm.”

“Đúng.”

“Chi phí điều trị vào nhanh.”

“Đúng.”

“Vậy vẫn thiếu.”

Lâm đưa ra một đề xuất. Cậu có một nhóm làm phim tài liệu về nông nghiệp, có thể ứng trước phí bản quyền cho bộ hồ sơ nếu gia đình đồng ý để họ quay quá trình phục hồi vườn. Không phải quảng cáo, không dàn dựng, và mọi người có quyền duyệt những đoạn liên quan đời tư.

Quân nhìn cậu. “Cậu lại muốn quay.”

“Lần này em hỏi trước.”

Na chen vào: “Con muốn được quay cây không có quả.”

Quân bật cười. “Con là người duy nhất được hỏi.”

Huy đặt phong bì tiền lên bàn. “Tiền hỗ trợ của công ty. Tôi sẽ trả lại, nhưng mẹ tôi cần một phần ngay. Nếu các em đồng ý, tôi dùng phần còn lại mua lại số vật tư bơm và trả tiền xét nghiệm nước.”

Thư nhìn anh. “Anh không thể dùng tiền công ty như tiền sạch.”

“Tôi biết. Tôi sẽ ghi rõ khoản nào trả lại, khoản nào là chi phí đã phát sinh. Nếu công ty đòi, tôi chịu.”

Quân nói: “Anh đừng lấy tiền để mua sự tha thứ.”

“Tôi lấy để sửa cái tôi đã giúp họ làm hỏng.”

Mai đặt sổ bà Lựu lên bàn. “Mẹ tôi không muốn nhà nào phải nghèo vì giữ tên bà. Nếu có tiền, dùng sửa van. Nhưng phải ghi rõ tiền từ đâu.”

Thư bắt đầu viết biên bản nguồn tiền. Cô chia thành ba phần: tiền hỗ trợ phải hoàn trả, tiền thu hợp pháp từ vụ quýt, và chi phí cá nhân của Quân không thể lấy từ quỹ nước nếu chưa được các hộ đồng ý. Quân đọc, không phản đối.

“Em sẽ vay họ hàng thêm một đợt,” anh nói.

Thư ngẩng lên. “Không cần một mình.”

“Chị định chia cho cả làng?”

“Không. Tôi định lập quỹ khẩn cấp riêng cho gia đình từ khoản ứng trước của bộ phim và tiền bán vụ quýt. Nhưng phải nói rõ.”

Lâm nhìn chị. “Cậu đang biến cảm xúc thành bảng tính.”

“Không. Tôi đang dùng bảng tính để cảm xúc không bị ai lợi dụng.”

Huy nhận được email cuối cùng của công ty: đình chỉ và yêu cầu bồi hoàn chi phí khảo sát. Anh chuyển cho Thư.

“Họ có thể kiện,” anh nói.

Luật sư huyện xem, bảo công ty có quyền yêu cầu chi phí nếu Huy vi phạm hợp đồng, nhưng dữ liệu anh cung cấp có thể được xem là bằng chứng về hành vi sai phạm. Không ai chắc kết quả.

Tối đó, Huy đưa mẹ đến cuộc họp nhỏ tại nhà. Bà ngồi xe lăn, gương mặt hốc hác. Huy đưa phong bì ra.

“Con xin lỗi vì đã để mẹ ký.”

Bà nhìn chữ ký của mình. “Mẹ tưởng họ giúp tiền thuốc.”

“Họ gọi là hỗ trợ.”

“Vậy trả lại nếu đó là tiền khiến con phải nói dối.”

Huy quỳ xuống trước mặt mẹ. “Mẹ sẽ thiếu tiền điều trị.”

“Mẹ thiếu từ lâu rồi. Đừng để cả làng thiếu nước vì mẹ.”

Thư nghe mà không xen. Bà ký vào một tờ xác nhận nhận tiền trong hoàn cảnh không được giải thích đầy đủ, đồng ý trả lại phần gắn với quyền mua. Phần tiền chữa bệnh được tách riêng để luật sư xác định.

Đến gần nửa đêm, họ quay lại nhà đóng gói. Na đứng trước cây không có quả, buộc một sợi dây màu vàng.

