Chương 21 — Hợp Xướng Của Những Người Lạc Nhịp

Ba ngày trước đêm chung kết, Bảo Quốc xin phép được đến hội trường một lần nữa, lần này không phải để quan sát hay tìm hiểu, mà mang theo một điều gì đó ông đã ấp ủ muốn chia sẻ suốt nhiều tuần qua. Ông đến sớm hơn giờ tập, tay cầm chiếc hộp gỗ nhỏ đựng kỷ vật của mẹ mình.

"Tôi có điều muốn nói với mọi người, nếu được," ông nói, giọng ông có phần ngập ngừng khi đứng trước cả dàn hợp xướng đang tò mò chờ đợi.

Bà Nguyệt gật đầu, ra hiệu mời ông lên phía trước, ánh mắt bà đầy sự khích lệ dành cho người đàn ông đã dám thay đổi cả một quyết định kinh doanh vì những con người ông chưa từng quen biết trước đây. Bảo Quốc mở chiếc hộp gỗ, lấy ra tấm ảnh đen trắng đã ố vàng theo thời gian, giơ lên cho mọi người cùng xem.

"Đây là mẹ tôi," ông nói, giọng ông run nhẹ vì xúc động. "Bà mất cách đây mười năm. Tấm ảnh này chụp bà cùng một nhóm hát tại chính hội trường này, từ rất lâu trước khi hầu hết các vị ở đây gia nhập dàn hợp xướng."

Cả hội trường im lặng, nhiều ánh mắt tò mò dồn về tấm ảnh cũ. Bà Cả Yên, người lớn tuổi nhất trong nhóm, đưa tay ra nhận lấy tấm ảnh, nheo mắt nhìn kỹ, rồi bất ngờ, gương mặt bà sáng bừng lên.

"Trời ơi," bà thốt lên, giọng bà run rẩy. "Đây là chị Hoài! Trịnh Thị Hoài! Tôi nhớ chị ấy, chúng tôi từng hát cùng nhau khi tôi còn trẻ, trước cả khi cô Nguyệt sinh ra nữa. Chị ấy có giọng hát rất hay, chỉ tiếc là hoàn cảnh khó khăn nên chị ấy phải nghỉ hát sớm để đi làm nuôi con."

Bảo Quốc nghe những lời ấy, không kìm được xúc động, đôi mắt ông đỏ hoe. "Bà biết mẹ tôi sao?"

"Biết chứ," Bà Cả Yên đáp, nắm lấy tay ông bằng bàn tay nhăn nheo của mình. "Chị ấy là một trong những người đầu tiên gây dựng nên nhóm hát này, trước khi nó trở thành Hợp Xướng Bình Minh như bây giờ. Nếu không có những người như chị ấy đặt nền móng từ những ngày đầu, có lẽ chúng tôi cũng không có nơi này để tiếp tục cho đến hôm nay."

Bà Cả Yên tiếp tục kể, giọng bà chậm rãi như đang lần giở lại từng trang ký ức đã phủ bụi thời gian. "Ngày ấy, chúng tôi chỉ là mấy người phụ nữ trong xóm, tụ tập lại hát cho khuây khỏa sau những giờ làm việc vất vả. Không có nhạc cụ đàng hoàng như bây giờ, chỉ có một cây đàn guitar cũ và giọng hát của nhau. Chị Hoài hát hay lắm, giọng chị trong vắt, mỗi lần chị cất giọng, cả xóm đều ngừng việc để lắng nghe. Nhưng rồi chồng chị mất sớm, một mình chị phải nuôi con nhỏ, phải nhận thêm việc may vá, dệt vải để kiếm sống, dần dần không còn thời gian đến hát nữa. Tôi nhớ buổi tối cuối cùng chị đến, chị nói với chúng tôi rằng chị phải tạm dừng một thời gian, nhưng 'tạm dừng' ấy hóa ra kéo dài mãi mãi."

