Chương 12 — Cỗ Máy Của Những Giấc Mơ

Năm ngày trước khi lên đường đến địa điểm tổ chức vòng loại khu vực — một nhà thi đấu thể thao lớn ở trung tâm thành phố, cách trường gần hai tiếng di chuyển bằng xe — thầy Vinh quyết định tổ chức một buổi "diễn tập tổng duyệt" hoàn chỉnh, mô phỏng đầy đủ quy trình thi đấu thực tế, từ khâu đăng ký, kiểm tra cân nặng, cho đến phần thuyết trình kỹ thuật trước ban giám khảo giả định.

"Thầy sẽ đóng vai giám khảo khó tính nhất có thể," ông tuyên bố, khiến cả đội bật cười lo lắng. "Nếu các em qua được buổi tổng duyệt này, thầy tin chắc các em sẽ tự tin đối mặt với bất kỳ điều gì xảy ra trong ngày thi đấu thật."

Buổi tổng duyệt bắt đầu với phần cân robot, nơi thầy Vinh dùng chính chiếc cân điện tử mà ban tổ chức sẽ sử dụng để kiểm tra nghiêm ngặt trọng lượng tổng thể. Cả đội nín thở khi con robot được đặt lên cân, ánh mắt dán chặt vào màn hình hiển thị số liệu.

"Bốn phẩy tám ba ký," thầy Vinh đọc to, so sánh với giới hạn cho phép là năm ký chẵn. "Còn dư gần hai trăm gram, khá an toàn."

Cả nhóm thở phào nhẹ nhõm, nhưng Hoàng Nam vẫn không giấu được vẻ căng thẳng khi tiếp tục theo dõi phần thử nghiệm chức năng. Con robot lần lượt vượt qua từng chướng ngại vật mô phỏng — đoạn dốc nghiêng, khu vực gắp vật thể, và đường zíc zắc đòi hỏi độ chính xác cao trong điều khiển — với thành tích ổn định, không có sai sót đáng kể nào.

Đến phần thuyết trình kỹ thuật, cả đội đứng thành hàng trước "ban giám khảo" chỉ có một mình thầy Vinh, mỗi người lần lượt trình bày phần việc mình phụ trách. Bảo Châu, dù đã chuẩn bị kỹ lưỡng bài thuyết trình về quá trình thiết kế, vẫn cảm thấy tim đập nhanh khi đến lượt mình.

"Trong quá trình thiết kế lớp vỏ ngoài," cô bắt đầu, giọng hơi run nhưng cố gắng giữ vững, "em đã cân nhắc giữa yếu tố thẩm mỹ và yêu cầu kỹ thuật, đặc biệt là vấn đề khí động học và phân bổ trọng lượng. Cảm hứng thiết kế xuất phát từ hình dáng một chú chim ưng đang sải cánh, tượng trưng cho..."

"Dừng lại," thầy Vinh ngắt lời, giọng nghiêm khắc giả định của một giám khảo thật sự. "Em nói 'cảm hứng thiết kế' nhưng chưa giải thích rõ nó liên quan thế nào đến hiệu suất thi đấu thực tế. Ban giám khảo cần thấy sự kết nối rõ ràng giữa thẩm mỹ và chức năng, không chỉ đơn thuần là một câu chuyện đẹp."

Bảo Châu khựng lại trong giây lát, nhưng nhanh chóng lấy lại bình tĩnh, điều chỉnh cách trình bày. "Vâng, em xin làm rõ hơn. Hình dáng khí động học lấy cảm hứng từ cánh chim giúp giảm lực cản khi robot di chuyển ở tốc độ cao, đồng thời cấu trúc tổ ong bên trong lớp vỏ giúp giảm trọng lượng tổng thể mà vẫn đảm bảo độ bền cần thiết, cho phép đội bố trí thêm không gian cho hệ thống pin dự phòng."

"Tốt hơn nhiều," thầy Vinh gật đầu, một nụ cười thoáng qua cho thấy ông chỉ đang thử thách chứ không thật sự khắt khe. "Nhớ luôn kết nối mọi quyết định thiết kế với lợi ích thi đấu cụ thể, các giám khảo thật sự sẽ đặt câu hỏi khó hơn thế này nhiều."

