Chương 10 — Cô Chủ Tiệm Xe Sau Cổng Trường

Vy phát hiện chữ ký của cha trong bản phác thảo không phải vì ông nói, mà vì một nét gạch dưới tên công ty.

Trong phòng họp của trường, hồ sơ tham vấn được đặt trên bàn. Cô Vân cho nhóm xem bản sao những tài liệu được phép xem: biên bản khảo sát, bản vẽ ý tưởng và danh sách câu hỏi chưa có trả lời. Ở cuối bản vẽ có chữ ký điện tử của đại diện Vạn Hưng, người duyệt tài trợ giai đoạn khảo sát.

Vy không nhìn nhầm. Chữ ký đó giống chữ ký cha cô trên những giấy tờ ở nhà.

“Cha bạn đã duyệt?” Huy hỏi.

“Tôi chưa biết ông duyệt phần nào.”

Khoa nói: “Vậy đừng kết luận trước.”

Vy thấy câu ấy vừa bảo vệ cha cô vừa bảo vệ cô khỏi việc phản ứng quá nhanh. Cô gật, rồi ghi câu hỏi chính xác: “Phạm vi của chữ ký là khảo sát, tài trợ thiết kế hay đồng ý triển khai?”

Quỳnh Chi đề nghị không chụp toàn bộ tài liệu. Cô chỉ ghi mã hồ sơ, ngày và nội dung được phép trích. Huy hỏi tại sao phải kỹ nếu nhóm không đăng. Quỳnh Chi nói báo cáo có thể được chuyển cho nhiều người, và một ảnh chụp màn hình rất dễ rời khỏi ngữ cảnh.

Buổi tối, Vy gọi cha. Cô không hỏi “cha ký bán nhà xe à?” Cô hỏi phạm vi chữ ký trên bản vẽ.

Cha im lặng một lúc. “Cha phê duyệt ngân sách khảo sát, không phê duyệt phương án thi công.”

“Vậy vì sao logo đã có trong phối cảnh?”

“Vì công ty là đơn vị tài trợ khảo sát. Họ cần đặt nhận diện trong bản trình bày nội bộ.”

“Nội bộ của ai?”

“Của nhóm dự án.”

“Nhưng bản đó được đưa tới trường.”

Cha thở ra. “Đó là vấn đề quy trình.”

“Vấn đề quy trình ảnh hưởng tới tiệm của bà Mận.”

“Vy, chưa có quyết định di dời.”

“Nhưng đã có bản vẽ và người bắt đầu tin nó là thật.”

Cha nói ông sẽ yêu cầu nhóm dự án làm rõ phạm vi tài liệu. Vy hỏi ông có thể tham gia cuộc họp với nhà trường không, với tư cách đại diện Vạn Hưng và trả lời câu hỏi về trách nhiệm. Cha đồng ý, nhưng bảo cô không được dùng cuộc họp để ép ông.

“Con không muốn ép cha. Con muốn biết điều gì có thể thay đổi.”

“Vậy hãy chuẩn bị câu hỏi.”

“Con đã chuẩn bị.”

Cuộc họp diễn ra vào thứ sáu. Cha Vy đến một mình, không có trợ lý. Ông ngồi đối diện cô Vân, cô hiệu phó và đại diện thiết kế. Khoa, Huy, Quỳnh Chi và Vy ngồi phía sau với tư cách câu lạc bộ.

Cha xác nhận Vạn Hưng chỉ tài trợ khảo sát, chưa cam kết thi công. Ông nói logo trong bản vẽ là nhận diện cho nguồn tài trợ, nhưng thừa nhận bản trình bày đã được gửi ra ngoài phạm vi dự kiến mà chưa chú thích rõ.

Bà Mận được mời phát biểu. Bà hỏi nếu dự án không triển khai thì tiệm vẫn hoạt động như cũ phải không. Đại diện trường nói hiện tại đúng. Nếu triển khai, sẽ có phương án riêng và phải được thống nhất.

Bà Mận hỏi “thống nhất với ai”. Câu hỏi khiến cả phòng im.

