Chương 8 — Hợp Xướng Của Những Người Lạc Nhịp

Hai tuần trôi qua, và guồng quay tập luyện dần trở nên khắc nghiệt hơn Thư An dự tính. Bà Nguyệt yêu cầu tăng số buổi tập lên năm buổi mỗi tuần thay vì ba buổi như thường lệ, viện lý do thời gian còn lại quá ít so với khối lượng công việc cần hoàn thiện. Nhưng với những cơ thể đã bước qua tuổi sáu mươi, bảy mươi, thậm chí tám mươi lăm, cường độ tập luyện dày đặc ấy nhanh chóng bộc lộ những vấn đề mà trước đây chưa từng xuất hiện.

Bà Cả Yên bắt đầu than mệt sau mỗi buổi tập, đôi khi phải nghỉ giữa chừng vì khó thở. Ông Tám Lộc, dù vẫn giữ tinh thần lạc quan, thường xuyên quên lời bài hát ngay cả những đoạn ông đã hát thuộc lòng từ nhiều năm trước. Bà Chín Thoa bị đau khớp gối nặng hơn vì phải đứng lâu, và một vài thành viên khác bắt đầu tỏ ra căng thẳng, dễ cáu gắt hơn bình thường mỗi khi hát sai nhịp.

"Con nghĩ mẹ nên giảm bớt cường độ tập luyện," Thư An góp ý sau một buổi tập mà không khí trở nên căng thẳng bất thường, khi hai thành viên lớn tuổi to tiếng với nhau vì một người liên tục hát lệch tông khiến người kia mất tập trung. "Mọi người đang kiệt sức, không phải vì thiếu quyết tâm, mà vì cơ thể họ không còn chịu đựng được cường độ như người trẻ."

"Nếu giảm cường độ, chúng ta sẽ không kịp hoàn thiện hai tiết mục trước ngày thi," Bà Nguyệt đáp, giọng bà có phần gay gắt hơn thường lệ, một dấu hiệu của sự căng thẳng đang tích tụ trong chính bà. "Con không hiểu đâu, biểu diễn hợp xướng không chỉ cần đúng nhịp, đúng cao độ, mà cần sự ăn ý tuyệt đối giữa các bè. Điều đó chỉ có được qua luyện tập lặp đi lặp lại."

"Con hiểu điều đó, mẹ à, nhưng nếu mọi người kiệt sức trước ngày thi, hoặc tệ hơn, nếu ai đó ngã bệnh vì tập luyện quá sức, thì mình còn thi đấu được gì nữa?" Thư An phản bác, giọng chị cũng bắt đầu căng lên. "Con đã đọc qua lịch trình mẹ lập, năm buổi một tuần, mỗi buổi ba tiếng, là quá sức đối với bất kỳ nhóm nào, chứ chưa nói đến một nhóm toàn người cao tuổi có bệnh nền."

"Mẹ biết giới hạn của mọi người, mẹ đã làm việc với họ hai mươi năm rồi." Bà Nguyệt đáp trả, giọng bà run lên vì xúc động lẫn cơn run tay đang trở nên rõ rệt hơn khi bà kích động. "Con mới về đây có mấy tuần, con không thể hiểu hết được."

Câu nói ấy, dù không cố ý, lại chạm đúng vào vết thương cũ trong lòng Thư An — cảm giác luôn bị coi là người ngoài cuộc, người không đủ hiểu biết về thế giới âm nhạc mà mẹ mình đã dành trọn đời để xây dựng. Chị im lặng một lúc, cố kìm nén cảm xúc, rồi nói, giọng chị lạnh đi rõ rệt.

"Được rồi, mẹ cứ làm theo ý mẹ. Con chỉ lo phần giấy tờ, hậu cần thôi, chuyện tập luyện để mẹ tự quyết định."

Chị quay người bỏ ra ngoài hội trường, để lại Bà Nguyệt đứng đó với cảm giác vừa hối hận vì lời nói vừa rồi vừa bất lực trước áp lực thời gian đang đè nặng lên vai mình.

