Chương 1 — Mốc Nước Thứ Mười Ba

Chiếc xuồng khảo sát mắc vào một mảng bèo dày đến mức chân vịt kêu lên một tiếng khô khốc. Minh An tắt máy, ngẩng đầu nhìn dải nhà cao tầng mới xây bên kia sông. Những mặt kính phản chiếu nắng chói chang, trông như một thành phố khác hẳn Hạ Lưu của mười hai năm trước, nơi cô từng ngồi trên bậc cửa nhìn nước tràn qua sân.

“Nếu cứ kéo ga, cô sẽ cuốn cả đám bèo vào trục,” người lái xuồng nói.

An cúi xuống, dùng sào đẩy mảng xanh sang một bên. Cô không thích bị gọi là cô trong những buổi làm việc kỹ thuật, nhưng cũng không muốn tranh luận với người lái thuê. Từ lúc rời ga, ông ta đã ba lần kể rằng hệ thống RiverEye của Tân Giang hiện đại hơn mọi thứ thành phố từng có. Lần thứ tư, An chỉ đáp bằng một tiếng ừ.

Trên bảng điều khiển gắn tạm bằng dây rút, màn hình cảm biến hiện mực nước 2,18 mét, ổn định trong mười bảy phút. Số liệu ấy đã được truyền về Trung tâm Điều hành Đô thị Hạ Lưu. Nhiệm vụ của An rất đơn giản: kiểm tra mười hai trạm đo, đối chiếu độ lệch với mốc chuẩn, ký biên bản bàn giao trước khi hệ thống được dùng cho đợt diễn tập ngập toàn thành phố vào cuối tuần.

Đơn giản đến mức cô đã định làm xong trong ba ngày rồi trở lại Đà Nẵng, nơi căn hộ nhỏ của cô có một chiếc điều hòa không kêu như động cơ tàu.

“Chị An, trạm số bảy cách đây còn bao xa?” kỹ thuật viên trẻ ngồi phía trước hỏi qua vai.

“Bốn trăm mét đường chim bay. Nhưng kênh đã bị bồi, phải vòng qua cửa phai.”

“Cửa phai” là cách người Hạ Lưu gọi những cống điều tiết cũ. Trên bản đồ số, khu vực này chỉ còn một mảng màu xám mang tên “hạ tầng dự kiến”. Dòng kênh từng nối bến phà với đầm Cạn đã bị dự án Tân Giang lấp gần hết, một nửa dùng làm đường tạm, nửa còn lại nằm sau hàng tôn cao quá đầu người.

An mở bản đồ giấy trên đầu gối. Mép giấy đã mềm vì hơi nước. Cô tìm tọa độ trạm số bảy, rồi nhận ra con số trên bản đồ vệ tinh không trùng với cột mốc bê tông trước mặt. Trong tài liệu đấu thầu, vị trí trạm là 16,4723 độ vĩ Bắc, 108,0121 độ kinh Đông. Cột mốc ngoài thực địa lệch về phía nam gần ba mươi mét.

“Ai lập tọa độ này?”

Kỹ thuật viên quay lại. “Bên tư vấn Singapore. Sao vậy chị?”

“Không sao. Chỉ là cột mốc bị di chuyển.”

An nói dối rất tự nhiên khi đang làm việc. Cô đặt tay lên thân cảm biến. Nhựa mới, vít mới, tem kiểm định mới. Một vật thể hoàn hảo nằm ở vị trí không hoàn hảo.

Mười hai năm trước, cha cô từng bị kết tội vì mở sai cửa xả. Cả thành phố gọi ông là người đã đưa nước vào khu dân cư. Bản án ghi rõ ông bỏ qua cảnh báo mực nước và tự ý thay đổi lệnh điều tiết. An mười chín tuổi khi nghe phiên tòa đọc những dòng ấy. Cô không hiểu thủy văn, chỉ hiểu rằng những người hàng xóm nhìn mẹ cô bằng ánh mắt né tránh, còn bố cô không bao giờ trở về nhà.

Đến khi ông mất trong bệnh viện trại giam, An mới bắt đầu học cách đọc những con số có thể khiến một con phố chìm xuống.

