Chương 6 — Cô Chủ Tiệm Xe Sau Cổng Trường

Khoa từ chối khoản giúp đỡ riêng của Vy bằng cách trả lại chiếc bơm mini cô để trên bàn tiệm.

“Tôi không nhận đồ của bạn,” cậu nói.

“Đó là bơm câu lạc bộ.”

“Bạn mua bằng tiền của bạn.”

“Tôi mua vì cái bơm cũ bị rò.”

“Vậy càng là tiền của bạn.”

Vy nhìn chiếc bơm màu đen. Cô đã mua nó trên đường từ trường về, không có logo, giá không quá cao. Trong đầu cô, đó chỉ là một món đồ cần thiết. Nhưng Khoa nhìn nó như một đường tắt.

“Nếu tôi chuyển tiền vào quỹ thì sao?”

“Không có tài khoản quỹ.”

“Tạo tài khoản.”

“Ai quản lý?”

Vy mở miệng rồi đóng lại. Khoa không muốn cô trả lời bằng cách dễ nhất.

Bà Mận đang sửa một chiếc xe trẻ em, nghe vậy liền nói: “Con hỏi bạn ấy có muốn chiếc bơm được ghi vào tài sản câu lạc bộ không. Nếu muốn, đưa cho cô Vân duyệt. Đừng đem về tiệm cãi.”

Khoa nhìn mẹ. “Con biết.”

“Biết mà vẫn đứng chặn cửa.”

Vy cố nhịn cười. Khoa quay sang cô.

“Bạn nghe rồi.”

“Nghe rõ.”

“Vậy gửi cho cô Vân.”

Vy không nhấc chiếc bơm ngay. “Nếu cô Vân từ chối?”

“Thì trả lại.”

“Cậu có thể nói nhẹ hơn không?”

“Tôi đang nói nhẹ.”

Buổi chiều, cô Vân gọi nhóm họp. Vy trình bày chiếc bơm, hóa đơn và lý do mua. Cô không ghi “do An Vy tài trợ”; cô ghi tên vật dụng, nguồn tiền, người đề xuất và trạng thái chờ duyệt.

Huy hỏi nếu duyệt thì người sở hữu là ai. Cô Vân đáp tài sản thuộc trường, câu lạc bộ chỉ được sử dụng và phải kiểm kê. Quỳnh Chi đề nghị chụp ảnh tình trạng ban đầu, còn Khoa đề nghị đánh dấu số tài sản lên thân bơm.

Vy nhìn chiếc bơm mới được đặt cạnh bơm cũ. Cùng là bơm, nhưng một chiếc có lịch sử rõ, chiếc kia có thể bị xem là quà riêng.

“Duyệt,” cô Vân nói. “Nhưng mọi khoản sau này phải qua cùng quy trình.”

Khoa cầm bơm, xoay thử van. “Cảm ơn.”

Vy nhìn cậu. “Cảm ơn ai?”

“Cảm ơn người đã chịu làm giấy tờ.”

“Tôi cứ tưởng cậu sẽ cảm ơn chiếc bơm.”

“Bơm không đọc được.”

Ngày hôm sau, nhóm lập quỹ vật tư nhỏ từ các khoản đóng góp tự nguyện. Không nhận tiền mặt qua học sinh; người ủng hộ chuyển vào tài khoản trường hoặc tặng vật dụng có biên nhận. Bảo thất vọng vì không được cầm hộp tiền, nhưng Quỳnh Chi giao cậu việc dán mã phụ tùng.

“Mã phụ tùng không có hoa hồng,” Bảo than.

“Có quyền được biết nó đi đâu,” Huy đáp.

“Quyền đó ăn được không?”

Khoa đưa cậu một chiếc bánh quy. “Ăn tạm.”

Bảo lập tức nhận việc.

Quỹ mới có một vấn đề: người ta muốn góp nhưng không biết câu lạc bộ cần gì. Vy đề nghị lập danh sách ưu tiên. Khoa không muốn ghi những món quá đắt. Cô Vân bảo ghi cả chi phí sửa mái, nhưng phải tách khỏi vật tư sửa xe. Huy xây bảng theo ba mức: dùng ngay, cần kiểm tra, có thể hoãn.