Bảo Quốc lắng nghe, từng lời của Bà Cả Yên như đang lấp đầy những khoảng trống trong ký ức mơ hồ mà ông từng có về mẹ mình. "Tôi luôn thắc mắc vì sao mẹ tôi lại có thể hát ru tôi ngủ hay đến vậy, dù bà chưa từng được đào tạo bài bản," ông nói, giọng ông run lên. "Giờ tôi mới hiểu, đó là vì bà đã từng có cả một thời tuổi trẻ gắn bó với âm nhạc, trước khi cuộc sống buộc bà phải gác lại nó."

"Chị ấy chưa bao giờ thực sự từ bỏ đâu," Bà Chín Thoa xen vào, giọng bà cũng nghẹn ngào không kém. "Người ta chỉ tạm gác lại đam mê vì hoàn cảnh, chứ tình yêu dành cho nó thì không bao giờ mất đi. Có lẽ đó cũng là lý do con trai chị ấy, dù làm kinh doanh, dù bận rộn đến mấy, cuối cùng vẫn tìm được đường quay trở lại nơi này."

Bảo Quốc đứng lặng, những giọt nước mắt lăn dài trên gương mặt người đàn ông vốn luôn giữ vẻ điềm tĩnh, chuyên nghiệp trong công việc. "Tôi không biết nhiều về những năm tháng đó của mẹ," ông nói, giọng ông nghẹn ngào. "Bà hiếm khi kể về quá khứ, có lẽ vì cuộc sống khó khăn khiến bà không muốn nhắc lại, hoặc có lẽ vì nhắc lại sẽ khiến bà đau lòng hơn là vui. Tôi chỉ biết bà từng nhắc đến 'cái hội trường ngày xưa' với sự tiếc nuối, nhưng tôi chưa bao giờ hiểu hết ý nghĩa của điều đó, cho đến khi tôi vô tình bước vào đây vài tháng trước."

Bà Nguyệt bước đến, đặt tay lên vai ông, giọng bà dịu dàng. "Vậy thì hôm nay, ông đã được nghe câu chuyện đó, từ chính những người từng đồng hành cùng mẹ ông. Tôi nghĩ đó không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên, mà là một cách nào đó, mẹ ông đã dẫn dắt ông quay trở lại đây, đúng vào lúc nơi này cần ông nhất."

Cả hội trường lặng đi trong một khoảnh khắc xúc động sâu sắc, khi câu chuyện về quá khứ và hiện tại, về hai thế hệ những người phụ nữ đã tìm thấy niềm an ủi trong âm nhạc tại cùng một nơi chốn, hòa quyện vào nhau thành một sợi dây liên kết vô hình nhưng bền chặt.

"Tôi muốn đề xuất một điều," Bảo Quốc nói, sau khi đã trấn tĩnh lại. "Khi công trình cải tạo nhà văn hóa hoàn thành, tôi muốn đặt một tấm bảng nhỏ ở sảnh chính, ghi lại lịch sử của nơi này, và dành riêng một góc để tưởng nhớ những người đã đặt nền móng đầu tiên, trong đó có mẹ tôi và những người bạn của bà. Tôi nghĩ đó là cách tốt nhất để những thế hệ sau này hiểu được giá trị thực sự của nơi họ đang đứng."

Cả hội trường lặng đi thêm một lúc trước khi những tràng vỗ tay nhẹ nhàng vang lên, không ồn ào như những lần ăn mừng trước đó, mà trầm lắng, trang trọng, đúng với sức nặng của câu chuyện vừa được kể. Đề xuất ấy nhận được sự đồng thuận nhiệt liệt từ cả nhóm, và trong không khí xúc động ấy, Ông Tám Lộc, luôn là người mang lại tiếng cười cho mọi tình huống, lên tiếng phá vỡ sự trang trọng nặng nề. "Vậy là chúng ta không chỉ đang chiến đấu cho hiện tại, mà còn đang nối tiếp một câu chuyện đã bắt đầu từ rất lâu trước đây. Thật đáng để tự hào, phải không mọi người?"