“Ông nội bảo cây này không có quả nhưng có nhiệm vụ.”

“Nhiệm vụ gì?” Lâm hỏi.

“Giữ chỗ cho người chưa về.”

Huy nhìn cây thật lâu. “Cha tôi cũng chưa từng về.”

Thư lấy bản gốc thỏa thuận ra. Dưới ánh đèn, chữ bà Lựu nằm bên cạnh sáu chữ ký như một cánh cửa chưa khép.

Điện thoại của Huy rung. Một tin nhắn từ số lạ:

“Anh đã chọn phía họ. Cửa cuối sẽ không mở cho anh.”

Huy đưa tin nhắn cho Thư. Cô nhìn về phía bể chứa.

“Cửa cuối không cần mở cho một người,” cô nói. “Nó mở khi đủ người.”

Thư kiểm tra đồng hồ áp lực. Chỉ số tăng nhanh, rồi giảm xuống mức an toàn. Quân nhận ra van phụ đã tự đổi hướng vì nước mưa tràn vào bể. Nếu không có nắp chắn, bùn sẽ theo dòng vào các nhánh.

“Đây không phải cảnh báo,” anh nói. “Đây là lỗi cần sửa ngay.”

Huy gọi các hộ. Trong vòng mười lăm phút, sáu người có mặt ở những điểm khác nhau. Mai mang dụng cụ, bà Mận mang vải lọc, Quân hướng dẫn qua điện thoại. Không ai đợi một người ra lệnh. Họ đóng nhánh bắc, mở van thoát, đặt lưới và ghi giờ.

Na đứng bên Thư, ghi số vào bảng.

“Nếu không có tổ hợp tác, ai chịu trách nhiệm?” con bé hỏi.

“Người ở điểm đó.”

“Nếu người đó ngủ?”

“Thì người bên cạnh gọi.”

Na gật, như thể đó là câu trả lời đủ rõ.

Sau khi nước ổn, Huy nhận được cuộc gọi từ công ty. Họ yêu cầu anh trả lại thẻ và đến ký biên bản bàn giao. Anh nói sẽ đến, nhưng chỉ sau khi giao bản sao dữ liệu cho cơ quan điều tra.

Thư hỏi: “Anh còn muốn vào công ty không?”

“Tôi muốn biết họ sẽ làm gì với tên mình trong hồ sơ.”

“Tên anh có thể bị ghi là người vi phạm.”

“Ít nhất nó còn nằm trong hồ sơ.”

Quân nhìn phong bì tiền. “Anh dùng tiền của mình trả mẹ?”

“Một phần.”

“Còn phần phải trả công ty?”

“Tôi sẽ bán xe.”

Quân lắc đầu. “Anh đã từng nghĩ tiền có thể giải quyết mọi thứ.”

Huy cười buồn. “Tôi vẫn nghĩ tiền giải quyết được vài thứ. Chỉ là không giải quyết được cái giá của việc im.”

Thư hoàn tất biên bản sửa van. Cô ghi rõ chi phí vật tư, người góp, người nhận và thời gian bảo trì. Huy ký ở mục vật tư, không ký ở mục quyết định. Anh hiểu một việc giúp không tự động cho anh quyền thay mặt tất cả.

Lâm hỏi có cần giữ cảnh này trong phim không. Thư bảo giữ, nhưng hỏi từng người trước khi công bố. Mai nói được; bà Mận nói chỉ giữ tiếng nước, không quay mặt bà; Quân đồng ý nếu không đưa bệnh án của Na; Huy yêu cầu giữ đoạn anh trả lời với công ty.

“Tôi không muốn biến mình thành người tốt,” Huy nói.

“Tốt hay không không nằm trong cảnh,” Lâm đáp. “Nằm trong phần anh làm sau khi máy tắt.”

Huy đưa tin nhắn cho Thư. Cô không trả lời, chỉ lưu vào hồ sơ.

Ngoài vườn, một van nước tự bật. Lần này nước chảy trong, nhưng áp lực mạnh đến mức làm rung cả nền nhà.