Chương 8 — Cô Chủ Tiệm Xe Sau Cổng Trường

Sau trận mưa, thứ đầu tiên câu lạc bộ sửa không phải mái nhà mà là cách ghi chép.

Tấm bảng cũ đã phồng mép, chữ nhòe thành những vệt xanh. Vy đề nghị mua bảng mới. Khoa bảo trước khi mua, họ cần biết bảng sẽ đặt ở đâu để không bị mưa tạt. Huy đo lối đi, Quỳnh Chi hỏi người dùng thấp và cao có đọc được không, Bảo dùng thước đo rồi tuyên bố mình đã trở thành kỹ sư.

“Kỹ sư nào cũng cần ghi nguồn thước,” Quỳnh Chi nói.

Bảo nhìn cây thước. “Nguồn: mượn của cô Vân.”

Vy vẽ ba phương án: bảng đứng, bảng treo và bảng gập. Bảng đứng dễ di chuyển nhưng có thể chắn lối. Bảng treo bền hơn nhưng cần khoan tường. Bảng gập rẻ nhưng dễ bị gió lật. Cả nhóm cho người dùng bình chọn, không chọn theo cảm giác của người thiết kế.

Kết quả nghiêng về bảng treo, nhưng một bạn xe lăn nói bảng treo quá cao nếu muốn đọc chi tiết. Nhóm sửa thiết kế: tiêu đề lớn treo trên tường, phần hướng dẫn thấp đặt trên một giá nghiêng. Vy thích phương án mới vì nó không đẹp như bản đầu, nhưng dễ dùng hơn.

“Bạn đang từ bỏ showroom,” Khoa nói.

“Tôi chưa từng dựng showroom.”

“Bạn từng vẽ phương án có đèn.”

“Đèn không xấu.”

“Đèn đặt sai chỗ thì xấu.”

Họ mua bảng nhựa từ cửa hàng gần trường. Người bán xuất hóa đơn có tên trường, số lượng và loại vật liệu. Vy kiểm tra, rồi phát hiện một dòng ghi dư hai móc treo. Bảo nói cứ nhận vì sau này sẽ cần. Khoa lắc đầu, bảo dư không phải là miễn phí nếu không có chỗ cất.

Người bán đồng ý sửa hóa đơn. Vy cảm ơn, thấy một thay đổi nhỏ cũng cần người chịu nói rõ.

Chiều, nhóm lập sổ sửa chữa chính thức. Mỗi lượt có mã, không dùng tên đầy đủ trên bảng công khai. Có mục lỗi, hướng dẫn đã thực hiện, phụ tùng sử dụng, người kiểm tra và trạng thái xe. Khoa giải thích ghi mã giúp theo dõi mà không biến chiếc xe của học sinh thành thông tin ai cũng đọc được.

Huy hỏi có cần lưu số điện thoại không. Quỳnh Chi nói chỉ lưu cách liên lạc do người dùng tự chọn; số điện thoại phải để ở phần hạn chế truy cập. Vy thêm quyền xóa thông tin sau khi xe đã trả.

Bảo hỏi nếu người dùng trả xe rồi vẫn muốn biết lịch sử sửa thì sao. Khoa nói có thể cung cấp bản tóm tắt, không cần giữ mọi thông tin mãi. Vy ghi: “Thông tin tồn tại để phục vụ việc sửa, không phải để tích trữ.”

Một bạn lớp 10 mang xe tới, nói phanh kêu nhưng không muốn bạn bè biết vì sợ bị chọc. Khoa dẫn bạn vào góc riêng, còn Vy đứng ngoài để không làm bạn thấy bị bao quanh. Sau khi kiểm tra, lỗi chỉ là má phanh mòn. Khoa giải thích có thể thay bằng phụ tùng cũ còn tốt hoặc chờ mua mới. Bạn chọn loại cũ vì muốn về nhà sớm.

Vy hỏi bạn có đồng ý ghi ca sửa vào sổ hay không. Bạn gật, nhưng yêu cầu không ghi lớp. Quỳnh Chi tạo mã riêng. Vy hiểu minh bạch không đồng nghĩa công khai mọi thứ.