Xuồng đi tiếp qua cửa phai. Bờ kênh bên phải còn những gốc bần đen sẫm, rễ bám vào bùn. Bên trái là hàng rào tôn in logo Tân Giang Infrastructure và câu khẩu hiệu: “Nâng tầm thành phố bên sông.” Sau hàng rào, cần cẩu đang dựng những khung thép cao ngất. Họ gọi đó là khu đô thị mẫu. Người dân Bờ Bắc gọi nó là bãi đất lấy từ mồ mả của họ.

An kiểm tra trạm số tám, chín, mười. Độ lệch đều nằm trong mức cho phép, từ 0,02 đến 0,04 mét. Cô ghi từng số vào sổ, không nhập ngay vào máy tính bảng. Thói quen ấy khiến đồng nghiệp trêu cô lạc hậu. An không giải thích rằng một lần mất mạng cũng đủ biến một cảnh báo thành khoảng trắng.

Gần trưa, khi xuồng quay về, máy đo áp suất đột nhiên nhảy lên 2,31 mét rồi hạ xuống 2,18. Thay đổi diễn ra trong chưa đầy tám giây.

“Cảm biến lỗi à chị?” kỹ thuật viên hỏi.

“Cho chạy lại.”

“Nhưng bên trung tâm vừa báo 2,18.”

“Tôi biết. Chạy lại.”

An lấy thiết bị đo cầm tay trong túi chống nước. Kim áp suất dừng ở 2,29 mét. Cô yêu cầu người lái giữ xuồng sát bờ, rồi thả dây đo thủ công xuống nước. Mực nước thực tế vẫn cao hơn màn hình gần mười phân.

Một sai số mười phân không làm ai chết ngay. Nhưng trong hệ thống điều tiết, mười phân ở một trạm có thể là nửa mét ở một khoang chứa bị che khuất. An chụp ảnh màn hình, ghi giờ: 11 giờ 47 phút 12 giây.

Điện thoại rung. Số gọi đến có mã Trung tâm Điều hành.

“Chị Lâm, tôi là Nam. Trạm chín có vấn đề gì không?”

Giọng Hoàng Nam trầm và đều, giống hệt người từng đọc bản tin cảnh báo lũ trên truyền hình nhiều năm trước. An mới gặp anh ta sáng nay trong buổi họp. Nam là phó giám đốc trung tâm, phụ trách nghiệm thu dữ liệu.

“Trạm chín thấp hơn số hiển thị mười phân. Tôi cần đối chiếu máy chủ.”

“Độ trễ mạng thôi. RiverEye dùng bộ lọc trung bình để loại nhiễu.”

“Bộ lọc không được phép xóa một đỉnh áp suất dài tám giây.”

Đầu dây im một nhịp.

“Tôi sẽ nhờ kỹ thuật kiểm tra. Chị đừng đưa kết luận vào biên bản hôm nay, đợi xác nhận chính thức.”

“Tôi chưa đưa kết luận nào cả. Tôi chỉ ghi số đo.”

“Tôi biết. Nhưng thành phố đang chuẩn bị diễn tập. Một ghi chú thiếu ngữ cảnh có thể làm mọi người hoang mang.”

An nhìn logo Tân Giang trên tấm tôn. “Một số liệu bị bỏ qua cũng có thể làm mọi người hoang mang, chỉ là muộn hơn.”

Nam không trả lời. Cuộc gọi kết thúc.

Buổi chiều, An lái xe về khu Bờ Bắc thay vì tới khách sạn. Căn nhà cũ của gia đình đã được bán từ lâu, nhưng cô vẫn nhớ lối vào qua một con hẻm có cây khế nghiêng. Mẹ cô bán trà ở bến phà, cách đó hơn một cây số. An muốn ghé qua, nhưng cô biết bà Hạnh sẽ hỏi cô có định đào lại chuyện của cha không. Câu hỏi ấy sẽ khiến cả hai mất một buổi chiều.

An dừng xe cạnh đoạn kênh bị lấp. Một tấm biển cảnh báo nền đỏ dựng trên bãi đất: “Khu vực thi công, cấm vào.” Phía sau biển là con đường đất dẫn xuống một khoảng nước hẹp. Cô nhìn thấy thứ giống một ống sắt nhô lên khỏi đám lau sậy, bên cạnh có vạch sơn trắng đã bong.