Buổi diễn tập tiếp tục với phần trình bày của Hoàng Nam về chiến lược thi đấu tổng thể, và của Tấn Phát về hệ thống điều khiển tự động. Mọi thứ diễn ra khá suôn sẻ cho đến phần thử nghiệm cuối cùng — chạy toàn bộ chuỗi nhiệm vụ liên tục không ngừng nghỉ trong đúng hai phút ba mươi giây, thời gian quy định của một trận đấu chính thức.

Con robot khởi động, di chuyển nhanh nhẹn qua các chướng ngại vật đầu tiên, nhưng khi đến giai đoạn gắp vật thể ở vòng thứ ba, cánh tay robot đột nhiên khựng lại giữa chừng, phát ra tiếng động cơ rít lên bất thường trước khi ngừng hẳn.

"Không..." Hoàng Nam lẩm bẩm, nhưng lần này, thay vì hoảng loạn như những lần trước, cậu quay sang cả đội với vẻ mặt bình tĩnh đến ngạc nhiên. "Mọi người, đây chính xác là lý do tụi mình cần diễn tập. Tấn Phát, kiểm tra log lỗi hệ thống điều khiển. Đức, xem lại cơ cấu truyền động của cánh tay. Bảo Châu, kiểm tra xem có phải lớp vỏ mới lắp cản trở chuyển động không."

Cả đội nhanh chóng phân công công việc, mỗi người tập trung vào phần trách nhiệm của mình với một sự phối hợp nhịp nhàng mà Bảo Châu nhận ra đã được rèn luyện qua hàng tuần làm việc cùng nhau. Chỉ trong vòng mười phút, Đức phát hiện ra nguyên nhân — một bánh răng nhỏ trong cơ cấu truyền động bị mòn sau nhiều lần thử nghiệm liên tục, khiến chuyển động bị kẹt khi chịu tải nặng.

"Tụi mình có bánh răng dự phòng không?" Hoàng Nam hỏi, giọng vẫn giữ được sự điềm tĩnh đáng ngạc nhiên.

"Có, mình luôn mang theo một bộ linh kiện dự phòng đầy đủ," Đức đáp, đã nhanh chóng lấy hộp dụng cụ ra, bắt đầu thay thế bánh răng bị hỏng với đôi tay thành thạo.

Trong lúc chờ đợi, thầy Vinh đứng quan sát từ xa, gật gù hài lòng. "Đây chính là điều thầy muốn các em thấy," ông nói với Bảo Châu, người đang đứng cạnh ông chờ đến lượt kiểm tra lại phần vỏ. "Cách các em phản ứng khi có sự cố quan trọng hơn nhiều so với việc cố gắng ngăn chặn mọi sự cố có thể xảy ra. Không ai có thể lường trước được tất cả mọi thứ, nhưng một đội đoàn kết, biết tin tưởng và phối hợp với nhau, sẽ luôn tìm ra cách giải quyết."

Sau khi bánh răng được thay thế, con robot hoạt động trở lại bình thường, hoàn thành trọn vẹn chuỗi nhiệm vụ còn lại trong thời gian quy định. Cả đội reo hò ăn mừng, không phải vì mọi thứ diễn ra hoàn hảo ngay từ đầu, mà vì họ đã chứng minh được khả năng xử lý sự cố một cách bình tĩnh, hiệu quả khi làm việc cùng nhau.

"Cảm giác thế nào?" Bảo Châu hỏi Hoàng Nam khi buổi diễn tập kết thúc, cả hai đang cùng nhau thu dọn dụng cụ.

"Tốt hơn mình nghĩ nhiều," cậu thừa nhận, một nụ cười nhẹ nhõm hiện lên trên môi. "Có lẽ lần đầu tiên trong suốt quá trình chuẩn bị, mình cảm thấy thật sự tin tưởng rằng tụi mình sẽ ổn, ngay cả khi có chuyện không như kế hoạch xảy ra."

"Đó là vì cậu đã học cách không ôm hết trách nhiệm một mình nữa," Bảo Châu nói, mỉm cười. "Lúc nãy cậu phân công công việc rất nhanh và tin tưởng vào từng người, thay vì tự mình lao vào sửa mọi thứ như trước đây."

