Chương 10 — Chiếc Mặt Nạ Không Có Thật

"Cậu định ngồi nhìn cái bảng này đến sáng à?"

Nhật Vũ đặt hai ly trà đá xuống bàn, nhìn Uyển Nhi đang ngồi khoanh chân trên phản gỗ, xung quanh là những tấm ảnh in ra từ đêm quan sát xưởng bí mật, dán chi chít lên một tấm bìa cứng dựng tựa vào tường xưởng Vẽ Trăng — cách cô vẫn làm mỗi khi cần sắp xếp lại một mớ suy nghĩ rối ren thành thứ gì đó có trật tự.

"Tớ cần nhìn cho rõ." Uyển Nhi đáp, mắt không rời khỏi hai bức ảnh phóng to đặt cạnh nhau — một chiếc mặt nạ Chú Cuội nét vẽ vụng về, và một chiếc khác nét vẽ tinh xảo gần như hoàn hảo. "Ba ngày chú Tuyền xin, giờ đã qua một ngày rồi. Tớ không thể ngồi im chờ đợi mà không làm gì."

"Cậu vẫn chưa quyết định có báo công an không?"

Uyển Nhi thở dài, đặt bút xuống, xoa hai tay vào mặt. "Nếu báo bây giờ, chú Tuyền sẽ bị bắt ngay lập tức, có thể cả tội danh làm giả con dấu, lừa đảo chiếm đoạt tài sản với số tiền lớn — mức án không nhẹ đâu. Con trai ông ấy sẽ không còn ai chăm sóc, không còn ai lo tiền chạy thận. Nhưng nếu tớ không báo, đường dây đó vẫn tiếp tục bán hàng giả mang tên thầy tớ, có khi còn mở rộng thêm."

"Còn Hồ Bảo Kỳ?" Nhật Vũ ngồi xuống đối diện, nhấp một ngụm trà đá. "Nếu đúng như chú Tuyền nói, ông ta mới là người biến việc làm hàng lưu niệm giá rẻ thành cả một đường dây giả mạo quy mô quốc tế. Cậu nghĩ ông ta biết rõ đó là hàng giả chứ?"

"Chắc chắn biết." Uyển Nhi gõ ngón tay lên tấm ảnh chụp văn phòng Indochine trên phố Tràng Thi. "Một người làm trong ngành đấu giá nghệ thuật, có kinh nghiệm thẩm định, không thể nào không nhận ra sự khác biệt giữa một tác phẩm bảy mươi hai tuổi làm ra và một tác phẩm mới tinh được làm giả vài tháng trước. Ông ta biết, và ông ta chọn im lặng vì hoa hồng."

Cô đứng dậy, đi đến bức ảnh chụp dãy mặt nạ treo trên dây phơi trong xưởng bí mật, ngón tay dừng lại ở chiếc mặt nạ vẽ tinh xảo. "Đây mới là điều khiến tớ lo lắng nhất. Tay nghề này không phải của chú Tuyền — dù ông ấy giỏi, nhưng hai mươi hai năm không hành nghề liên tục, tay nghề chắc chắn có phần mai một. Còn cái này, nét vẽ mắt gần như hoàn hảo, độ pha màu chuẩn xác đến từng lớp, chỉ có người luyện tập liên tục trong nhiều năm mới đạt được trình độ đó."

"Cậu nghĩ có ai khác trong xưởng đó?" Nhật Vũ nhíu mày. "Một nghệ nhân khác? Hay là..."

"Tớ không dám nghĩ tiếp." Uyển Nhi ngồi phịch xuống ghế, tay ôm lấy đầu. "Vì mỗi khả năng tớ nghĩ ra đều dẫn đến một cái tên tớ không muốn tin."

Nhật Vũ im lặng một lúc, quan sát cô với ánh mắt lo lắng thật sự, không còn là sự tò mò nghề nghiệp của một nhà báo, mà là sự quan tâm của một người bạn thân đã đồng hành cùng cô suốt gần hai tuần rối ren này. "Cậu nghĩ đến cô Nhã Uyên phải không?"