Cha Vy trả lời: “Với nhà trường, người vận hành khu vực và những người có quyền lợi bị ảnh hưởng.”

Bà Mận nhìn ông. “Tôi không quen những từ to. Tôi chỉ cần biết trước khi người ta dỡ mái.”

Cha gật. “Bà có quyền nhận thông tin trước khi có thay đổi.”

Khoa ngồi thẳng hơn. Vy nhìn thấy bàn tay cậu nắm lại rồi thả ra.

Huy hỏi nếu giữ nhà xe hiện tại, Vạn Hưng có tiếp tục tài trợ sửa mái không. Cha nói công ty có thể hỗ trợ một phần, nhưng không đổi lấy quyền quảng cáo. Quỳnh Chi hỏi điều đó có được ghi bằng văn bản không. Cha đáp có thể lập biên bản ghi nhớ.

Vy hỏi ai sẽ kiểm tra chất lượng nếu công ty tài trợ. Cha nói trường chọn đơn vị độc lập, Vạn Hưng không chọn thay. Khoa hỏi phụ tùng mua từ đâu, có được dùng loại tương thích thay vì độc quyền không. Cha nói người vận hành quyết định theo tiêu chuẩn an toàn.

Đại diện thiết kế hơi khó chịu. Ông nói nếu không có nhận diện và sản phẩm mẫu, dự án sẽ khó thu hút tài trợ. Cô Vân đáp tài trợ không thể là lý do duy nhất để thay đổi không gian học sinh.

Cuộc họp kết thúc bằng một danh sách mười bốn câu hỏi cần trả lời. Không có quyết định giữ hay dỡ. Nhưng lần đầu, những điều từng nằm trong bản vẽ đã được đặt thành câu hỏi công khai.

Sau họp, cha gọi Vy ra hành lang.

“Con hài lòng chưa?”

“Chưa. Nhưng con biết bước tiếp theo.”

“Con nghĩ cha là người xấu vì ký vào bản vẽ à?”

Vy nhìn ông. “Con nghĩ cha quen với việc người khác xem bản vẽ rồi chờ thi công. Ở trường, người ta phải sống trong phần trống giữa hai việc đó.”

Cha không nổi giận. Ông hỏi cô đã học được gì. Vy nói cô học được chữ ký có phạm vi, còn tác động thì rộng hơn.

Cha cười rất nhẹ. “Câu này nghe giống một câu trong hồ sơ.”

“Con có thể viết lại đời thường hơn.”

“Đừng. Một lần trong đời hãy để câu khó được giữ nguyên.”

Khoa chờ cô ở nhà xe. Cậu hỏi cuộc họp có thay đổi gì không.

“Chưa quyết định.”

“Bạn buồn à?”

“Không. Có quyết định sớm đôi khi còn đáng sợ hơn.”

Khoa đưa cô một con ốc nhỏ. “Cái này tìm thấy dưới bàn họp.”

Vy nhìn nó. “Cậu mang ốc từ đâu tới?”

“Tôi không biết. Nhưng ghi là chưa xác định.”

Vy bật cười. Hai người đứng trong nhà xe, giữa mùi mưa cũ và tiếng khóa xe. Phía sau cổng, một dự án lớn vẫn chưa biết sẽ đi đâu. Còn trước mặt họ, một con ốc cần được tìm đúng chiếc xe.

Vy mang bản phác thảo về nhà, đặt cạnh những giấy tờ cha gửi. Cô dùng bút chì khoanh từng chi tiết: mái kính, cửa cuốn, khu sạc, biển hiệu. Bên lề, cô viết câu hỏi của Khoa và Bà Mận. Một chỗ cô ghi “đẹp”, rồi gạch đi, thay bằng “ai thấy đẹp, trong điều kiện nào?”

Cha bước vào phòng, nhìn bản vẽ. Ông hỏi cô có định làm bài tập thiết kế không. Vy nói cô đang cố hiểu phạm vi chữ ký của ông. Câu nói khiến ông dừng lại.

“Con nghĩ cha đã ký việc xây lại à?”

“Con nghĩ cha ký một phần, nhưng con không biết phần đó là gì.”