Những thành viên còn lại, chứng kiến cuộc tranh cãi giữa hai mẹ con, im lặng nhìn nhau, không ai dám lên tiếng ngay. Cuối cùng, Bà Chín Thoa là người phá vỡ sự im lặng, bước đến gần Bà Nguyệt, giọng bà nhẹ nhàng nhưng thẳng thắn.

"Chị Nguyệt à, tôi nghĩ con bé nói không sai đâu." Bà nói, đưa mắt nhìn quanh những gương mặt mệt mỏi của các thành viên khác. "Anh Tám dạo này quên lời liên tục, chị Cả Yên thì thở dốc sau mỗi buổi tập, tôi thì đầu gối đau đến mức tối nào cũng phải chườm nóng mới ngủ được. Chúng ta đều muốn giữ lại nhà văn hóa này, nhưng nếu ai đó ngã bệnh giữa chừng, liệu có đáng không?"

Ông Ba Nghĩa cũng gật đầu tán đồng, tay ông vẫn đang xoa nhẹ lên vai Bà Cả Yên đang ngồi thở dốc trên xe lăn. "Tôi đồng ý với chị Thoa. Chậm mà chắc còn hơn vội vàng rồi gãy gánh giữa đường."

Bà Nguyệt đứng lặng, nhìn quanh những gương mặt đang chờ đợi phản ứng của mình, cảm giác như một cơn sóng tội lỗi ập đến. Bà nhận ra mình đã để nỗi sợ hãi và áp lực thời gian cuốn đi, quên mất rằng những người bà đang dẫn dắt không phải là những nghệ sĩ chuyên nghiệp trẻ tuổi, mà là những người bạn già đã tin tưởng đi theo bà suốt hai mươi năm.

"Xin lỗi mọi người," bà nói, giọng bà chùng xuống, không còn vẻ gay gắt lúc nãy. "Tôi đã quá nóng vội. Từ mai, mình quay lại lịch ba buổi một tuần như cũ, nhưng sẽ tập trung hơn vào chất lượng thay vì số lượng."

Cả hội trường thở phào, không khí căng thẳng dần tan biến, nhưng Ông Kha, đứng lặng bên cây đàn piano suốt từ đầu, vẫn nhìn theo bóng dáng Thư An đã khuất sau cánh cửa, ánh mắt ông thoáng chút lo lắng cho cả hai người phụ nữ mà ông quý mến.

***

Tối hôm đó, khi cả hai mẹ con trở về căn hộ trong im lặng nặng nề, Thư An giam mình trong phòng, mở laptop ra làm việc nhưng không thể tập trung. Chị nghĩ về câu nói của mẹ — "con mới về đây có mấy tuần, con không thể hiểu hết được" — và nhận ra đó chính là kiểu câu nói mà chị đã nghe suốt tuổi thơ mình, mỗi khi chị cố gắng chen chân vào thế giới âm nhạc của mẹ mà không bao giờ thực sự được đón nhận.

Chị mở ngăn kéo bàn, lấy ra cuốn nhật ký của cha mà chị đã cất giữ từ hôm phát hiện, lật lại những trang chị đã đọc, tìm kiếm thêm manh mối về "chuyện năm ngoái" mà cha từng nhắc đến. Không có thêm chi tiết nào rõ ràng hơn, nhưng có một đoạn khác, viết muộn hơn vài năm, khiến chị dừng lại suy nghĩ.

"Thư An hôm nay hỏi tôi vì sao mẹ không bao giờ nghỉ một buổi tập nào để đi họp phụ huynh cho con bé. Tôi không biết trả lời sao cho con hiểu, chỉ nói rằng mẹ yêu âm nhạc lắm. Nhưng thực ra, tôi nghĩ Nguyệt không chỉ yêu âm nhạc. Cô ấy cần nó, như cần không khí để thở. Có những nỗi đau người ta không thể kể ra bằng lời, chỉ có thể hát ra, và tôi nghĩ đó là lý do vì sao cô ấy không bao giờ có thể buông tay khỏi cây đũa chỉ huy, dù điều đó khiến con gái mình tổn thương."