Uyển Nhi ngẩng lên, không phủ nhận. "Cô ấy là người duy nhất, ngoài tớ, từng thân thiết với cả thầy và chú Tuyền. Cô ấy là người đưa tấm danh thiếp cho thầy, là người biết rõ sự thật về Cao Xuân Tùng suốt hai mươi hai năm mà không nói ra. Nếu cô ấy cũng biết chuyện làm hàng giả này, và cũng chọn im lặng..."

"Cậu chưa có bằng chứng gì cả." Nhật Vũ nhắc nhở, giọng nhẹ nhàng nhưng kiên quyết. "Đừng để nghi ngờ dẫn dắt cậu đi quá xa trước khi có sự thật rõ ràng. Cô ấy có thể chỉ đơn giản là không biết, giống như cậu từng không biết, cho đến khi tình cờ nhìn thấy phiên đấu giá đó."

Uyển Nhi gật đầu, nhưng trong lòng cô, hạt giống nghi ngờ đã gieo xuống không dễ gì nhổ bỏ. Cô nhớ lại cái nhíu mày khẽ của Nhã Uyên khi nhìn tấm danh thiếp, nhớ lại cách bà trả lời chậm rãi, cân nhắc từng từ mỗi khi nhắc đến Phan Khắc Tuyền, như thể đang chọn lọc kỹ những gì nên nói và những gì nên giữ lại.

Cô cũng nhớ lại một chi tiết nhỏ mà lúc đó cô chưa để tâm nhiều — cách Nhã Uyên nói "cô sẽ giúp cháu tìm địa chỉ cũ", như thể bà không hề biết Tuyền hiện đang ở đâu, dù trước đó chính bà đã thừa nhận mang trong lòng một món nợ ân tình suốt hơn hai mươi năm với người học trò bị đuổi oan. Một người day dứt đến mức đó, liệu có thực sự chưa từng một lần tìm cách liên lạc lại, dù chỉ để biết ông sống ra sao? Câu hỏi đó cứ lởn vởn trong đầu Uyển Nhi, không lớn tiếng, nhưng dai dẳng như một hạt sạn nhỏ kẹt trong giày.

"Mình cần thêm bằng chứng." Cô đứng dậy, giọng đã lấy lại phần nào sự quyết đoán. "Trước khi chú Tuyền quay lại tìm tớ như đã hứa, mình cần tìm hiểu xem tiền từ những lô hàng bán được đã đi đâu. Nếu có một dòng tiền lớn hơn số Hồ Bảo Kỳ trả cho chú Tuyền, chắc chắn phải có ai đó khác đang hưởng phần lớn hơn."

"Tớ có thể thử liên hệ vài nguồn tin trong giới báo chí tài chính, xem có ai từng viết về mối liên hệ giữa Indochine và các nhà môi giới nghệ thuật ở Việt Nam không." Nhật Vũ lấy điện thoại ra, bắt đầu gõ ghi chú. "Cũng có thể thử tra cứu xem công ty của Đoàn Thế Vinh có giao dịch bất thường nào với tài khoản nào khác không, dù việc này hơi khó vì không phải nhà báo nào cũng có quyền truy cập dữ liệu ngân hàng."

"Cứ thử xem." Uyển Nhi nhìn ra ngoài cửa xưởng, nơi trời đã sáng dần, ánh bình minh nhuộm hồng những đám mây thấp phía chân trời làng Yên Liễu. "Tớ sẽ gọi cho Đoàn Thế Vinh, thử hỏi thêm vài câu, xem ông ta có tiết lộ gì về việc thanh toán không. Có thể ông ta không biết mình đang tiếp tay cho một vụ lừa đảo lớn đến mức nào, và nếu biết, có khi ông ta sẽ sợ mà nói ra nhiều hơn."

Cả hai bắt tay vào việc ngay khi ánh nắng đầu tiên rọi qua khe cửa xưởng, chiếu sáng chồng khuôn gỗ vẫn còn nằm im trên giá, chờ đợi những đôi tay tiếp theo sẽ cầm lên chúng — dù lúc này, chưa ai trong hai người biết chắc câu chuyện sẽ dẫn họ đến đâu, hay bao nhiêu người nữa sẽ bị cuốn vào tấm lưới của một bí mật đã âm ỉ suốt hơn hai mươi năm.