Một phụ huynh tặng năm chiếc săm mới. Khoa kiểm tra kích thước, phát hiện hai chiếc không phù hợp xe học sinh. Anh phụ huynh nói cứ nhận, sau này biết đâu dùng được. Khoa giải thích cất sai loại sẽ chiếm chỗ và có thể khiến người trực lấy nhầm. Người phụ huynh không phật ý; ông đổi hai chiếc lấy loại phù hợp.

Vy thấy những cuộc trao đổi như vậy không ồn ào nhưng cần sự can đảm. Nói “không phù hợp” với một món quà khó hơn nói “cảm ơn”.

Buổi mở cửa thứ hai đông gấp đôi. Có người đến sửa, có người đến học. Khoa chia nhóm thành ba bàn: xích, phanh và lốp. Vy hướng dẫn cách đọc bảng dụng cụ, nhưng một bạn lớp 10 hỏi cô khác nhau giữa cờ lê mười ba và mười bốn.

“Kích thước,” Vy đáp.

“Em biết. Nhưng nhìn sao?”

Vy cầm hai chiếc, đưa sát nhau. Cô không nói bằng thuật ngữ, chỉ cho bạn thử vào đai ốc. Chiếc vừa khít là đúng. Bạn ấy tự làm được, rồi quay sang chỉ cho người khác.

Khoa nhìn thấy. “Bạn đang dạy tốt hơn hôm đầu.”

“Tôi tiến bộ nhanh.”

“Bạn nói như quảng cáo.”

“Câu lạc bộ cần truyền thông.”

“Quỳnh Chi sẽ xử lý.”

“Cậu không cho tôi nhận công à?”

“Tôi đang cho bạn nhận việc.”

Cuối ca, một bạn làm rơi khay ốc. Những chiếc ốc lăn khắp nền. Vy lập tức định quỳ xuống nhặt hết, nhưng Khoa bảo tạm đóng khu vực, lấy nam châm và phân loại theo kích thước. Bảo cầm bảng, hô mọi người tránh lối đi. Huy ghi sự cố.

Mười phút sau, chỉ thiếu một con ốc. Không ai biết nó đã lăn vào đâu. Khoa không cho phép dùng đại con khác. Cậu đánh dấu chiếc xe chưa hoàn thành, nói người mượn có thể quay lại ngày mai.

Vy hỏi sao không mua một con mới.

“Mua được, nhưng phải biết con thiếu nằm ở đâu. Nếu không, lần sau chúng ta vẫn không biết khay có đủ không.”

“Cậu thật sự có thể biến một con ốc thành bài học.”

“Bạn có thể biến một chiếc xe thành showroom.”

Vy bật cười trước khi kịp giận. Khoa cũng cười, rất nhanh, rồi cúi xuống nhìn nền.

Tối, Vy gửi bản báo cáo cho cha. Cô chỉ gửi phần câu lạc bộ đã làm, không gửi bài đăng hay bản vẽ. Cha trả lời rằng ông đã đọc và muốn cô về nhà cuối tuần.

Vy biết cuộc nói chuyện sẽ không dễ. Nhưng lần này cô không định đi với tâm thế xin phép. Cô muốn hỏi cha bản phác thảo có phải đã được duyệt hay chưa, và nếu chưa, ai có quyền nói thay những người dùng nhà xe.

Trước khi ngủ, Khoa nhắn: “Bơm đã được ghi tài sản. Đừng mua thêm.”

Vy: “Tôi chỉ định mua một chiếc hộp dụng cụ.”

Khoa: “Không.”

Vy: “Cậu trả lời quá nhanh.”

Khoa: “Tôi đã thấy bạn nhìn hộp trong cửa hàng.”

Vy đặt điện thoại xuống. Có người nhận ra cô không phải vì chiếc xe cha cô bán, mà vì cô thường muốn mua mọi thứ trước khi biết mình thật sự cần gì.

Chiều thứ sáu, Vy đem chiếc bơm cũ về nhà để vệ sinh. Người giúp việc hỏi có cần mua một chiếc mới không. Vy nói không, rồi tự tháo đầu bơm, làm rơi lò xo vào thảm. Cô phải quỳ xuống tìm gần nửa tiếng. Khi tìm thấy, cô nhận ra mình đang làm đúng điều Khoa từng cảnh báo: tháo trước khi đọc hướng dẫn.