Tiếng cười nhẹ nhõm vang lên, xen lẫn những giọt nước mắt còn chưa kịp khô, và buổi tập hôm đó, dù bắt đầu muộn hơn thường lệ vì câu chuyện xúc động ấy, lại diễn ra với một tinh thần đặc biệt — như thể mỗi giọng hát cất lên không chỉ đại diện cho hiện tại, mà còn mang theo cả tiếng vọng của quá khứ, của những người phụ nữ đã tìm thấy ý nghĩa cuộc đời mình trong cùng một căn hội trường, cách nhau đến nửa thế kỷ nhưng vẫn kết nối bởi cùng một tình yêu dành cho âm nhạc và cộng đồng.

Sau buổi tập, khi mọi người đã ra về, Hạ Uyên nán lại cùng cha, cả hai đứng lặng trước tấm bảng thông báo cũ kỹ nơi từng dán tờ giấy báo tin giải tỏa. "Con tự hào về bố," cô nói, tựa đầu vào vai ông, giọng cô khẽ run vì xúc động vẫn chưa nguôi từ câu chuyện vừa được kể. "Không chỉ vì bố đã cứu nơi này, mà vì bố đã tìm lại được một phần câu chuyện của chính gia đình mình."

"Bố cũng phải cảm ơn con," Bảo Quốc đáp, vòng tay ôm lấy con gái. "Nếu không có con, có lẽ bố đã không bao giờ bước chân vào đây, và cũng không bao giờ tìm lại được điều quý giá này mà bố đã đánh mất từ rất lâu."

Trong lúc đó, Thư An, đứng cách đó không xa, quan sát cảnh tượng cha con Bảo Quốc và Hạ Uyên với một cảm xúc phức tạp. Chị nghĩ về mẹ mình, về cuốn nhật ký của cha, về những gì bà đã kể trong buổi sáng Chủ Nhật đầy nước mắt ấy — về đứa con đã mất, về nỗi sợ hãi đã khiến bà bám chặt lấy âm nhạc như một chiếc phao cứu sinh. Chị nhận ra, câu chuyện của Bà Nguyệt và câu chuyện của Trịnh Thị Hoài, dù khác nhau về hoàn cảnh, đều xoay quanh cùng một sợi dây chung — những người phụ nữ đã tìm thấy trong âm nhạc một nơi để chữa lành những vết thương mà cuộc đời để lại, và những đứa con của họ, dù từng oán trách, dù từng không hiểu, cuối cùng cũng tìm được đường quay trở lại để thấu hiểu.

Chị bước đến bên mẹ, người đang đứng lặng nhìn theo tấm ảnh cũ của Trịnh Thị Hoài mà Bảo Quốc để lại trên bàn. "Mẹ có nghĩ," Thư An hỏi khẽ, "nếu ngày xưa mẹ gặp được bà Hoài, hai người có thể đã trở thành bạn thân không?"

Bà Nguyệt mỉm cười, một nụ cười vừa buồn vừa ấm áp. "Mẹ nghĩ chắc chắn là vậy. Những người phụ nữ tìm thấy chính mình trong âm nhạc, dù ở thời đại nào, cũng đều hiểu nhau theo một cách rất riêng, không cần phải nói ra thành lời."

Hai mẹ con đứng lặng bên nhau một lúc lâu, nhìn ra khung cửa sổ nơi ánh hoàng hôn cuối ngày đang nhuộm vàng cả bầu trời, cảm nhận sâu sắc hơn bao giờ hết sợi dây liên kết vô hình nối liền quá khứ, hiện tại, và cả những gì còn chờ đợi ở tương lai, tất cả đều bắt nguồn từ một căn hội trường nhỏ bé nhưng chứa đựng biết bao câu chuyện của những cuộc đời đã đi qua nơi đây, những câu chuyện mà giờ đây, Thư An biết mình cũng đã trở thành một phần trong đó, không còn là kẻ ngoài cuộc như chị từng nghĩ về bản thân suốt bao năm xa cách.