Đến trưa, Đoàn Thế Vinh bắt máy sau ba cuộc gọi nhỡ, giọng cảnh giác rõ rệt khi nhận ra số của Uyển Nhi. Cô hỏi thẳng về cách thức thanh toán cho lô hàng "đặc biệt", cố tình để lộ rằng mình đã biết nhiều hơn một khách hàng bình thường nên biết. Có một khoảng im lặng dài trước khi ông ta trả lời, giọng đã mất hẳn vẻ niềm nở ban đầu.

"Tôi chỉ nhận hàng, trả tiền mặt theo giá sỉ cho người giao, còn tiền từ những lô 'đặc biệt' hơn — loại bán được giá cao qua kênh nước ngoài — tôi không trực tiếp xử lý. Có người khác đến thu và thanh toán riêng, không qua tôi." Ông ta ngập ngừng, rồi nói thêm, giọng hạ thấp như sợ ai nghe được. "Cô hỏi kỹ quá, tôi bắt đầu thấy không yên tâm rồi đấy. Cô là ai mà biết nhiều vậy?"

Uyển Nhi không trả lời trực tiếp, chỉ cảm ơn rồi cúp máy, tim đập nhanh vì một chi tiết vừa được xác nhận: có một lớp trung gian khác, tách biệt hẳn khỏi Đoàn Thế Vinh và có lẽ cả Tuyền, phụ trách riêng phần thanh toán cho những lô hàng giá trị cao nhất — phần mà cô ngờ rằng sẽ dẫn thẳng đến kẻ chủ mưu thực sự đứng sau toàn bộ đường dây.

Cô kể lại cho Nhật Vũ nghe ngay khi anh vừa quay lại xưởng sau khi đi hỏi thăm vài người quen làm trong lĩnh vực xuất nhập khẩu đồ thủ công. Anh ngồi xuống, gõ nhanh vài dòng vào cuốn sổ tay đã gần kín chữ, vẻ mặt trầm ngâm.

"Nếu có một lớp trung gian thanh toán riêng cho hàng giá trị cao, khả năng lớn là để tránh việc dòng tiền lớn chảy trực tiếp qua một cửa hàng nhỏ như của Đoàn Thế Vinh, dễ bị chú ý bởi cơ quan thuế hoặc ngân hàng." Nhật Vũ nói, giọng phân tích rành mạch như đang viết một bài điều tra. "Cách làm đó thường thấy ở những vụ rửa tiền hoặc trốn thuế có tổ chức, không phải chuyện một cá nhân đơn lẻ tự nghĩ ra được. Càng làm tớ tin rằng phía sau chuyện này phải có một người am hiểu tài chính, không chỉ am hiểu nghệ thuật."

"Hồ Bảo Kỳ." Uyển Nhi lặp lại cái tên, lần này với một sự chắc chắn hơn hẳn buổi sáng.

"Có thể." Nhật Vũ gật đầu, nhưng vẫn giữ một chút thận trọng trong giọng nói. "Nhưng cũng có thể còn một người khác nữa, đứng phía sau cả Hồ Bảo Kỳ. Mình mới chỉ lần ra được hai lớp của đường dây này thôi, Uyển Nhi ạ. Tớ e là còn ít nhất một lớp nữa mình chưa chạm tới."

Uyển Nhi im lặng, nhìn xuống tấm bìa cứng dán đầy ảnh trước mặt, những mũi tên cô vẽ bằng bút dạ nối các cái tên lại với nhau — Đoàn Thế Vinh, Hồ Bảo Kỳ, Phan Khắc Tuyền, và một dấu chấm hỏi lớn cô vẫn chưa dám điền tên vào, dù trong thâm tâm cô đã có một dự cảm mà cô không muốn thừa nhận. Cô cầm bút dạ lên, do dự một lúc lâu trước khi cuối cùng viết nhẹ, rất nhẹ, ba chữ cái đầu của một cái tên vào góc tấm bìa, rồi lập tức lấy tay che nó lại, như thể chưa sẵn sàng đối diện với chính nghi ngờ của mình.