Ông mở máy tính, tìm hồ sơ khảo sát. Bản tài liệu ghi rõ ngân sách chỉ dùng cho đo đạc và tham vấn, nhưng ở một phụ lục có hình nhà xe tương lai. Vy hỏi vì sao phụ lục không có dòng “chưa phê duyệt”. Cha nói phía thiết kế đã đặt nó trong bản trình bày tiếp thị, không phải hồ sơ pháp lý.

“Nếu người đọc chỉ nhìn bản trình bày thì họ sẽ nghĩ khác.”

“Cha biết.”

“Vậy sao vẫn cho dùng?”

Ông im lặng. Vy thấy sự im lặng ấy không còn là né tránh, mà là lần đầu ông nhận ra quy trình của công ty đã tạo ra một nghĩa khác ngoài điều ông ký.

Cha đề nghị gửi email giải thích, nhưng Vy hỏi có thể để cô Vân và nhóm xem trước không. Ông đồng ý. Cô không muốn cha viết một lời xin lỗi hoàn hảo; cô muốn mọi người đọc đúng tài liệu gốc.

Ngày hôm sau, cô Vân tổ chức họp mở. Huy mang máy chiếu, Quỳnh Chi mang sổ, Khoa mang một chiếc ốc bạc. Đại diện Vạn Hưng cũng đến, nhưng không ngồi bàn chủ trì.

Vy hỏi từng câu: khảo sát nhằm đo gì, ai sở hữu dữ liệu, ai duyệt thiết kế, người dùng có quyền phản đối không, khu sửa có được giữ không. Cô không hỏi bằng giọng buộc tội. Cô chỉ yêu cầu câu trả lời ghi thành văn bản.

Một giáo viên hỏi nếu phương án khảo sát cho thấy nhà xe không an toàn thì có phải đóng ngay không. Cô Vân nói có thể phải giới hạn sử dụng, và đó là lý do họ cần phương án tạm thời. Khoa hỏi phương án tạm có ngân sách không. Đại diện công ty ghi chú.

Cuộc họp kết thúc với mười bốn câu hỏi mở. Huy muốn có kết luận ngay, nhưng Quỳnh Chi nói câu hỏi được ghi đúng đã là một bước tiến. Vy nhìn chữ ký của cha trên màn hình, rồi nhìn chiếc ốc bạc Khoa đặt trên bàn.

“Cậu đưa tôi cái này để làm gì?” cô hỏi.

“Nhắc cậu rằng không phải thứ nào cũng thay được cho thứ khác. Chữ ký không thay cho sự đồng ý. Bản vẽ không thay cho trải nghiệm.”

Vy cầm con ốc, đặt vào hộp phụ tùng chung. Cô biết từ hôm nay, mọi lời nói của cô sẽ bị xem là lời của con gái một doanh nhân. Cách duy nhất để không bị mắc kẹt trong cái nhãn đó là chấp nhận nó tồn tại, rồi làm việc đủ rõ để người khác không phải đoán phần còn lại.

Trước khi ngủ, Vy viết một email cho nhóm: “Tôi sẽ công bố mọi liên hệ trực tiếp với Vạn Hưng, nhưng không chia sẻ tài liệu ngoài phạm vi được phép. Nếu ai thấy tôi dùng quyền riêng, hãy nói ngay.” Cô đọc lại, thấy câu cuối đáng sợ hơn câu đầu. Gửi đi nghĩa là cô cho phép người khác kiểm tra mình.

Khoa phản hồi: “Đã nhận. Ngày mai tôi sẽ hỏi phần ngân sách khảo sát.” Vy mỉm cười. Cô không cần một người bênh mình; cô cần một người dám hỏi đúng câu.

Cô đặt con ốc bạc vào hộp, rồi đi ngủ muộn hơn thường lệ. Ngày mai sẽ có thêm câu hỏi, và lần này cô không muốn né chúng.

Vy tắt đèn, nhưng vẫn để cuốn sổ mở trên bàn. Bên cạnh câu hỏi về chữ ký là một dòng mới: “đừng biến sự tò mò thành quyền sở hữu.”