Không hiểu vì sao, An bước qua sợi dây cảnh giới.

Bờ kênh trơn, đôi giày bảo hộ của cô trượt hai lần. Ống sắt cao ngang ngực, đầu trên phủ một nắp kim loại xanh rêu. Trên thân có những vạch đo thủ công và một con số 13 được đóng chìm. Mốc nước thứ mười ba.

An sờ lớp bùn quanh chân trụ. Không có dấu vết mới. Cô mở nắp bằng con dao đa năng. Bên trong là một phao cơ học, vẫn chuyển động theo mặt nước. Kim đỏ đang dừng ở 2,47 mét.

An đứng yên.

Màn hình RiverEye lúc trưa ghi 2,18. Thiết bị cầm tay ghi 2,29. Mốc 13 ghi 2,47.

Cô cúi xuống nhìn kỹ mặt đồng hồ. Dưới con số 2,47 có một vạch khắc thêm bằng tay, nét sâu và nghiêng: “đừng tin số đã sửa”.

Một tiếng động vang lên sau hàng rào tôn. An quay lại, thấy ánh đèn xe bán tải quét ngang bãi đất. Người trong xe không xuống. Chiếc xe lùi chậm, rồi biến mất sau dãy container.

An lấy điện thoại chụp đồng hồ, nhưng màn hình hiện “không có dịch vụ”. Cô bật chế độ máy bay rồi tắt lại. Vẫn không có sóng.

Trước khi rời đi, cô phát hiện bên dưới mặt đồng hồ có một khe nhựa nhỏ vừa đủ luồn đầu ngón tay. An kéo ra một mảnh giấy dầu cuộn chặt. Trên giấy là ngày tháng của trận lũ mười hai năm trước và một dãy sáu chữ số.

12.09 — 04:10 — 319742.

An nhận ra ngày 12 tháng 9. Đó là ngày cha cô mở cửa xả.

Cô chưa kịp chụp mảnh giấy thì nghe tiếng kim loại va vào nhau ở phía sau. Có người đang tiến lại từ con đường đất.

An nhét mảnh giấy vào túi áo, đóng nắp Mốc 13 và chạy về phía chiếc xe. Khi cô vừa mở cửa, một giọng đàn ông vang lên giữa bãi lau:

“Cô Lâm Minh An phải không? Đừng biến một thiết bị phế liệu thành chuyện lớn.”

An quay đầu. Người đàn ông mặc sơ mi trắng, đứng cách cô khoảng mười mét. Khuôn mặt không có gì nổi bật, chỉ có chiếc nhẫn bạc hình vòng cung trên ngón trỏ.

“Anh là ai?”

“Người muốn cô hoàn thành hợp đồng đúng hạn.”

“Vậy anh nên nói chuyện với Trung tâm Điều hành.”

“Tôi đang nói chuyện với người có thể khiến hợp đồng biến mất.”

An không đáp. Cô đóng cửa xe, khóa chốt rồi nổ máy. Người đàn ông không đuổi theo, chỉ đứng nhìn cô lùi ra đường.

Trong gương chiếu hậu, con số 13 trên trụ sắt nhỏ dần, bị hàng rào và bụi lau che khuất.

An lái thẳng tới bến phà. Cô gọi cho mẹ lần đầu sau bốn tháng. Bà Hạnh bắt máy ở hồi chuông thứ sáu.

“Con về rồi à?”

“Mẹ từng biết một mốc nước cũ ở con kênh sau dự án Tân Giang không?”

Bên kia im lặng. Tiếng nước sôi và tiếng khách gọi trà lọt vào điện thoại.

“An,” bà Hạnh nói, “con đang đứng ở đâu?”

“Bờ Bắc.”

“Về đây ngay. Đừng nói chuyện qua điện thoại.”

“Mẹ biết Mốc 13?”

“Mẹ bảo con về ngay.”

An nhìn dãy nhà bên kia sông. Mặt trời vẫn sáng, đường phố vẫn khô. Thế nhưng lần đầu tiên từ khi trở lại Hạ Lưu, cô có cảm giác thành phố đang nín thở.

Trong túi áo, mảnh giấy dầu cọ vào khóa kéo. Dãy số sáu chữ số nóng lên như một lời nhắn chưa mở.