Đọc đến đây, Thư An cảm thấy một cảm giác lẫn lộn dâng lên trong lòng — vừa là sự thấu hiểu mơ hồ về một nỗi đau nào đó của mẹ mà chị chưa được biết trọn vẹn, vừa là nỗi buồn khi nhận ra cha mình, người luôn đứng giữa hai mẹ con, cũng từng phải vật lộn để tìm cách giải thích cho đứa con gái nhỏ hiểu vì sao mẹ nó lại như vậy.

Chị gấp cuốn sổ lại, nằm xuống giường, nhìn lên trần nhà. Cơn giận với mẹ vẫn còn đó, nhưng lần này, nó không còn đơn thuần và rõ ràng như trước nữa. Nó bị pha trộn với một câu hỏi mới mẻ mà chị chưa từng dám đặt ra trong suốt hai mươi lăm năm qua: liệu có phải mẹ chị đã không chọn âm nhạc thay vì gia đình, mà thực ra, mẹ chị đã cần âm nhạc để có thể tiếp tục làm một người mẹ, dù cách thể hiện tình yêu ấy vụng về và gây tổn thương đến mức nào?

Chị chưa có câu trả lời, nhưng lần đầu tiên, chị cảm thấy mình sẵn sàng chờ đợi để tìm ra nó, thay vì chỉ đơn giản quay lưng bỏ đi như những lần trước.

Có tiếng gõ cửa nhẹ. Bà Nguyệt đứng ngoài, tay bưng một cốc trà atiso còn bốc hơi nóng, thứ trà bà vẫn thường pha mỗi khi muốn làm hòa mà không biết mở lời thế nào. "Mẹ mang trà cho con," bà nói, giọng bà ngập ngừng. "Mẹ xin lỗi vì lúc nãy đã nói những lời không đúng. Con nói đúng, mẹ đã quá nóng vội."

Thư An ngồi dậy, nhận lấy cốc trà, hai tay chị ôm lấy hơi ấm tỏa ra từ thành cốc. "Con cũng xin lỗi vì đã nói với giọng gay gắt," chị đáp, nhìn mẹ. "Con biết mẹ đang chịu áp lực lớn."

"Từ mai mình sẽ tập ba buổi một tuần thôi," Bà Nguyệt nói, ngồi xuống mép giường, ánh mắt bà dịu lại. "Mọi người đều đồng ý là chất lượng quan trọng hơn số lượng. Cảm ơn con đã nhắc mẹ điều đó, dù mẹ đã phản ứng không đúng lúc con nói ra."

Hai mẹ con ngồi cạnh nhau một lúc lâu trong im lặng, không ai nói thêm gì, nhưng đó là một sự im lặng khác hẳn với sự im lặng nặng nề mọi khi — một sự im lặng của hai người đang dần học cách tha thứ cho nhau từng chút một, chậm rãi, như từng nhịp của một bản nhạc chưa hoàn chỉnh nhưng đang dần tìm được sự hòa hợp.

Trước khi rời phòng, Bà Nguyệt dừng lại ở cửa, quay đầu nhìn con gái một lần nữa. "Con biết không," bà nói khẽ, "ngày xưa cha con vẫn hay nói, con giống mẹ ở chỗ cả hai đều cứng đầu, nhưng con hơn mẹ một điểm — con biết dừng lại đúng lúc để xin lỗi trước." Bà mỉm cười, một nụ cười hiếm hoi không vướng chút gượng gạo nào, rồi khép cửa lại, để Thư An một mình với cốc trà đang nguội dần và những suy nghĩ ngổn ngang vẫn còn chưa kịp sắp xếp hết trong lòng, dù trong sâu thẳm, chị cảm nhận rõ một điều gì đó giữa hai mẹ con vừa dịch chuyển, chậm rãi nhưng chắc chắn, theo một hướng tốt đẹp hơn.