Cô chụp lại từng bộ phận, ghi thứ tự lên giấy. Lần lắp lại đầu bơm, cô vẫn gắn ngược. Vy bực tới mức muốn ném đi, nhưng cha đi qua cửa, hỏi cô đang sửa gì. “Một cái bơm.” “Gọi người sửa.” “Con phải biết vì sao nó hỏng.” Cha không cười. Ông ngồi xuống, lấy kính đọc bản hướng dẫn. Hai cha con mất mười phút để phát hiện miếng cao su phải quay mặt nhẵn vào trong.

“Cha không phải lúc nào cũng có câu trả lời,” ông nói.

Vy đáp: “Nhưng cha thường thuê người khác trả lời thay.”

Ông bật cười. Câu nói không làm bữa tối nhẹ hơn, nhưng khiến cô bớt xấu hổ vì vụng về.

Ngày hôm sau, Khoa cho cả nhóm thử mua dụng cụ theo ba cấp: cần ngay, có thể mượn, chỉ mua khi có số liệu. Chiếc bơm mini của Vy bị xếp vào nhóm thứ hai. Cô cười, ký tên xác nhận. Huy hỏi liệu nhóm có được nhận tài trợ bộ đồ nghề lớn không. Khoa nói được, nếu quyền sở hữu và bảo hành ghi rõ.

Quỳnh Chi lập biểu mẫu tiếp nhận. Vy đọc tới phần “người bàn giao cam kết thiết bị không chứa dữ liệu cá nhân”, bật cười. Huy giải thích một số máy bơm điện có ứng dụng lưu lịch sử dùng. Khoa nói họ không cần thiết bị biết ai đã bơm bánh bao nhiêu lần.

Buổi thử nghiệm kéo dài tới khi trời tối. Một bạn làm hỏng khóa dây, một bạn làm rơi lục giác vào khe nền, còn Huy ghi nhầm số lượng miếng vá. Không ai bị mắng. Họ đặt một hộp “sự cố hôm nay”, viết từng lỗi rồi bàn cách ngăn lặp lại.

Vy đề xuất cuối mỗi tuần chọn một lỗi để dạy lại cho thành viên mới. Khoa nói đó là cách biến sự xấu hổ thành kinh nghiệm. Cậu chọn vụ lắp ngược đầu bơm của Vy. Cô định phản đối, rồi thôi, vì câu chuyện ấy dễ nhớ hơn một quy định dài.

Trước khi về, Khoa hỏi Vy có muốn thử đạp chiếc xe của Bà Mận không. Cô lắc đầu vì sợ làm xước. Bà Mận từ phía sau bảo xe cũ không sợ xước, chỉ sợ bị bỏ quên. Vy đạp một vòng, phanh hơi kêu nhưng vẫn dừng được. Cô hiểu một món đồ được dùng đúng cách vẫn có thể cũ đi. Mục tiêu của việc chăm sóc không phải giữ nó nguyên vẹn, mà để nó tiếp tục phục vụ người cần.

Chiếc xe đi qua cổng trường với tiếng xích không đều. Vy phải học cách đạp chậm ở đoạn dốc, không đứng lên bàn đạp như khi đi xe mới. Khoa chạy bên cạnh, chỉ nhắc khi cô sắp phanh gấp. Bà Mận đứng trong tiệm nhìn theo, bảo lâu rồi chiếc xe mới có người chịu đi thử thay vì chỉ lau bụi.

Vy hỏi nếu hôm nay cô làm xước thì sao. Bà nói sẽ sửa, ghi lại, rồi dùng tiếp. Câu trả lời khiến Vy nhớ những bản thiết kế bóng loáng: một vật được bảo vệ quá mức sẽ không bao giờ cho biết nó có thực sự dùng được hay không. Cô trả xe, ghi số km thử nghiệm vào bảng, không làm tròn.

Khoa bảo cô ghi cả thời tiết. Vy thêm một dòng, dù chưa hiểu vì sao. Đến tối, cô nhận ra lốp mềm hơn vì trời lạnh, và chi tiết nhỏ ấy có thể giúp lần sau chẩn đoán nhanh hơn.

Cô gửi ghi chú cho cả nhóm. Huy đánh dấu để đưa vào phần hướng dẫn theo mùa, còn Khoa bảo lần sau phải kiểm tra nhiệt độ trước khi kết luận.