Hoàng Nam nhìn cô một lúc, ánh mắt chứa đựng một sự biết ơn sâu sắc mà không cần lời nói nào diễn tả trọn vẹn. "Cảm ơn vì đã giúp mình nhận ra điều đó," cậu nói khẽ. "Không chỉ hôm nay, mà suốt từ đầu năm học đến giờ."

Khi cả đội rời khỏi xưởng chế tạo tối hôm ấy, không khí không còn nặng nề, căng thẳng như những ngày trước, mà tràn ngập một sự tự tin điềm tĩnh, vững chắc — thứ tự tin không đến từ việc mọi thứ đều hoàn hảo, mà đến từ niềm tin rằng dù có chuyện gì xảy ra, họ cũng sẽ cùng nhau vượt qua được. Còn năm ngày nữa là đến ngày thi đấu chính thức, và lần đầu tiên trong suốt nhiều tuần qua, Bảo Châu cảm thấy mình đang mong chờ ngày đó đến, thay vì lo sợ nó.

Những ngày còn lại trước khi lên đường trôi qua với nhịp độ chậm rãi hơn hẳn so với giai đoạn nước rút căng thẳng trước đó. Theo lời khuyên của thầy Vinh, cả đội chuyển sang chế độ "bảo trì nhẹ nhàng" — không còn thay đổi lớn nào đối với thiết kế hay lập trình, chỉ tập trung kiểm tra lại những gì đã hoàn thiện, đảm bảo mọi con ốc đều được siết chặt, mọi đoạn mã đều chạy ổn định.

Bảo Châu tận dụng thời gian rảnh rỗi hiếm hoi ấy để hoàn thiện những chi tiết trang trí cuối cùng — một dải họa tiết nhỏ chạy dọc theo cánh robot, lấy cảm hứng từ những đường vân trên lông chim, tinh xảo đến mức phải dùng cọ vẽ tay thay vì bình xịt sơn thông thường. Cô làm việc tỉ mỉ hàng giờ liền, đôi khi chỉ có một mình trong xưởng vào buổi trưa giờ nghỉ, tận hưởng khoảng lặng hiếm hoi giữa guồng quay bận rộn của cả học kỳ.

"Chi tiết này đẹp thật," Hoàng Nam nhận xét vào một buổi chiều, khi ghé qua kiểm tra tiến độ và bắt gặp cô đang cẩn thận tô từng nét vân nhỏ. "Nhưng ban giám khảo có kịp nhìn thấy nó không? Robot di chuyển khá nhanh trong lúc thi đấu mà."

"Không sao cả," Bảo Châu đáp, không ngừng tay. "Có những chi tiết không cần ai nhìn thấy hết mới có giá trị. Đôi khi, việc mình biết nó ở đó, biết mình đã dồn hết tâm huyết vào từng centimet nhỏ nhất, cũng đủ khiến công việc trở nên ý nghĩa rồi."

Hoàng Nam im lặng một lúc, ngắm nhìn cô làm việc với vẻ trầm ngâm. "Mình nghĩ đó là điều mình cần học hỏi từ em nhiều nhất," cậu nói cuối cùng. "Không phải mọi thứ đều cần được đo lường bằng kết quả cuối cùng. Đôi khi quá trình tự nó đã mang giá trị riêng."

Buổi tối trước ngày lên đường, thầy Vinh tập hợp cả đội lại lần cuối để phổ biến lịch trình chi tiết — giờ xe buýt khởi hành, giờ nhận phòng khách sạn gần nhà thi đấu, giờ họp mặt với ban tổ chức. Nhìn quanh gương mặt từng thành viên, ông mỉm cười hài lòng.

"Thầy đã đồng hành cùng CLB này bốn năm rồi," ông nói, giọng có chút xúc động hiếm thấy. "Và đây là lần đầu tiên thầy cảm nhận được một tinh thần đồng đội vững chắc đến vậy trước một kỳ thi. Dù kết quả ngày mai ra sao, thầy đã tự hào về các em rồi."

Lời nói ấy khiến cả đội lặng đi trong giây lát, mỗi người mang một cảm xúc riêng nhưng đều chung một sự quyết tâm. Bảo Châu nhìn quanh những gương mặt quen thuộc đã trở nên thân thiết như gia đình suốt mấy tháng qua, cảm thấy lòng mình tràn đầy một niềm hy vọng ấm áp, sẵn sàng cho bất cứ điều gì đang chờ đợi phía trước.