Cuối tuần, câu lạc bộ tổ chức phiên hướng dẫn “mười phút với chiếc xe”. Người tham gia học cách kiểm tra lốp, phanh, xích và đèn. Cô Vân yêu cầu không để học sinh tự tháo bộ phận nguy hiểm nếu chưa có người lớn. Khoa chuẩn bị bốn chiếc xe cũ để thực hành.

Vy phụ trách phần mở đầu. Cô đứng trước mười hai học sinh, nói về việc kiểm tra trước khi đi, rồi đưa nhầm một chiếc lục giác. Bảo phía dưới giơ tay.

“Cô chủ, chị cầm sai rồi.”

Vy quay xuống. “Cậu gọi tôi là gì?”

“Cô chủ của chiếc lục giác.”

Quỳnh Chi gõ vào bảng. “Gọi tên thôi.”

Vy đổi dụng cụ. “Bạn ấy đúng. Muốn sửa tốt thì phải thừa nhận cầm nhầm.”

Khoa nhìn cô, nụ cười thoáng qua. “Câu này nên treo lên.”

“Cậu làm bảng đi.”

“Tôi phụ trách xe.”

“Vậy để Bảo.”

Bảo viết ngay: “Cầm nhầm không đáng xấu hổ, giấu mới nguy hiểm.” Cả nhóm đồng ý, rồi dán câu đó cạnh bảng dụng cụ.

Buổi hướng dẫn có một sự cố. Một bạn dùng lực quá mạnh làm gãy đầu van. Không ai bị thương, nhưng chiếc xe không thể bơm lốp. Phúc—Khoa đính chính mình trong đầu, rồi tự thấy buồn cười vì chưa bao giờ gọi tên như vậy—không có mặt trong khoảnh khắc đó vì đang giúp một bạn khác.

Vy lập tức tắt khu thực hành, kiểm tra tay mọi người và ghi lại. Cô không trách bạn. Cô hỏi bạn đã làm theo bước nào, điều gì khiến bạn dùng lực mạnh. Bạn nói sợ van không mở, nên cố. Khoa quay lại, chỉ cho bạn cách nhận biết van bị kẹt và khi nào cần dừng.

Sau buổi, Vy muốn bỏ phần thực hành van khỏi chương trình. Khoa phản đối. “Nếu bỏ vì một lỗi, người sau không học được cách tránh lỗi.”

“Nhưng phải đổi hướng dẫn.”

“Đúng.”

Họ thêm hình minh họa, giảm lực cần dùng và đặt một người quan sát ngay cạnh. Vy ghi sự cố vào báo cáo, kèm cách phòng ngừa. Cô Vân đọc, bảo báo cáo như vậy có ích hơn một bản chỉ ghi “buổi học thành công”.

Trên đường về, Vy gặp cha ở bãi đỗ xe. Ông tới trường để dự cuộc họp với ban giám hiệu. Cha nhìn bảng mới, hỏi ai thiết kế. Vy nói cả nhóm. Ông hỏi cô có cần ông giới thiệu nhà cung cấp bảng chất lượng cao hơn không.

“Chưa cần. Bảng này đạt nhu cầu.”

“Con chắc chứ?”

“Con có số liệu.”

Cha nhìn bảng, nơi một học sinh thấp có thể đọc phần hướng dẫn. Ông không phản bác, chỉ nói cuộc họp về khu sau cổng sẽ có đại diện công ty.

“Con có được tham dự không?” Vy hỏi.

“Với tư cách học sinh, nếu trường mời.”

“Còn với tư cách con gái cha?”

“Không.”

Vy gật. “Vậy con sẽ xin trường.”

Cha nhìn cô, có vẻ muốn nói thêm. Cuối cùng ông chỉ nhắc cô đừng về muộn. Vy nhìn chiếc bảng, rồi nhìn nhà xe. Cô biết việc lớn đang tới, nhưng trước mắt họ vẫn còn phải kiểm kê những chiếc móc treo và trả đúng chiếc thước đã mượn.

Quyển sổ mới của nhóm có tám mục kiểm tra sau mưa. Vy phụ trách mái, Khoa phụ trách điện, Huy phụ trách bảng thông tin, Quỳnh Chi phụ trách quyền truy cập dữ liệu. Mỗi mục có ảnh trước và sau. Không ai được đánh dấu “ổn” nếu chưa ghi rõ mình đã nhìn ở đâu.

Trong lần kiểm tra đầu, Vy thấy một chiếc móc treo bị gãy. Huy bảo bỏ đi, nhưng một bạn lớp dưới xin giữ vì có thể dùng làm móc khóa. Khoa nói được, miễn mài đầu sắc và ghi rõ không treo vật nặng. Vy nhận ra việc phân loại “rác” hay “còn dùng” cần dựa trên tình huống, không phải hình dáng.

Quỳnh Chi phát hiện biểu mẫu góp ý cho phép người gửi tải ảnh tự do. Cô lo ảnh có thể chứa mặt học sinh hoặc biển số xe. Họ sửa thành tùy chọn, thêm hướng dẫn che thông tin nhận diện. Huy lập một quy trình xóa ảnh gốc sau khi báo cáo được xác nhận.

“Có cần làm kỹ thế không?” một thành viên hỏi.

Quỳnh Chi đáp: “Nếu ảnh của bạn bị chuyển đi nơi khác, bạn sẽ muốn người ta làm kỹ.”

Khoa thử một buổi “mười phút với chiếc xe của bạn”. Người đến không phải ai cũng muốn sửa; có người chỉ hỏi cách khóa xe, cách bơm đúng áp suất, cách nhận ra dây phanh sờn. Một bạn nghĩ bánh mềm vì lốp hỏng, nhưng hóa ra áp suất thấp do để ngoài nắng.

Vy hướng dẫn bạn ấy đọc thông số in bên hông lốp. Cô không nói con số duy nhất, vì loại lốp, trọng lượng và mặt đường đều khác. Khoa gật đầu, bảo câu trả lời có điều kiện đáng tin hơn một mẹo lan truyền.

Huy quay một đoạn video hướng dẫn, rồi xóa vì thấy giọng mình quá giống quảng cáo. Cậu ghi lại lần nữa, nói chậm, chỉ vào từng bộ phận, không dùng nhạc nền. Quỳnh Chi yêu cầu cậu thêm cảnh báo không tự sửa khi dây phanh đứt. Video ngắn hơn nhưng hữu ích hơn.

Ngày cha Vy ghé nhà xe, ông nhìn bảng kiểm tra. Ông hỏi ai chịu trách nhiệm nếu một mục bị bỏ qua. Vy nói cả nhóm, nhưng mỗi mục có một người kiểm tra đầu tiên. Ông hỏi vì sao không giao cho người giỏi nhất. Khoa trả lời nếu chỉ người giỏi mới được kiểm tra, hệ thống sẽ mất người đó là dừng.

Cha nhìn Khoa, rồi gật. Ông không hỏi cậu học lớp nào, chỉ hỏi một câu về đèn cảm biến. Khoa giải thích cảm biến có thể tắt khi người dùng đứng yên, nên vẫn cần công tắc tay. Vy ghi thêm vào bảng.

Trước khi về, cha đưa Vy một chiếc thước laser. Cô từ chối nhận riêng. Cô hỏi liệu có thể ghi nó vào tài sản chung, kèm số hiệu, bảo hành và nơi cất. Ông đồng ý. Huy dán nhãn ngay: “Tài sản nhà trường – tài trợ không kèm quảng cáo.”

Vy nhìn chiếc thước mới nằm cạnh chiếc cờ lê cũ. Chúng không làm nhau sang hơn. Nhưng cả hai cùng có giá trị khi được dùng đúng chỗ.

Huy đề nghị ghi số hiệu chiếc thước vào bảng tài sản. Vy làm ngay, rồi phát hiện không có chỗ ghi ngày kiểm tra. Khoa khoan thêm một miếng gỗ nhỏ, treo bên cạnh. Cha Vy nhìn thấy, bảo công ty thường dùng phần mềm cho việc này. Vy nói bảng giấy giúp người không có tài khoản vẫn kiểm tra được.

Ông gật, không cố thuyết phục. Cô nhận ra một món đồ tốt không làm cách cũ mất giá; nó chỉ mở thêm một lựa chọn.

Khoa hỏi chiếc thước có làm nhóm quên thước dây không. Vy nói không, vì mỗi loại cho một kiểu thông tin. Cậu gật, đặt cả hai lên giá và ghi công dụng dưới từng chiếc.